Eentje te veel.

10 Mei 2006

Joyce is een lieve wat stille vrouw die al langere tijd als verzorgerster bij ons woont. We weten dat ze om haar kinderen geeft en er leuk mee omgaat. Ze is wat eenzelvig maar gezien het leeftijdsverschil met de meeste andere verzorgers is dat wel te begrijpen. Toen Mercy in 2001 bij ons wegging en de verlamde Innocencia geen verzorgster meer had kwam Joyce die rol overnemen. Vanaf de komst van Mercy (die nu in Italie woont) en nog veel meer sinds Joyce haar moeder werd is Innocencia een relatief tevreden en soms zelfs vrolijk kind geworden. Niet meer dat 'voorovergebogen trieste hoopje mens in de rolstoel' die slaapt als ze geen huilbuien, epileptische attacks of hoofd-tegen-de-stoel-gooi aanvallen heeft. Nu heeft Inno nog nauwelijks last van haar epilepsie (dank zei Cordaid die ons een schenking heeft gedaan van de nieuwste medicatie) en wat nog belangrijker is ze slaat haar hoofd niet meer zo woest naar achteren tegen de stoelleuning of de stenen grond. Dus moet ze toch een beetje in de gaten hebben dat ze gezien wordt en geliefd is en niet meer dat vergeten kind dat ze eens wel was. Trouwens ook bij ons in het begin in de gemeenschap. Geleidelijk aan zijn de mondhoeken van Inno van diep omlaag naar een middenpositie verschoven. Kon je eerst niet zien of ze huilde of lachtte nu is dat duidelijk! Ze kan schaterlachen en diep tevreden glunderen. Voornamelijk dank zei Joyce.
Toen we twee jaar later werden gevraagd om PaaYaw in onze gemeenschap op te nemen hebben we besloten om ook hem bij Joyce te plaatsen, vanwege haar warme persoonlijkheid. De spastische PaaYaw heeft een ding met Inno gemeen namelijk dat ook hij niet kan lopen en dus van de ene plek naar de andere moet worden getild of gereden. Hij is intelligent maar heeft moeite met zijn articulatie en kan zijn onderbenen niet gebruiken. Joyce heeft met liefde ja gezegd en zich van haar nieuwe taak gekweten.
Zo kwam het dat het mini-huishoudentje van Joyce met de dag leuker werd om te zien en te bezoeken. Sinds Kojo Evans naar zijn eigen huis verhuisde en meer zelfstandig ging wonen, kwam zijn kamer naast Joyce vrij en en werd als extra woonruimte door haar en d ekinderen gebruikt, meer plaats om te wonen, te praten, te spelen, soms te koken en te slapen. Twee ronde hutten naast elkaar voor Joyce en haar gezin.
In December 2004 kwam, na veel druk van bezorgde vroedvrouwen uit het ziekenhuis, die met een baby zaten die niemand wilde, Emmanuelle erbij. Emmanuelle heeft geen armen en geen benen. Ze was vlak voor de kerst geboren en in een vergadering hebben we toen besloten om het kindje voorlopig bij ons op te nemen en na de kerst eens te kijken wie die baby verder zou willen overnemen. En...Joyce te vragen. En Joyce zei: Ja!
O en ze heeft wonderen gedaan met die kleine meid, die het ene problem na het andere ontwikkelde. Van dat overnemen is toen en nu trouwens niets gekomen. Emmanuella had veel last van constipatie. We dachten dat dat te maken had met haar gebrekkige motoriek en eindeloos heeft Joyce haar buikje moeten masseren. Ook had ze mysterieuze koortaanvallen waar ze vaak voor in het ziekenhuis werd opgenomen, op een gegeven moment zelfs wel iedere maand. Wat gebeurt er als het kind wordt opgenomen: de moeder gaat mee! Hoeveel dagen Joyce wel niet op een ziekenhuisbed heeft geslapen met Emmanuelle naast haar aan een infuus! Joyce deed alles en deed het goed. Nu is Emanuelle anderhalf jaar oud en kan ze zich keren en praat zelfs een beetje. Dank zei Joyce dus. Wat Innocencia en PaaYaw aan aandacht tekort kwamen werd door de andere verzorgers gegeven. Geen problemen, maar toch...
Toch. Er kwamen meer vragen om permissie om naar haar dorp te gaan, soms werd gezien dat ze een van haar kinderen behoorlijk ruw behandelde, helemaal niet meer Joyce's stijl, en soms werd zo'n machteloos rolstoel-kind ergens stilletjes vergeten. Toch iets niet goed met Joyce. Begint ze haar lieve houding naar de kinderen te verliezen? Ema heft de leiding bij 'kinder-ontwikkeling' en in een van de vergaderingen beloofde hij eens polshoogte te nemen en met Joyce te praten. Over het belang van praten gesproken! Dit had Joyce te zeggen:
"Ik was de enige verzorgster die twee rolstoel-kinderen had. En toch kwamen jullie me vragen of ik ook nog moeder van een derde wilde worden. Nog een kind dat niet kan lopen. Ik wist niet wat te zeggen en toen heb ik maar 'ja' gezegd. Maar jullie zeiden dat het voor drie maanden zou zijn, tot de moeilijkse eerste maanden voorbij waren. En kijk nu eens, ze is anderhalf jaar oud. Niemand van jullie zegt iets of vraagt zelfs maar of het niet eens teveel zou kunnen zijn. Drie kinderen en geen een kan lopen. Drie is teveel! Echt waar. Ik ben heel erg moe."
Toen Ema deze feedback vorige vrijdag naar de vergadering bracht schok ik. Het was helemaal waar over Emmanuella met haar 'paar maanden'. Hoe kon ik dat toen en nu vergeten zijn, er zelfs niet meer over begonnen zijn? Wat erg. Zo gedachteloos van dag tot dag leven en iemand gebruiken.


Sophia helpt met Innocencia en Mary helpt met Emmanuella tijdens de dagopvang.

 


En iedereen helpt PaaYaw!


Maar wie gaat er nu Joyce helpen?

Dus morgen, vrijdag, wordt er besloten wie Joyce zal gaan helpen en zo de score weer recht zetten.Het kan zijn dat PaaYaw met een nieuwe verzorger naar het andere huisje gaat, of Innocencia of zelfs Emanuella, hoewel Joyce en Emmanuella echt als moeder en kind verstrengeld zijn. Een van de drie gaat het worden, een van de drie gaat een onafhankelijk huishouden beginnen naast Joyce. Want drie is echt teveel!


Slangenbeet

3 Mei 2006

Mijn vorige weekend dienst in het ziekenhuis was behoorlijk intens. Zaterdagochtend maakte ik zoals gewoonlijk ronde op zaal en daarna in de emergency room en kwam daar een leeg bed tegen met de patientenfolder op het verfrommelde laken. 'Waar is de patient gebleven' 'O, die is buiten. De vader wil zijn zoon weer mee naar huis nemen want ze hebben geen geld'. Dit 'geen-geld' gedoe kost de laatste tijd steeds meer levens heb ik de indruk.
In het ziekenhuis wordt er sinds enige tijd geen medicatie meer gegeven tot de patient eerst betaald en bij een opname ligt die aanbetaling nog weer een stuk hoger. Voor spoedgevallen worden er weliswaar een uitzondering gemaakt maar de definitie 'spoedgeval' is blijkbaar anders voor de verschillende leden van het ziekenhuis managment. De katholieke priester die de ziekenhuis administratie voert zegt dat alle spoedgevallen natuurlijk onmiddelijk moeten worden behandeld, geld komt later. Maar als een patient of verpleegster een aanvraag voor medicijnen naar de ziekenhuis apotheek brengt dan wordt er echt geen pil of ampul uitgegeven tenzij eerst de kwitantie 'betaald' kan worden laten gezien. Dus...onduidelijkheid in de bestuurslijnen en veel problemen voor arme mensen zonder geld zoals deze jongen op het vierde bed van de emergency room. Na de ronde vond ik het patientje. "Wat is er aan de hand?" Nou het bleek dat vader en zoon, een jongen van acht, uit het hoge noorden van Ghana kwamen. De zoon was door een slang gebeten. Ze waren uit het noorden hierheen afgedaald op zoek naar behandeling met anti-slangengif-serum maar hadden dat in geen van de ziekenhuizen aangetroffen. Vandaar dat ze nu in Nkoranza waren, na anderhalve dag reizen waren ze vrijdagsmiddag aangekomen. Wij hebben een goede voorrraad antigif in de apotheek en dat weet men hier in de omstreken. 'Dus gisteren ben je hier gekomen en tot nu toe heb je geen behandeling gehad?' Nee, hun was verteld 'eerst betalen dan medicijnen halen'. Ze hadden nauwelijks geld meegebracht en wat ze hadden was al aan de reis opgegaan. Ze wisten ook niet dat ze zover van huis moesten. Daar in het noorden hadden ze, eenmaal in het ziekenhuis, hun familie wel kunnen vragen om bij te springen, maar hier...
De jongen had een lelijk gezwollen hand en de beet bloedde nog (of weer). Hij zag er bleek uit en bloedingen in de ogen maakten het aannemelijk dat hij een probleem met stolling had ontwikkeld, een situatie die op haemophilie lijkt. Met een bepaald soort slangengif kan dat gebeuren en is levens bedreigend.
De verpleegster in de emergency room deed wat neerbuigend naar de noorderlingen zonder geld en ik vroeg haar dan ook: "Maar vindt je dan niet dat dit een noodgeval is?" "Hij is hier al bijna vierentwintig uur zonder behandeling?" "O Jawel, dit is een noodgeval, dat weet ik best. Maar wat moet ik? Ik vraag de pharmacy om antigif en ze lachen me uit, laat eerst die kwitantie maar eens zien!" Haar stem veranderde van minachting naar bezorgdheid. Ze zag ook wel dat de kleine jongen er heel slecht aan toe was. ' Ja maame jawel, het is vreselijk en dit gebeurt elke dag opnieuw.We kunnen niets doen, machteloos, dat zijn we allemaal. Niemand van ons wil dit zo! Dat zeggen ze: geen geld dan geen behandeling. Hadden ze zich maar moeten verzekeren zegt het managment. Dan staan wij, personeel, verder ook met de mond vol tanden.'
Dit dillemma komt de laatste tijd steeds meer voor in ons ziekenhuis en ik loop er dan ook elk weekend wel tegen aan. Maar ik heb een andere positie dan een verpleger. Ik zit wel allang niet meer in het bestuur maar ik ben ook niet machteloos in deze gevallen. Praten helpt niet want een antwoord kan niet gegeven worden behalve in overleg met het hele bestuur etc etc en tegen die tijd is de patient er niet meer...maar... 'Okay, laten we er samen iets aan doen, vind je niet. Ik schrijf de opname papieren en het medicatie plan en teken ervoor 'tegen mijn naam' en dan ga jij daarmee vliegensvlug naar de apotheek en dan zal je eens zien.
Ik weet niet wat er dan precies gebeurt, wat voor triggereffect dat is, maar ik heb gemerkt dat als ik onder de opname en medicatie papieren schrijf 'against my name', en dan teken, dat er dan wonderen gebeuren. Het systeem begint dan opeens wel te werken!
Zaterdag kwart over een s'middags en de jongen ligt op een schoon laken op een zaalbed. Infuus in de ene arm, in de andere hand een stuk brood van de verpleging. Als iemand iets goed doet komen daar vaak leuke neveneffecten bij in die zin dat anderen ook positief gaan reageren en leuke gestes maken. Mensen vinden het nou een keer fijner om goed te doen dan om slecht uit de hoek te komen. Zo had de groep verpleegsters brood voor de jongen gekocht en een aantal patienten stonden naast zijn bed om het verhaal van de slangenbeet van begin tot einde te horen en voor de andere patienten te vertalen en na te vertellen. (De taal van de jongen en zijn vader is radikaal anders dan onze taal hier, het Twi.)
Maar tijdens de avondronde zie ik dat hij nog steeds bloed en nog witter ziet. Waarschijnlijk heeft hij het antigif te laat gekregen, veel te laat. Ik vraag om meer en zet hem op een hogere dosis corticosteroiden maar wat hij nodig heeft is een bloedtransfusie. Bloed, veel en vers bloed. Hier in Ghana kunnen we geen trombocyten infuus geven om de stolling te helpen normaliseren, we moeten het met gewoon 'vol' bloed doen, en vers, niet diepgevroren bloed want daaruit zijn de stollingsfactoren verdwenen. De vader wordt weer stil. Hoe aan donoren te komen, zover van huis. Na lang zoeken vindt hij een man van zijn eigen stam die in Nkoranza woont. We hebben veel en veel meer nodig dan een zakje bloed! Normaal gsproken is het al moeilijk om bloeddonoren te vinden in een land waar bloedgeven soms een beetje vergelijkbaar wordt gesteld met 'de geest geven', min of meer. Ik dring erop aan dat hij meer mensen gaat zoeken, probeer het in je kerk, bij je stamoudste hier in Nkoranza, proberen! Intussen probeer ik het ook. Er zijn heel veel bezoekers bij onze gemeenschap dit weekend. De jongen heeft bloedgroep O en ik ga op zoek naar O en vraag Charity me te helpen.Charity, oh Charity, er is een jochie dat bloed moet hebben, wil je het hier en daar aan de gasten vragen? De familie van Aline is op bezoek maar ze hebben alle boedgroepen behalve O. Maar wacht hier komt Charity. Ja hoor ze heeft een Fransman gevonden, leuke man en... groep O. Als vanzelfsprekend 'mais naturellement' 'toujours' 'pas de probleme' wil hij bloed geven en ik rijd hem naar het laboratorium. Nou daar staat daar nog een donor voor de kleine jongen te wachten. Maar nu, waar is de laboratorium technicus? De veiligheidsmensen van het ziekenhuis gaan op zoek naar hem, maar hij is niet thuis. Niet thuis, niet in de bar, nergens. Uiteindelijk horen we dat hij in een ver dorp een begrafenis bezoekt. Ok, maar zijn er niet vier andere mensen die in het lab werken, laten we dan een ander vragen. Kort en goed, alle lab-asistenten zijn weg, de hort op. Niet te vinden. Maar iemand heeft er toch dienst, vraagt de Fransman (Marcel, Maurice?) verbaasd? (O, je moest eens weten!). Ik verlies nu echt mijn humeur hoewel ik mezelf elk weekend toespreek om gelijkmoedig door dit soort frustraties heen te laveren. Nijdig rijdt ik de Fransman weer naar huis en schiet met een voorwiel diep in een kuil zodat de uitlaat het begeeft. Of iets onder de auto. "Okay sorry, zogauw de lab-man er is haal ik je weer op voor de bloedtransfusie, is dat goed?' "Mais naturellemant, natuurlijk, pas de probleme', hij is zo geduldig!
Twee uur later is de lab-man terug van de begrafenis en de kleine jongen krijgt, terwijl hij slaapt, twee zakken vers bloed aan zijn arm hangen.
Zondagochtend. Stabiel. Geen verder bloedingen. Goed! En het joch zit in bed een lekker ontbijt uit zijn eigen streek te eten, iemand heeft tizet voor hem gekookt. Hij lacht. S'avonds zie ik hem nog een keer en dan is het maandagmorgen en zit mijn weekend dienst erop.
Maar maandag in de middag komt er een delegatie aan huis: de vader, de zoon en een verpleger uit het ziekenhuis die hun taal spreekt. Op traditionele manier heeft de vader van het patientje hem gevraagd om hem te helpen met bedanken. "Come and helpme to give thanks' is een bekende zegswijze in Ghana. Ze bedanken me uitgebreid en van alle kanten en daarmee is de kous af.
Soms vraag ik me echter wel af wat dat nou inhoudt als ik op een patientenkaart schrijf: 'sign against my name', maar denk aan de andere kant ik hoor het wel een keer, het werkt temninste! Eigenlijk neem ik aan dat ik op een goeie dag een optelsom krijg van alle rekeningen van alle patienten over de maanden en jaren waar ik' sign against my name' op heb geschreven. Wat ik dan zal doen is 'geen probleem, maar natuurlijk, altijd' zeggen en onmiddelijk de rekeningen betalen. Net zoals die gulle geduldige kleine Fransman, die nu in een ander deel van Ghana rond reist en dit wel nooit zal lezen. 'Pas de probleme, iet was my pleasuure...! '

21 April

Kintampo Waterval

Gisteren hebben Aline en Myrte onze kinderen op een uitstapje naar de watervallen getrakteert. Om negen uur vertrokken ze en om half vijf waren ze terug. Voldaan, moe, zwieberig op de benen en zoals altijd hongerig. Het blonde deel van de groep natuurlijk ook zonverbrand!
Diezelfde avond hebben we de foto's zitten bekijken, dat kan dus met die digitale revolutie, en hier volgt een foto reportage van de pret-dag bij de watervallen.


De bus wordt volgeladen


Pech onderweg hoort erbij Veilig aangekomen bij de watervallen


Op avontuur!


De kleintjes houden liever wat afstand!


Hoe komen we nu weer naar beneden!


Halverwege!


Tijd voor het belangrijkste deel van het uitstapje, de picknick


Pakor's dag kan niet meer stuk!

Dank je wel, Aline en Myrte!

18 april


Osei met Danielle en oscar en familie op stap in Holland

Pasen 2006

Deze ochtend wordt geacht feestelijk te zijn. Voor de christenen wordt de gebeurtenis herdacht dat het graf van Jesus leeg word aangetroffen en dat het gerucht gaat dat Hij verrezen is. Voor de Joden (er is dus een Jood hier in Nkoranza) wordt de bevrijding van het Joodse volk uit de klauwen van de Egyptenaren gevierd, en voor veel anderen is het feest omdat het lente wordt en daarmee innerlijke verrijzenis of bevrijding mischien.
Maar... er hangt hier vanmorgen nou niet echt een feestelijke sfeer in de lucht. Het is heet en vochtig en het ziet er verlaten uit. De kinderen zijn bij elkaar gebracht onder de boom bij de TV ruimte om...wat te doen? Op TV naar een Ghanese kerkuitzending kijken? Of mischien samen drummen en dansen? Dat laatste klinkt leuker maar ik hoor geen gezellige opzwepende trommelgeluiden, het is doodstil, dus het zal wel TV kijken zijn. Een enkel kind dwaalt af en loopt bij ons het huis binnen gaat op de grond liggen, op het tapijt, en luistert naar Chopin... ging het daar dan om op Paasmorgen? Ik kom net terug uit het ziekenhuis en daar is het ook niet echt feestelijk. Twee vrouwen zijn vannacht aan een hersenbloeding overleden en overal liggen stille koortsige kinderen, sommige met het zakje van een bloedtransfusie aan een spijker of bedspijl opgehangen. Er ligt een huilend klein meisje dat grote hoeveelheden huishoudsoda binnen heeft gekregen en niet meer kan eten of drinken (voor altijd?). Op de kraamafdeling liggen een aantal teenage moeders op hun 'uur' te wachten. Hun jeugd in een klap over.
Veel van onze mensen zijn natuurlijk naar de kerk want het is Pasen en in de kerk daar hoor je thuis. Later op de middag zullen ze weer thuis komen, vol met de warmte van de gezamelijke viering en van het ontmoeten van familie en vrienden na de dienst. Er is een grote bruiloft in het dorp, ook dat laat niemand zo maar voorbijgaan, want iedereen kent elkaar hier natuurlijk. Ik voel me er een beetje buiten staan en voel ook voor onze kinderen die vandaag niet het volle pond aan feestelijkheid krijgen maar ik weet niets te verzinnen om hun of mijn situatie beter te maken en weet ook dat het soms beter is om niets te doen. Gisteren hadden we een mooie viering hier en morgen, ja morgen is er een echt paasfeest voor de kinderen. Laat vandaag maar wat minde rzijn en een beetje verloren gaan, laat het maar gewoon een suffe wat te warme zondag in Nkoranza zijn.

Er zijn overigens de laatste dagen goede dingen gebeurd zoals bijvoorbeeld dit: Joyce, een van de kinderen waar Salamata voor zorgt, heeft toch uiteindelijk gevonden wat ze de hele tijd al zocht namelijk een baby-zusje! Joyce is twaalf jaar oud en een klein moedertje die altijd zoekt naar babies en peuters om te knuffelen en voor te zorgen. Ik heb er al eerder over geschreven, hoe jaloers ze is op Philomena die het jongste kind, Francis, heeft als broertje, een kind waar ook Joyce graag mee wil spelen maar hiervoor van Philo geen enkele kans krijgt. Komt Joyce te dicht bij Francis dan kan ze een flinke dreun van de kleine Philo verwachten! En uiteindelijk heeft Philo ook de eerste rechten, want Francis woont bij haar in huis...!
Twee weken geleden stapte een van onze verzorgsters opeens en zonder waarschuwing op. Die ochtend stonden Amma en Kwame weer moederloos als weesjes op de stoep. Als noodoplossing ging Kwame naar Angela en Amma naar Salamata. Maar de spoedoplossing bleek een blijvertje te worden want Kwame paste goed in zijn nieuwe gezinnetje en ook Amma heeft het nu goed want Joyce is dol op haar nieuwe zusje! De eerste nacht dat Amma bij Joyce sliep was wel even anders: Joyce bleef de hele nacht door de buitendeur opendoen en tegen Amma zeggen: 'Bye Bye je moet naar huis, dag!', haar het huis uit duwend. Amma had het niet meer en wat Sala ook tegen Joyce zei over Amma die nu bij haar woonde, Joyce vond het niet kloppen dat Amma in haar huis sliep. Ema en ik waren van plan om een ander oplossing te vinden toen Joyce van gedachten begon te veranderen. Ze ontdekte dat Amma een enig klein zusje was waar je heel leuk mee kan moederen! Amma was de baby-zus waar Joyce altijd al naar verlangd had. Zo in de schoot geworpen! Nu zijn ze als twee handen op een buik. Joyce moedert en Amma laat zich, nog ietwat verdwaasd, lekker bemoederen.Het is een lief klein meisje (echt heel klein, een dwergmeisje) en nu... nu slapen ze samen in bed, eten ze en waasen ze samen, nu zijn het zussen!. Amma laat zich gewillig inzepen, afdrogen en aankleden en Joyce zou haar op de rug dragen als ze kon. Nu ik er over denk is dit toch een paas verrassing van jewelste, zomaar een baby zusje naast je in bed waar je altijd van gedroomd hebt, een nieuwe lente en een nieuw geluid!


Joyce met Amma, haar nieuwe baby zusje.

Meer goeie dingen zijn deze week gebeurd zoals bijvoorbeeld Ellen die op Witte Donderdag terugkwam en een nieuw kind van Osu children home voor onze gemeenschap meebracht. Het is een zes jaar oude jongen met een pracht van een ingetogen pretglimlach die Aron heet. Spastisch, hij kan niet lopen, maar er is wel een mogelijkheid dat hij het gaat leren. De jongen was al langere tijd in Osu en we waren al eerder gevraagd om hem over te nemen en nu is het dan zover. Zijn naam moest veranderd worden van Moses tot Aron, niet zozeer omdat hij anders ons beloofde land niet binnen zou kunnen komen maar omdat we al twee 'Mosessen' hebben: Moses en Nana Yaw die ook Moses heet! Genoeg met de naam verwarringen dus. Aron is intelligent, mager en pijlsnel! Hij was vrijdag voor het eerst in het zwembad en zaterdag vond hij het al zo gewoon dat hij zonder aarzelen en met grote snelheid op handen en voeten naar het diepe verdween en een aantal keren onder water raakte, zonder enig probleem van zijn kant overigens! Vele keren werd hij 'gered' en in het veilige ondiepe teruggetild om weer als een haas terug onder water te kruipen. Overmoedig macho-gedrag dat niet strookt met zijn wijze lieflijke glimlach!


Aron met Mary, zijn nieuwe verzorgster.

Nog iets leuks: ik krijg steeds maar weer van die internationale telefoontjes. Eerst uit Duitsland dan uit Oostenrijke en gisterenavond uit Holland. Andrew Osei Takyi in Europa! Na een geslaagde conferentie in Bielefeld met Rudiger en Susanne heeft Osei de kans waargenomen om het een en ander van Europa te zien en gisterenavond is hij blijkbaar bij Danielle en Oscar in Haarlem aangekomen. Telefoontje! Ik ben er... wat is jullie land mooi! Vandaag zal Osei wel met Danielle en Osei Pasen vieren in Haarlem.
Is het echt een saaie verloren zodag vandaag of...hoordde ik de geruchten over de opstanding?! Ja ik hoor ze nu ik me dit alles herinner. Fijne Pasen aan U ook toegewensd!

11 April 2006

Kojo uit Chicago

Het zal zo'n vier of vijf jaar geleden zijn dat we , op weg van Ghana naar ons flatje in Chicago een onverwachtte ontmoeting hadden. Zoals gewoonlijk klommen we in de eerste de beste taxi, zwaaiden de bagage in de achterbak en lieten ons moe en verdwaasd op de achterbank zakken. Bob praat als hij moe is en tot rust wil komen en ik ben stil, dat is ons patroon. Zoals gewoonlijk was de taxi chauffeur een vreemdeling. 'Where're you from', vroeg Bob. 'Ghana', zei hij. 'Oh, we too, we are just from Ghana'. Hij keek al rijdende over zijn schouder, zag onze witte gezichten, en zei 'Yeah, right'! 'Yes', zei Bob, 'We come from a town called Nkoranza'. Nu draaide de chauffeur met een ruk zijn hoofd om en keek ons ongelovig aan. 'No, Nkoranza'? Hij reed mooi rechtdoor terwijl hij naar ons bleef kijken. 'Yes, my wife is a doctor there'. Hij keek nog eens goed en begon toen breeduit te lachen. 'I'm Kojo Apiah', zei hij, 'I'm from Nkoranza myself'. 'I'm Dr. Bosman', vervolgde ik, 'In the hospital they call us Dr. Bosman and Bob'. Echt waar, vroeg hij. Nee! Bent U dat! Ik begon mijn 'kinder'-Twi te praten, de lokale taal. Hij was overtuigd en begon te stralen van plezier. 'U heeft mijn moeder nog geopereerd! Ik ken U.'
"Dr. Bosman and Bob, Welcome to Chicago! How is Ghana now...'
Het gesprek werd zeer geanimeerd en voor we het wisten waren we thuis. Kojo woondde al vier jaar in Chicago en was sinds aankomst nog niet terug naar Ghana geweest. Hij studeerdde s'avonds aan de universiteit, grafisch tekenen, en overdag reed hij in een taxi om zijn studie te bekostigen. Het bleek zelfs dat hij zich nog herinnerde ooit eens teeshirts met een embleem voor het ziekenhuis te hebben ontworpen voor hij naar Chicago was vertrokken. Kleine wereld! We wisselden adressen uit, hebben elkaar nog een paar keer ontmoet en pakjes voor hem meegenoen naar Ghana en uiteindelijk, zoals dat gaat, zijn we elkaar weer uit het oog verloren.
Totdat, jawel..., totdat hij een paar dagen geleden opeens voor onze neus stond, of liever zat. Dinsdag ochtend vroeg zat hij al met zijn hele familie op de veranda voor ons huis te wachten tot we wakker werden. Zijn broers uitgedost in ferse Amerikaanse teeshirts en basebal petjes.
Bob herkende hem het eerst. 'Our taxi driver friend! Kojo!!'
Veel om over te praten maar het bleek dat hij niet alleen kwam om te groeten maar ook een 'missie' had zoals ze dat hier in Ghana zeggen. 'What's your mission, Kojo?' Dat was dat Kojo op zijn thuisbezoek vanuit Chicago bedacht had om geschenken voor de kinderen mee te brengen en die kwam hij vanochtend afgeven.


Kojo brengt kadootjes voor zijn kinderen

'Ik kom iets voor mijn kinderen brengen', zo drukte hij zich uit. En vanwege die uitdrukking 'MIJN kinderen' schoten de tranen me even in de ogen. Kojo kwam tassen en tassen vol met kleding, schoenen en speelgoed brengen. Alles had bij op het vliegtuig kunnen laden. We waren er stil van. Hoe kon je dat eigenlijk allemaal met je mee sjouwen? Overgewicht? Hij lachtte wat. Voor mijn kinderen kan ik alles meenemen wat ik wil. Geen probleem.
Ik weet wat het betekent voor een Ghanees om na veel jaren thuis in Ghana te komen. Vaders, moeders, zussen en broers, vrienden en dorpsgenoten, iedereen verwacht wel wat van zo'n rijke Ghanees die in het buitenland woont. Soms wordt om die reden het bezoek naar Ghana ook uitgesteld, vanwege al die hooggespannen verwachtingen van de achterban. Maar deze lieve man bracht niet zomaar wat ballonnen maar echt veel en mooie dingen naar ZIJN kinderen in Nkoranza, kinderen die hij nooit eerder gezien had. Onze kinderen....'Dat is niet alles', lachtte hij, 'Ik kom gauw terug. Wat is uw logo?' Logo?.. Hand in Hand, we hebben geen logo.


Ons nieuwe logo

Hij kwam een paar dagen later terug met dit grafisch design voor onze auto. Wat hij er zelf op bevestigde, professioneel en duidelijk. Kojo, onze man van Chicago! 'Hey man, You done well for your kids!'

3 April 2006

Zonsverduistering en een rondje in de lucht

Spannend. Mijn nichtje Maartje en haar man Ian zouden ons hier in Ghana komen opzoeken. Maartje is de jongste dochter van mijn broer en ik ken haar eigenlijk nauwelijks. Dat komt omdat ze vrijwel haar hele leven in het buitenland heeft gewoond, net als ik! Maartje woonde als kind al in Dubai, Engeland, Frankrijk, Spanje, Amerika en Engeland, waar ze getrouwd is met haar schotse echtgenoot Ian, en nu wonen ze samen in Zwitserland. Vanuit Zwitserland kwamen ze ons dus opzoeken. Maartje spreekt vrijwel altijd engels en het was grappig om haar Nederlands te horen praten met een licht maar heus brits accent. Ik spreek ook makkelijker engels dan nederlands (een functie van de tijd, welke taal je meer gebruikt) maar met dat onmiskenbare nederlandse accent van mensen die pas op latere leeftijd een andere taal gaan spreken. Echter mijn nederlands heeft geen accent...(of wel? Wat dan? Afrikaans?)
Hoe dan ook, vanwege het ver van elkaar wonen kenden Maartje en ik elkaar niet echt en ik was dus opgewonden en ook een beetje zenuwachtig om mijn beeldschone maar vrijwel onbekende nicht hier in Ghana te ontmoeten.
Maandag een week geleden was het zover... en ze kwamen wel op zo'n ongebruikelijke manier aan dat we alleen al om die reden hun bezoek altijd met plezier zullen blijven herinneren. Ian is gek op zelf vliegen en had daarom een eigen minuscuul sprookjes vliegtuig gehuurd. Daarmee landden ze die middag op Sunyani airport, een luchthaven dicht bij ons die al 25 jaar ongebruikt is maar blijkbaar wel nog een landingsbaan heeft die goed genoeg is voor 'vliegend kleingoed'. Toen ze binnenvlogen was het aan het eind van de middag. Onze kinderen zouden ze gaan ophalen en tegelijkertijd even in dat vliegtuig klimmen maar vanwege het naderende donker werd dat afgelast en rond acht uur kwamen ze in een taxi aanrijden, Ian en Maartje.


Maarte and Bob

Toen Bob en ik ze verwelkomden en omhelsden smolt mijn verlegenheid als sneeuw voor de tropenzon. We gingen zitten, onder de maan, en met alle spullen onuitgepakt hebben we tot diep in de nacht gepraat. (Voor ons doen dan!) De volgende dag dezelfde natuurlijke connectie. Ik heb ze het ziekenhuis laten zien, de kinder-gemeenschap, de werkplaats, het internetcafe, en ze waren natturlijk onder de indruk. Maar het voornaamste was het samenzijn. De volgende avond hadden we een feestje met de kinderen georganiseerd, drummen, dansen en de hele ritsrats, heerlijk! En toen opeens was het weer over, de volgende dag zouden ze weer wegvliegen. Flits bezoek, een wonderbaarlijke flits!
Woesdag, de dag van de totale zonsverduistering in Ghana, en de dag dat mijn duim geopereerd werd, werden een bus en een taxi opgevuld met meer dan vijftien kinderen en verzorgers die Maartje en Ian naar de airport escorteerden. Kojo en Kofi zaten al vroeg in de bus om deze keer hun vlucht niet te missen! De een gekleed al seen Afrikaanse prins en de ander als een Amerikaanse filmster met zijn witte designers colbertje! Iedereen zag er trouwens op zijn zondags uit. Emanuel had de selectie gemaakt van wie er mee mocht naar Sunyani inclusief een stukje vliegen. Lucky birds! Luidruchtige opgewonden kinderen, een grand finale!


Bemanning en passagiers!

In vier of vijf groepjes gingen ze de lucht in, het vliegtuig gevuld tot de nok met drie personen plus de piloot per vlucht. Ze waren stil van verwondering in hun beste kleren, mooie schoenen, amerikaanse petjes, stil tot de ooooohhhs en aaaaaahhhs kwamen! Prachtig was het. Er was er een die het niet leuk vond en dat was de autistische Kwaku Ema, in retrospect hadden we hem niet mee moeten nemen. Maar zo erg was het ook weer niet want terwijl de anderen door de lucht zeilden zat hij lekker stevig op de grond grote hoeveelheden eten te verorberen.


Picknick op de luchthaven

Wat een bizondere dag voor iedereen! Eerst al die zonsverduistering s'ochtends om half negen. Ik was toen in het ziekenhuis voor de operatie aan mijn hand. De chirurg, Dr Harry Wegdam, had een zwartgemaakt stuk glas meegebracht om de zon te kunnen zien verdwijnen achter de maan en iedereen moest het toen zien, verpleging, patienten op krukken en ondersteund door familie, schoonmakers, laboratorium, iedereen, een rij van zo'n driehonderd mensen stond klaar om een voor een de zon te zien verdwijnen. Ooooohhhhs en aaaaahhhhs, ook daar.
Daarom was er wat vertraging met mijn operatie maar uiteindelijk was het een fluitje van een cent en Bob en ik gauw alsnog in de kleine blauwe auto naar Sunyani geraced om het 'vlieg-event' mee te maken en afscheid te nemen.
Te laat om ze te in de lucht te zien maar niet te laat om ze tevreden van een picknick te zien genieten op de stoep van het vliegveld. Iedereen at geabsorbeerd uit zijn plastic zakje met jallof rijst. Ian is de manager van Guinness in Europa en hij gaf een rondje Malt aan de kinderen. Malt is de non alcoholische variant van Guinness en de mensen hier beschouwen het als een extra luxe en zijn er gek op, net als op Guinness. Zo zag ik ook waarom Ian een natuurtalent sales promoter is! Hij houdt gewoon van zijn product, Guinness, en dronk ook vrijwel niets anders tijdens zijn verblijf in Nkoranza.
Maart en Ian wilden ons ook nog even laten vliegen. Bob keek maar het vliegtuigje en toen naar zichzelf en zei: "Nee, ik kijk liever hoe Ineke vliegt!'. Maar Ineke heeft hoogtevrees! Ik wilde niet flauw zijn en kroop met bonzend hart in het vliegtuig klaar om mijn ogen dicht te knijpen en flauw te vallen met een safetybelt om me op de stoel te houden. Maar de accu was leeg! Gesputter, en toen niets. Nog een keer gesputter, stilte. Als een haas er weer uit, opgelucht en weer geheel en al mezelf. Het vliegtuigje, als je er goed, naar keek had iets van een grote motorfiets met overkapping en vleugels. En een dashboard met lampjes en knopjes en meters natuurlijk. Het leek me ook dat ze wat ankiek aandeden en scheef hingen, voor ik mijn ogen stevig dichtkneep.
Nou, het was tijd om afscheid te nemen en we waren een beetje bang voor Ian en Maartje vanwege die accu. Maar nee, fuel, laatse omhelzingen, een flinke draai met een aantal mannen aan de propellers en wooops de rare maar gezellige vogel vloog de lucht in.


Bye Bye...

We stonden daar nog een tijdje in het luchtledige te zwaaien en zeiden toen kom, we gaan terug. Plechtig, in een colonne van drie auto's kwamen we terug in Nkoranza. We voelden ons zo belangrijk dat we eigenlijk een escort van motorfietsen met sirenes en vlaggetjes naast ons zouden moeten hebben rijden. Dank je Maartje en Ian. En de Guinness en malt liggen van nu af aan in de ijskast.

27 Maart 2006

Abena's Schatkist

Het werd een grote verhuizing toen het speelhuis eenmaal af was. Eeen pracht van een gebouwtje geworden met drie vleugels. Het binnengedeeltje is een soort snoezelkamer en de speelkamer voor de kleintjes en de kinderen die extra aandacht nodig hebben. De buitenvleugel rechts is voor tekenen en kleuren bestemd en links is ruimte voor wat wildere spelletjes zoals flessen-bowling en rolbal. (Wat 'rol-bal' dan ook precies is!) .


Speelhuis

Het nieuwe speelhuis
Het geheel lijkt op een 'Heer Bommel' kasteel, romantisch, veilig, open en beeldschoon!
Dus de ballenbak en de twee gezellige zitzakken zijn naar het speelhuis verhuisd. Hij stond onder een afdakje naast ons huis en werd niet alleen gebruikt door de kinderen maar ook door een van de honden (Lady) die er elke middag haar siesta hield. Ook was het de geheime schatkamer van Abena.


Speelhuis van binnen met ballenbak.

Abena loopt altijd met blikjes, speelgoed en plastic zakjes te sjouwen, gevuld met haar schatten. We hadden al eerder gezien dat ze in de ballenbak ook een aantal van haar speeltjes bewaardde. Heel geheim en dus heel veilig tot...de ballenbak werd opgenomen en in zijn geheel naar het speelhuis verhuisd! Het past prachtig daar en er is geen betere plaats denkbaar, maar sindsdien loopt Lady met haar staart tussen de benen en heeft Abena akelig lange en hopeloze huilbuien.
Lady redt het wel maar vrijdag hebben we wel over Abena vergaderd. Ze kan haar schatten niet meer veilig verstoppen in de ballenbak en wat nu? Echt een setback voor haar. Uiteindelijk op aanraden van Emanuel besloten om voor haar een eigen ballenbak te geven, vlak bij haar stoel. Oude kist gevonden en neergezet, ballen erin, en kijken wat Abena ermee doet... Niks dus, voorlopig.


Abena voor haar schatkist.

Abena zit wel pal voor de schatkist de wacht te houden en ze huilt niet meer zo erg maar...haar ogen zijn in de verte gericht op de ballenbak, nog steeds. De zakken en pakken met speeltjes staan naast haar. Soms rent ze met een vaartje naar het speelhuis om de omgeving nog eens goed te bestuderenen en te kijken of er toch geen mogelijkheid is haar oude schatkist weer terug te veroveren. Ze is in limbo. Het lijkt een beetje, als de vergelijking niet oneerbiedig is, op een nieuwe bijenkist, wat bijenwas en honing erin, goeie geurtje, en dan...wachten. Gaan de bijen komen of is er toch iets raars aan die nieuwe bijenkist waardoor ze uiteindelijk voor een holle boom of dakgoot kiezen...We blijven in ieder geval gewoon nog een tijdje wachten... Abena heft intussen de aandacht en dat weet ze!
Wat er verder op die vergadering nog besproken werd? Joyce, onder andere. Joyce die zo ontzettend graag een klein kindje wil om mee te spelen! Joyce leeft al haar moederlijke gevoelens op Lisa uit en doet niets liever dan diep over haar heenbuigen en kusjes geven. Urenlang kan ze bij Lisa zitten en hier in opgaan met al haar moederlijke gevoelens. Francis laat zich ook wel bemoederen maar daar is een probleem.
Competitie tussen twee dames met moeder-instincten!

Joyce

Philomena

Competitie tussen aspirant moeders

Philomena laat niemand toe in de richting Francis, en Joyce al zeker niet. 'Francis is mijn broertje, blijf eraf!' Je ziet het haar zeggen behalve dat ze geen woorden nodig heeft. Armen over elkaar geslagen, een vuile blik, een flinke tik, het is duidelijke taal. Wegwezen! Zoek je eigen broertje maar op! Omdat Philo een zoveel sterkere persoonlijkheid is dan Joyce, die een kop groter is, druipt Joyce steeds zielig af. En wat doet Joyce als ze geen kind heeft om voor te zorgen? Dan wordt ze zelf-destructief en pookt met een stokje rond haar oogleden of in haar oren tot het bloedt. Onze oplossing was waarschijnlijk te eenvoudig: Joyce een levensgrote pop geven die bij haar in bed kan slapen. Is het genoeg, gaat dat werken? Of moeten we naar gezins uitbreiding toe vanwege de gefrustreerde moederinstincten van Joyce. Er een kleintje bij nemen uit het weeshuis? Alsof we al niet kinderen genoeg hadden en alsof al die kinderen al sponsors hadden!
Maar... er is wel vaker kinderuitbreiding geweest vanwege gefrustreerde moeder gevoelens, toch?! Ellen kom eens gauw terug, we hebben je opvoedkundig advies nodig. En alle psychologen, social werkers, babylogen, feministen, psychiaters, ouders, grootouders, iedereen met een advise voor ons: graag! We weten niet wat te doen met Joyce en haar wens voor een klein zusje of broertje!

23 Maart 2006

Marion en Joti! Ze waren klaar om te pakken en afscheid te nemen. Meer dan twee maanden lang hadden ze hier vrijwilligerswerk gedaan met de kinderen, en nu, voor terugkeer naar Nederland, wilden ze natuurlijk nog het een en ander van het land zien.
Op een van de laatste ochtenden kwam Marion even binnen wippen. 'Is dit normaal?', vroeg ze me, wijzend op een knobbel in haar navel.
Ik een beetje brommerig van 'so what', een muggebeet, een puistje..?
Maar na de bobbel eens goed bekeken te hebben werd het duidelijk dat dit geen pukkel was maar een ingeklemde navel breuk. Jeetje, een chirurgische emergency! Niks slaperigs meer. Ik schok en de plan- en organiseer- radertjes begonnen onmiddelijk te draaien. 'Marion, wacht, ik ga gelijk Techiman bellen'. Op vrijdags doet onze 'streek-chirurg', Harry Wegdam, altijd operaties in zijn ziekenhuis is Techiman. Dank zei de opkomst van de mobieltjes in Ghana had ik hem ook gelijk aan de telefoon, nog net voor hij naar het ziekenhuis ging. 'Laat haar maar komen, ingeklemde breuk, he? Niet laten eten, doe ik gelijk, ik schuif haar wel ergens tussen de operaties in'. 'Harry, bedankt!'
S'ochtends gingen Marion met haar 'verpleegster Joti' naar Techiman. Na de middag kon Baffo ze allebei al weer ophalen. Eeen navel breuk armer en een ervaring rijker! En vooral opgelucht dat het goed afgelopen was, zoals iedereen hier natuurlijk!


Post-operatieve Marion is nog verbaasd hoe snel dat allemaal over was...


Terwijl Joti naar Holland belt dat alles goed is!


En voor de rest gezellig ziekenbezoek.

Zo zie je maar dat sommige vrijwilligers en bezoekers gewoon niet wegkomen van ons dorp!
En die extra week is voor Bob en mij nog heel bizonder fijn geweest. Ik kende Marion en Joti eigenlijk alleen vanuit de verte en kon genieten van de manier waarop ze met de kinderen omgingen (Lazarus is in die twee maanden tien kilo aangekomen en zelfs begonnen met glimlachen, gevolgd door hardop lachen, gevolgd door met een zelfverzekerd genot boeren en winden laten! Voor dit mensenschuwe mannetje iets totaal onbekends en een driedubbele doorbraak!)
Die laatste week. Opeens kwamen de gezellige en intieme gesprekken op gang en werd er iets heel warms geboren, iets wat vriendschap wordt genoemd.
Goeie reis lieverds, en bedankt. Dank voor die navelbreuk op de valreep, waardoor we jullie hebben leren kennen en je nu al missen!

14-3-06

Een onbekende weldoener

Het is al weer een tijdje geleden dat Paul en Marianne Lamberts hier waren. Ze brachten, samen met koffie, speelgoed, zwembandjes, waterschoentjes en zichzelf ook een envelopje mee. 'Voor Afrika' stond er op. Binnen in de envelop een kaartje met in sierlijk handschrift van de oude stempel geschreven: 'Bewonder uw moed en uw werk! En wens U veel succes, sterkte en vreugde toe bij uw arbeid. Vriendelijke groet', onleesbaar....Fiks aantal Euro's erbij gestopt.
'Dat is nog een ouderwetse onbekende weldoener, zegt Marianne met pretlichtjes in haar ogen, ze willen niet dat jullie ze persoonlijk bedanken..
Ema, Ellen en ik hadden net een vrijdag-vergadering achter de rug waarin we verzuchtten dat het toch heerlijk zou zijn als we ooit eens een 'buiten-douche' naast het zwembadje zouden kunnen hebben. Zodat de kinderen na het baden lekker gewassen kunnen worden, dikke ruige handdoek erbij om ze droog te wrijven en dan een echte pyama aan! Daar gaan we ooit eens aan werken zeiden we. Na het zwemmen worden namelijk dezelfde kleren weer aangetrokken over een vochtig lijfje. Als er al afgedroogd wordt is het met een teeshirt en met de Franse slag. Vaak zie je de volgende ochtend kinderen nog in dezelfde kleren van de avond tevoren lopen.
Meestal worden plannen uiterst langzaam verwezenlijkt maar U begrijpt het al!
Het weldoenlijke geld kwam uit de envelop tevoorschrijn en we zeiden: 'Nu meteen, waarom niet!'
Enthousiast zaterdag de loodgieter gehaald en de metselaar om rond de pijp een paal te bouwen. Stevig natuurlijk want kinderen als Ayuba en Piedu hangen overal aan en weten vrij veel kapot te maken. En niet alleen die twee, in feite zijn er maar weining die geen interesse hebben in paalklimmen, kranen draaien, salto's maken en zovoorts. Zaterdag begonnen we en nog voordat Paul en Marianne weggingen was de buiten-douche klaar, altans...bijna klaar. Er zijn natuurlijk altijd onverwachte dingen. Zo hebben we bijna al ons mooie gras om moeten spitten om de leiding te vinden waar de pijp aangesloten moest worden. En toen moest er nog weer een soort electrisch pompje bij omdat de druk te laag was. Maar na een week was hij klaar. Groen blauw geverfd, drie flinke stralen en een heleboel plezier van de kinderen. En...daarna lekker schoon en droog in blauwe pyama's. Die had Ellen nog ergens uit haar container, die grote winkel van sinkel, opgepikt.


de buiten douche


Ema vindt het verukkelijk.

Er was nog wat geld over en dat hebben we ook onmiddelijk gebruikt. Met onze veertig kinderen is er nu een akuut gebrek aan 'snoezel ruimte' waar de kinderen van een tot drie smiddags siesta houden en lekker bij elkaar kunnen zitten en liggen.
Wachtend op de mogelijkheid om een tweede ronde hut daarvoor te bouwen, hebben we een soort tweede knuffel kamer geimproviseerd in de voorkamer van het huisje van de drie jongens, Balloo, Piedu en Pakor. Daar hangt nu een spiegel dankzij onze onbekende weldoener en wat leuk is dat voor kinderen die zichzelf vrijwel niet zien bij gebrek aan de luxe van een spiegel. Doorslaand success, ook dit!


Dit ben ik!!!

Dank aan de onbekende weldoener die dit wel nooit zal lezen. Hoewel... mischien is het helemaal niet zo'n ouderwets gedegen handschrift uit de twintiger jaren! Mischien wordt dit nu op school zo weer geleerd.
Trouwens iedereen inclusief onze super senioren zijn tegenwoordig toch internet-wijs?!

6 Maart 2005

Vergadering op Vrijdag

Een van de belangrijkste vernieuwingen van dit jaar zijn de nieuwe 'Vrijdag vergaderingen'.
Deze zijn in plaats gekomen van de zogenaamde 'maandagmorgen-vergaderingen', massale vergaderingen met alle verzorgers en verzorgster en de rest van de staf. Het idée van die maandagse vergaderingen was goed: van verzorger tot verzorger de rondvraag stellen: wat zijn de problemen en de successen van de kinderen onder jouw hoede.
Maar op de een of andere manier waren deze vergaderingen gedetorieerd tot zoiets als dit: 'Het gaat goed met mijn kinderen, ze hebben zeep en tandpasta nodig'. 'Met mijn kinderen gaat het goed ik heb schoenen voor de een nodig en een jurk voor de ander'. Mijn kinderen zijn gezond maar hebben crème nodig, mercy-crème, puistjes-crème, Ma-Catharine lotion', etc, etc.
Niet zo creatief meer! Door het grote aantal mensen die aan de vergadering deelnamen was er ook niet veel tijd over om nog de diepte in te gaan.
Toen vorig jaar zowel Ellen als Emanuel lid van het bestuur werden hebben we gezamelijk veel omgegooid wat vergaderen betreft, wat taakverdeling betreft en wat verdeling van de verantwoordelijkheid betreft. De zorg voor de individuele kinderen kwam daardoor weer meer centraal te staan in de gemeenschap, wat natuurlijk het eerste vereiste is in een gemeenschap die gecreerd is voor het welzijn van onze kinderen.

De vrijdagse vergadering is een vergadering tussen Emanuel, Ellen en ik, Ineke.
Hier praten we, kind na kind en in diepte, over een speciaal kind met al haar individuele problemen en eigenaardigheden en hoe de situatie van dat kind te verbeteren. Concreet detailwerk, puntjes op de i.
De eerste vergadering betrof Boadu, een van de 'vergeten kinderen'.
Boadu, hoewel hij steeds groter en volwassener wordt lijkt emotioneel juist in te krimpen. Hij glimlacht nog maar zelden. Meest staart hij met een lege blik voor zich uit. We zeiden tegen elkaar: Boadu is depressief aan het worden, wat zou de reden daarvoor zijn en wat
kunnen we hier aan doen?


Een verdrietige Boadu.

Dit is Boadu's situatie. Hij is vijftien jaar. Zijn verzorger is Kofi Asare, een volwassen jongen met zelf een intellectuele handicap. Boadu en Kofi slapen samen in een groot tweepersoonsbed in Kofi's mooie ronde hut. Verder is dat huis gevuld met een kast die uitpuilt met kleren en overal staan orgels en andere muziek instrumenten. Kofi Asare is nu eenmaal de Muziek Meester van de groep!
We brachten van alle kanten ideen aan. Wat is het dat Boadu zo verdrietig maakt. Natuurlijk, hij is een stil, autistisch kind en is intellectueel niet begaafd. Maar.... gevoelens hoeven daar niet perse onder te lijden zoals onze ervaring leert.

'Is het de verzorger?' Natuurlijk kan een in de steek gelaten en verstandelijk gehandicapt kind dat volwassen is geworden, hoe functioneel en verantwoordelijk hij ook is, nooit dat geven, mischien, wat een volwassene zonder zulke diepe emotionele wonden kan geven: veiligheid, warmte, een vriendelijke discipline en speelsheid.
Mischien vragen we teveel van Kofi. Maar Kwaku op zijn beurt zorgt voor Kofi, zowel als voor Kojo Evans en veel andere 'volwassen kinderen'. Kwaku meer inschakelen? Jawel maar hij heeft ook duizend en een andere taken, teveel mischien!
Wat te doen. Van verzorger veranderen? Boadu bij een andere verzorger laten slapen? We spelen met het idée maar zeggen dan toch 'nee'. Dat zou heel erg zijn voor het gevoel van eigenwaarde van Kofi Asare die er juist zo trots op is zo'n goede verzorger te zijn en echt blij is met zijn Boadu. OK, wat zijn een paar van de stress-factoren? Aha! Boadu plast soms in zijn bed. O Jee, het is een groot bed waar ze samen op slapen dus als Boadu plast wordt ook Kofi nat! Niemand zou dat leuk vinden, gehandicapt of niet!
Nu hebben we tenminste een problem te pakken waar we wat aan kunnen doen. Boadu en Kofi blijven bij elkaar slapen maar krijgen elk een eenpersoonsbed, naast elkaar. Boadu nat, Kofi droog! Het begin van een wat makkelijkere houding van Kofi naar Boadu toe denken we, de 'nat-factor' is verwijderd uit hun nachtelijk leven! Prachtig, gedurende het weekeinde wordt de oplossing uitgevoerd en maandag ochtend staan er netjes en gezellig twee bedden naast elkaar op Kofi's kamer. Iedereen blij en ze blijven bij elkaar.
Wat verder nog. Boadu is een grote baby, een twee jaar oud kindje in het lijf van een bijna volwassen jongen. Hij moet vastgehouden worden en geaaid en we moeten met hem zingen en hem op schoot nemen, al de dingen die je met een baby doet. En dan moeten we zien te bedenken wat voor interesse hij in het leven heeft. Niet veel maar hij houdt ervan om handen vast te houden. Het is altijd een leuk gezicht op feestjes om Cynthia en Boadu naast elkaar te zien zitten, niet met een hand in elkaar maar met beide handen elkaar vasthoudend! Dat geeft hun beiden iets van zekerhoud. Houvast, letterlijk, en het begin van een glimlach.
We halen Kofi bij de vergadering. 'Kofi, wil je Boadu op je schoot laten zitten en kun je ook zovaak mogelijk hand in hand met hem lopen?'
Vol enthousiasme begint Kofi onmiddelijk en ter plekke, Boadu wordt op zijn schoot getrokken en zo zitten ze daar bij de vergadering. Boadu reageert nog niet maar vindt het ook niet onprettig.


Foto: Kofi met Boadu op schoot.

Wat nog meer. Hij heeft meer lichamelijk contact nodig. Emanuel biedt aan hem te baden, samen met Kofi en zijn eigen kind Peace. Dit wordt een feest van water, zeepbellen, elkaar afsponsen en lachen. Het werkt goed! Wat verder nog? Ema stelt voor dat na het baden en als de physeotherapie begint, dat Boadu dan bij de hand wordt genomen door degene die met Inno al zingend op en neer loopt, zodat hij, alweer, een hand kan vasthouden (met de beer in zijn andere hand) en erbij kan horen. Ook dat wordt een succes. Boadu wordt wat minder verdrietig. Hij houdt zijn hoofd altijd wat naar beneden maar als je je bukt en in zijn gezicht kijkt zie je dan toch het begin van een soort voldaanhied. Lacht hij? Nee. Maar zo nu en dan breekt het begin van een glimlach door, zoals de zon door de wolken kan breken.
Later schieten drie vrijwilligsters, Marion, Joti and Sanne te hulp. Boadu mag meespelen met de vrijwilligers die met de kleinsten van de kleinsten spleen en hij vindt het heerlijk. Hij gaat met hun in het zwembad en wordt vastgehouden en vertroeteld als een baby.

Het goede van onze vrijdagse vergaderingen is ook, dat we altijd, voor we een nieuw kind bespreken, teruggaan naar de kinderen die we eerder besproken hebben. Dus Vrijdagmiddag begint Ema de vergadering metBoadu. Boadu plast minder in bed, Kofi neemt hem vaker op schoot, hij heft een keer gelachen, en zo voorts. Dan gaan we naar het volgende kind. (Lazarus, later meer over hem) en zo voorts.
Het enige nadeel van deze benadering is dat de vergadering elke week wat langer duurt maar met de prachtige ontwikkelingen die we zien is dat wel onze laatste zorg!
Ema leidt de vergadering en presenteert de situatie van het kind dat we bespreken, Ellen is de resource persoon met een schat van ervaring en overtuiging dat het beter kan mits we een team blijven vormen, en ik, ik heb soms ideen en vat de punten vaak even samen om het nog concreter te maken. Zo werken we ongelofelijk harmonieus met elkaar samen.

Intussen zou U kunnen denken dat we de physieke kant van wat de kinderen nodig hebben, de sokken en de zeep, (we noemen het de 'personal needs'), dat we daar niet meer aan toe komen. Niets is minder waar.
Bob heft uitgerekend dat in het jaar 2005 de kosten voor personal needs van onze kinderne neerkwamen op 3400 euro. Dat is bijna 100 euro per kind, waarschijnlijk meer dan wat het gemiddelde Ghanese kind van hier krijgt. Het meeste hiervan verdwijnt in zeep, tandpasta, poeders en crèmes en kleren. Vanwege de veranderingen die ik hieronder beschrijf hebben we het budget voor 2006 teruggedrongen tot 3000 euro, en dat voor meer kinderen! Dus onze hervormingen geven niet alleen meer kwaliteit aan het kinderleven maar besparen ook nog eens op de kosten!

Ellen had het grandiose idée om elke maand een 'personal needs dag' voor elke verzorger en zijn kinderen in te stellen. Dus nu moet de verzorgster een keer in de maand voor de volgende dertig dagen bepalen hoeveel en wat haar kinderen nodig hebben aan zeep en kleren. De cremetjes en poedertjes gaan nu via 'de dokter', via mij, dus. Dat helpt in de kosten en is professioneler. Veel van de huiscremes die de verzorgsters vragen zijn mode-verschijnselen. Deze worden elke dinsdag, marktdag in Nkoranza, luid aangeprezen via luidsprekers en verkopers die je aanschieten. En wat is menselijker dan te gaan geloven wat elke keer maar weer luid wordt aangeprezen. Zo werkt het in de advertentiewereld en zo is he took hier. Maar nu is de factor 'advertentie en modeverschijnlijk' eruit gefilterd en komt er professionele zorg voor in de plaats.
Niet alleen had Ellen het idée om de requisities maandelijks te maken, maar zodra haar vriendin Elja aankwam gingen ze samen aan de slag om de kiosk om te toveren in een 'kinderboetiek'. Kleren nog allemaal van de laatste container. Alle kleren en schoenen keurig gesorteerd op maat en op soort, met zelfs een paskamer en een rek met lange rokken, modespul en avondkleding voor de grote meiden!
Vandaag opent de boetiek officieel en komen de eerste verzorgsters met hun kinderen 'inkopen doen'.
De verzorster brengt de oude kleding mee terug. Wat te klein is wordt ingehouden. Wat kapot is wordt gerepareerd en wat totaal versleten is mag als poetsdoek gebruikt worden. Elja, Ellen en Ema (the three 'E's) dragen er zorg voor. In een groot boek wordt opgeschreven welk kind welke en hoeveel kleren krijgt, datum erbij en hups, de kinderen mogen zelf rondsnuffelen uitpikken wat ze zelf mooi vinden, en het passen voor de spiegel. Wat een lol en wat een gegiegel zal dat geven!
Vooruitgang? Jawel!


Elja en Ellen bij de Kinder Boetiek.

27 Februari 2006

Intervieuws

De laatste drie weken hebben we naarstig gezocht naar geschikte candidaten voor verzorg(st)er in onze gemeenschap. Een van onze werkers, Osei Ako, houdt ermee op en ook met hem erbij was het al krap vanwege de 'November influx' van nieuwe kinderen.
Drie keer hebben we een groep candidaten uitgenodigd voor een intervieuw. Zo'n vijf of zes personen per groep. Uiteindelijk hebben we twee mensen gevonden, allebei meisjes, die wel wat leken, een leuke uitstraling hadden en ook wel hun handen uit de mouwen zouden kunnen steken. Een van die meisjes is nu per 1 maart aangenomen.
Maar met de jongens, die we nu relatief meer nodig hebben, was het een frustrerende zaak!
Een man solliciteerde naar de baan van 'messenger'. Sorry, je zit verkeerd! Een andere was zo'n echte slungel die van het begin tot het einde van het intervieuw zijn Adidas schoenen zat te bewonderen. Een ander was getrouwd met kleine kinderen (we laten van te voren weten dat we alleen mensen intervieuwen die geen jonge kinderen hebben vanwege de aard van het werk). De volgende was een gladjakker, en zo maar door.
Eindelijk hadden we twee mannelijke candidaten te pakken die geschikt leken. Hoera! Maar helaas! Op de dag dat de ene jongen zou komen werken kwam hij in plaats daarvan zeggen dat hij toch van de baan afzag. De ander bleek bij nader inzien een dubbel leven te leiden dus die is ook gauw weer bedankt!
'Waarom zijn er nou zo weinig jongens die komen solliciteren' vroegen we ons af. Osei antwoort:'Al onze jonge mensen proberen uit de dorpen hier weg te komen, naar de grote steden en liefst nog via Libya naar Europa of naar Amerika.' Zou dat waar zijn? Nou, overdriven, maar de trend zit er wel meer en meer in.
Veel jongen mannen uit ons dorp hebben een 'Libya verleden' en veel anderen zijn hard bezig genoeg geld bij elkaar te scharrelen voor de grote tocht door de woestijn naar Libya, het eerste station naar economische vrijheid maar ook een uitvlucht uit de verveling en een kijkje in het 'grote leven'. Deze mensen die buiten Ghana zijn geweest (de 'buggars', wat betekent de mensen die oorspronkelijk als verstekeling op schepen meegingen en in hamburg uitkwamen, vandaar de bugars, de hamburgers) de buggars spleen syeeds meer het populaire rolmodel voor de dorpsjongens hier. Jammer maar waar.
Ik heb er een project van gemaakt om mensen hier in Nkoranza te intervieuwen over hun belevenissen buiten Ghana. Sterke verhalen, gevaarlijke verhalen, mensen die hartstochtelijk maar een wens hebben: rijk worden of weggaan om het avontuur. Meest speelt geld een rol, de hoop genoeg geld te verdienen om hier in Ghana iets goeds op te kunnen zetten.
Ik wil graag een voorproefje geven van deze collectie verhalen door een van de intervieuws hier neer te zetten (met permissie van meneer Darko natuurlijk):

I saw dead people, covered with dust, passport on top.
Interview with Mr. Darko from Nkoranza, 24-10-05

I'm Mr. Darko, 37 years old and married with two children. I'm from here in Nkoranza and I work as a car electrical mechanic in town. .
I will tell you about the experiences I had on my way to Libya.
About three years ago I went to Libya. I started from Ghana, passed Burkina Faso and went on to Niger and then straight into Libya. That's what I thought, but it happened otherwise.
From here to Burkina the road is acceptable but once in Niger the going is rough. From Burkina you get to Niamey which is the capital of Niger. There are many Ghanaians there waiting for their chance to get transport into Libya. In Niamey you wait till about thirty people have assembled, then you all get into an Urvan minibus. These busses take you to Agadez. Ghanaians wait for each other till they have enough money to hire the car together, we like to travel with Ghanaians only. Everyone pays about 300,000 Cedis (30 dollar) to the driver. The driver is not from Ghana, he is from Niger.
You take off and while the distance is not too far the road is so bad that it takes you three to four days to get to Agadez. This town is the second capital of Niger and lays at the edge of the desert. The military police stops you many times and each time you have to pay up. When they see Ghanaians in the bus they say: 'stop, out, pay.' If you don't pay they will throw you out of the car. You waste a lot of money on that stretch alone. Every time they stop you, you pay 50,000 Cedis. (approx 5 dollar), this is on top of the 300,000 which you already had to pay to hire the car. Every time the police stops the car they take your passports and documents and you don't get them back till you have paid.
So after three days and much money you get to Agadez.
After Agadez it is all desert, there is no more road. There is a trail which the drivers know but they miss it sometimes when there is a desert storm.
Whenever we stop we sleep beside the car. Really to be honest you cannot sleep. We don't feel sleepy for while you sleep anything can happen. People will grab your food and your money if you are not alert. So it is not sensible to sleep, so we don't sleep. It is also very cold the more you get into the desert so you could not even sleep if you wanted to.
There are Toyota land-cruisers and heavy trucks in Agadez; these are the only cars that can drive through the desert. With 30 other people I got into a Toyota Land-cruiser to start the journey through the desert. If you are less lucky you get into a large truck which takes two hundred people at the time! You stand like sardines in these large trucks and the sun burns and the desert wind fills your eyes and your mouth and even inside your ears with sand. Whatever type of car it is, it is overloaded and still, some people force to get inside by sitting on the edges and by just clinging to the car.
Once in the desert everybody is allowed a 7 gallons container with water to drink, and some small gari to eat, nothing else. The water-containers are tied to the car and hang outside, side by side. Everybody strictly keeps to his own water else there is a big quarrel. This water has to last you and all you eat is gari. When there is a stop you take your tin cup and put some gari in it and then add water and then you eat. Everybody loses weight but we Ghanaians are strong and we don't care. In fact we can do anything, anything at all.
From Agadez to Libya it is 'live or die'. Everybody becomes serious and has to struggle for himself. There are middle-men in Agadez who organize a car for you. You have to pay them to get into a car. Everybody likes to earn money from us and we have no choice but to pay. So you board your overloaded car! There is not any shade on the way and there is no road, some cars can miss the signs and get lost, in which case you die.
But we went in a line, a caravan of five cars from Agadez to Durku, which is near to the border of Libya. That trip is a four day journey through the sand. On the way the driver gets tired and makes a stop. Then everybody sleeps in the dust in the desert but no-one sleeps. However early morning the driver shouts 'hajaaa', 'hajaaa', which means up, up, and you go. You take some of your water from your container and mix it with gari and that is your breakfast. Every time there is a stop you eat the same you rest a bit and you go again.
When your car breaks down there is trouble. A breakdown is painful and then everybody just fights for himself to live. You try to get on some of the other cars. Some start walking but the dust covers everything and you panic and easily get lost with sand everywhere.
My car did not break down but another car gave up and we saw people in the desert from that broken down car. My car took up seven people from the desert trail who otherwise would have died. Nobody knew how they could still fit into our car but they did, they joined our car. The other cars also took as many people as they could. If you did not make it to a car you died.
I saw dead people there, and what they do is cover them with some dust and put their passport on top. This is because someone might pass who knows them and if they do they take the passport and show it to the relatives.
When we arrived in Durku we thought we had made it but then the big problem started!
It was in December, three years ago. The trip had taken more than two weeks in all, and we were close to Libya. But then in Durku we got stranded.
There is only one type of car that can bring you from there to Libya. The land-cruisers in the meantime return to Agadez. When I came to Durku it was just at the time that president Al-Qathafi had decreed that nobody could enter Libya through the desert borders anymore! We were all locked up in Durku, what could we do? We waited because the president could change his mind which he often does. But no, he never lifted the ban and we were stuck in Durku, which is the farthest village in the desert of Niger.
The food was running out. Only water was there in abundance because of a natural source, but there was no food to buy except very expensive bread.
With me there were over 500 Ghanaian people stranded and many others like Nigerians and those from Mali and Niger. The Ghanaians stayed together, waiting.
Every day more people assembled in that tiny village. The land-cruisers brought thirty to forty people each and the heavy trucks brought them by the two hundreds. It was a complete refugee camp and nobody wanted to turn around and go back to Ghana. We ate what we had and we bought when we had the money but there was little money on me.
I kept all my money safely on my body and counted it every day. Some people had not enough to return with. Some were too adventurous and tried anyway to force themselves with that one car into Libya. We all waited but they did not succeed. After a number of days the car came back with only a few people left, very few people left. Most had died from thirst. The driver said that heavy border guards were patrolling at the border of Libya and there was no way through.

All this happened because some Nigerians and Malians has smuggled cocaine and drugs into Libya through the desert. The president got to know of it and closed the borders just when I arrived. It was a very hard blow to my plans.

You count your money every day and the day you find you just have enough to return then you have to return. We stayed three weeks waiting. We were quiet because of those that died trying their luck crossing to Libya.
I decided to return, I had enough money for myself and I could pay for a young boy from Nkoranza. I looked after him and took him back with me.
A few women were there too but mostly all this is too hard for women. Women also cannot push a car when it gets stuck so the drivers don't want them.
I left Ghana in December and I returned with the young boy in February. I was forty days on the road and three weeks in that border town, waiting.
I could not call or send a message but the word went to Ghana that we were all coming back. My family and my wife and children were so happy to see me alive. They had all heard about the news that many people had died. So they rejoiced but all the same my wife was sad that I had failed to get into Libya.

If you help a friend who has no money you have to take a friend from your own town. That is the only way by which you will get your money back. If you see someone stranded from another town like Nkawkaw you don't help him for you never find your money again. Those who have no helper will die, they just roam around till they drop down in the sand. There we all have to fight for ourselves alone.
The boy from Nkoranza was lucky that he met someone like me who helped him. He is from my town. The boy paid back and he became a friend. His family is very grateful.
My wife was happy but sad. Happy for life but sad for the wasted money. We had lost. We wasted three million Cedis then, that would be five million now because of inflation. That is 500 dollar. We still cry about the waste. When I had the money now I would go again and this time I would succeed. I have to go for here in Ghana there is simply no future for me and my family.
Once in Libya you can either earn enough to start your own business here in Ghana or, if you are lucky, you get into Spain and then you get more money for you take any job you can. My brother is in Spain for over four years. He often calls me and tells me how to go about getting out of Ghana. He was the one who gave me money to travel to Libya when I failed and had to return. Right now last week he called me again and said 'Come! Try again!' Yes I am soon going to try again!

 

20 Feb 2006

Reflecties over kunst en liefde, hartstocht en godsdienst.

Hier zit ik. Maandagochtend vroeg in de ochtendschemer. Het is zes uur en mijn dienst zit er bijna op. Ik voel me wat schuldig want ik heb net een telefoontje van het ziekenhuis afgedaan met: 'maak haar klaar voor eventuele keizersnede als de zaalarts om acht uur ronde maakt. Roep me alleen als er intussen problemen zijn.' Het je ervan afmaken, heet dat. Ik had die keizersnede best even erbij kunnen doen ook al is er geen haast bij, fair is fair, mijn diensturen..etc. Nou ja. Excuses genoeg.
Heb hele weekend overgegeven en diarhee gehad, achter elkaar tot ik ervan wankelde. Bleek en slap over de zaal zwabberde. Bob was ook ziek, echt erg ziek, en dat maakte alles nog erger. Ja en dan vannacht om drie uur een keizersnede gedaan en gedacht: dat is het, weekenddienst over! Nana Yaw op mijn schoot (dit is ook zijn uurtje) even wat schrijven en om acht uur slapen, als de anderen beginnen met hun maandagmorgen. Dus..ik zit klaar om te schrijven maar nog even niet rustig en met de telefoon naast me. Ik voel me duizelig maar binnenin heel helder.

Ik begin te schrijven en praat in gedachten met een vriendin van me. In gedachten kan je namelijk tegelijkertijd een heleboel dingen doen. Ze schreef onlangs over twee leidmotieven, namelijk liefde en kunst. Het ging om een iemand waar we allebei om geven maar daar gaat het nou niet om.
Ik speel in mijn geest met die woorden, eigenlijk zonder aanleiding, althans niks wat met ziekte, stuitligging of afschuiven te maken heeft!
Ik speel met beelden uit mijn verleden, zie hoe heftig ik geleefd heb, altijd al.

Hoe heftig het was toen deze gemeenschap uit het niets tot stand kwam. Ik geloof niet dat in mijn leven liefde en kunst leidmotieven zijn. Ik ben geen intellectueel en ook niet echt een 'liefhebber'. Ik weet nooit precies wat houden van iemand betekent en of ik dat echt wel kan. Bob en ik hebben het daar vaak over, wat betekent dat nou. Voor ons beiden is het anders, het begrip liefde, maar de uitwerking op onze relatie is hetzelfde: uitingen van trouw en vriendschap, kunnen praten, ach dat kunnen praten, en het bij elkaar thuis kunnen komen. Verder een stukje elkaar nodig hebben, meer naarmate je ouder wordt, daar kom ik ook wel achter. Dat is dan een stukje codependence, zogezegd.
Terug naar 'liefde en kunst'. Ik geloof dat dat ook de trefwoorden zijn voor Bob. Voor mij wordt het steeds duidelijker dat ik uit een andere 'zielegroep' stam, mijn sleutelwoorden zijn hartstocht en godsdienst. Ik had kunnen zeggen passie en spiritualiteit maar nee dit klinkt goed zo. Minder modieus maar echter, dichter bij de aarde, dichter bij de hemel, dichter bij mijn oude traditie.

Ik moet met een glimlach terugdenken aan mijn vliegende ziel die maar naar God uitvloog en Hem bij mij naar binnen wilde halen. Met hartstocht, jawel. Kunst was er niet bij en een overmaat aan intellect zou de vlucht van mijn ziel in gevaar en uit balans hebben kunnen brengen. De vliegende ziel die steeds maar weer in God pikte en iedere keer een takje uit Hem probeerde te wurmen. Steeds meer takjes om uiteindelijk een bouwsel, een nest te bouwen, een bouwsel van zonnestralen.
Het laatste bouwsel was de PCC- Hand in Hand Community. (Tot nu toe!).
Niks geen liefde voor het arme te vondeling gelegde verstandelijk gehandicapte kind. Ik kende dat problem toen niet eens. Was bevlogen en vloog op en neer tot takje voor takje de visie was geweven.
Zonder nadenken en zonder twijfel, onrustbaar.
De ecumenische gemeenschap, het land, de mensen die meevlogen, takjes brengend, de eerste huisjes die verschenen van mijn spaargeld, en dan, uiteidelijk als bijna toevallig ook: een doel! Zo was ik rond 1992 bezig met mijn vrienden en zo zijn we geregistreerd door een man van de pinkstergemeente (Laurens heette hij..waar zou hij nu zijn?). Een man die mijn visioen in een eigen visioen had gezien en herkend had en tegen me zei: 'dit gaat een weeshuis worden. Dit moet je vastleggen', en het gelijk in Accra ging vastleggen! 'Een weeshuis, vroeg ik, nou absoluut niet!'
Geregistreerd als een stichting op 2 Februari 1992. Wat een dagen. Hartstocht en goddelijke overmoed.
Menigeen trouwens benoemde mijn activiteiten als onbegrijpelijke impulisviteit.
Ik zelf soms ook, achteraf.
Maar trots dat ik zo hoog gevlogen heb!
Zo zijn we tot stand gekomen. Zo heb ik in 1992 Nana Yaw uit het psychiatrisch ziekenhuis gehaald, als eerste inwoner van ons droomdorp. Zo heb ik geloofd in mijn visie en eraan gewerkt. Zo heb ik niet gezien dat dit de katholieke (mijn) kerk geheel en al niet zindde, em dat ik na de bischop hierover te hebben gesproken als een verraadster werd behandeld, door diverse diocesane committees zelfs onderzocht op corruptie. Psychologisch uit de kerk geknikkerd en het kon me niet schelen zo hoog vloog ik. Ik begreep het niet eens. Wist niet tot heel veel later dat er een intrigue om me heen begon omdat ik zo arrogant charismatisch was en het instituut kerk niet had meegenomen in mijn nieuwe visoen, de PCC community.
Sorry, niet aan gedacht, te laat. Maar...maar goed ook om een zelfstandige stichting te zijn en niet af te hangen van Moeder de Kerk!
Pas toen de gemeenschap gegrondvest was en ik voor twee jaar naar Amerika ging om eens even neer te strijken en mijn veren glad te pikken, begon ik de houding van het instituut kerk en van veel mensen in Ghana te begrijpen. De kerk wilde de eer en de macht en ik had dat nooit eerder zo begrepen. Maar was wel zo. Wat moeten ze met een goed katholieke arts die een seculiere (hoewel ecumenische) stichting opricht?
Vergeven heb ik het de kerk niet.
Wel alle individuen in die kerk, voor zover ik kan nagaan. Ook mezelf. Maar de kerk schuw ik, ik blijf er bang voor.
Twee jaar psychologie en theologie studeren in Chicago hebben me weer op de aarde neergezet, kleine hoogvlieger die ik was! Twee jaar weg uit Ghana, de intrigues om me heen, ook weg van het prille begin van onze gemeenschap, met Nana Yaw die daar als eerste weeskind zijn thuis had gevonden.
Ik ontmoette Bob, ik wilde niet meer terug. Ik dacht te voelen dat ik mischein wel de enige vastberaden voortrekker was geweest en dat ons dorp niet meer gegroeid was sinds mijn vertrek. Of mischien was ik bang van die 'Grote Boze Kerk'.
Variatie op 'Who is afraid of Virginia Wolfe' van Edward Albee, dat Bob nu aan het instuderen is met een groep vrijwilligers en Cubaanse artsen.
'Who's afraid of the big bad church,
who's afraid of the big bad church,
'who's afraid of the big bad church...?'
"I, Virginia Wolfe, I, Ineke Bosman, I'm afraid of the big bad church......!'

In 1996 ik ging terug, kijken hoe het er voor stond. Niet echt florissant. God wat zag ik er tegenop! En dan die nieuwe baan na mijn nieuwe diploma Masters in Counseling. Ik had er zelf om gevraagd: Coordinator Psychiatry voor de regio Brong Ahafo. Het ministerie van gezondheid (intussen mijn werkgever in plaats van de kerk) vondt het prima. Ik verbleef in de gemeenschap, met mijn lieve bange autistische Nana Yaw in huis, en elke
dinsdag ging in naar Sunyani, de regionale hoofdstad, lesgeven en counseling en groepsgesprekken met de staf organiseren. Elke donderdag kwam ik weer thuis.
Het was eng, moeilijk en toch ook leuk!
Leuker in elk geval dan onze leefgemeenschap verder proberen op te bouwen.
Als ik bijvoorbeeld onverwacht een dag eerder thuiskwam kon het zijn dat ik een kind opgesloten vond. Of dat X, de eerste caregiver, het had verdomd om eten te koken.
Een keer is het zo uit de hand gelopen dat ik de toen handvol kinderen in mijn kleine KIA heb gezet en naar de markt gereden om kenkey te eten. Ik zie ons nog zitten, de kinderen op een rijtje op de stoep, ik ertegenover, ze voeren met mijn hand, een voor een. Zweigende menigte om me heen met ogen zo groot als schotels! Ik woedend, schuimbekkend, bijna de hoop opgevend!

Nou ja, en nu, nu zijn de scherpe kantjes eraf, nu is het 13 jaar later en lijkt de gemeenschap als een trein te lopen.
En ik zit hier met Nana Yaw op mijn schoot en de telefoon naast me. Hij is niet overgegaan. Het is intussen acht uur geworden en ik ben van mijn dienst af. Heb me er niet zo netjes maar wel prettig van afgemaakt!
Dit was mijn reflectie over kunst en liefde, hartstocht en godsdienst.

12 Februari 2006

Elke dag feest!

Het begon met Pieter's verjaardag, nee, al eerder eigenlijk. Op vijf Februari werd Pieter tachtig jaar oud. Het is me een feest geworden. Eerst een foto gemaakt, stiekum lekker geheimzinnig naar de locale artiest in Nkoranza ermee, om van de foto een portret te schilderen op een uithangbord wat als kadootje voor zijn huis bestemd was: 'Huis nummer Een' 'Pater Pieter's Residentie.' X foto 1 pieter
De overste van de SMA, Fr. Jos Pijpers, was al eerder vanuit Nederland gekomen om Pieter te bezoeken in zijn nieuwe omgeving hier bij ons. De avond erna kwamen veel SMA collega's hier om bij voorbaat al Pieter's verjaardag te vieren. De sfeer was zo goed and het feest was zo gezellig dat foto's denk ik beter dan woorden de sfeer kunnen vatten! Het straalt er toch vanaf?
En lijkt het portret op Pieters uithangbord, dat we die avond met hem onthulden, niet precies op de hem?!
'House number one...Fr. Pieter's Residence'.


Fr. Pieter en Fr. Jos Pijpers


Fr. Pieter's Residence, House Number One!.


Tuinfeest met de SMA groep.

Mooie dagen. Maar, volgens goede katholieke traditie was dit pas het aanloopje, de advent, tot het eigenlijke feest, dat vorige zondag plaatsvond. Ik kom erop terug.
Osei ontving het goede bericht dat hij inderdaad in Maart aan de conferentie in Bielefeld in Duitsland kan deelnemen. Dit congres is georganiseerd door onze partner stichting 'Ananse' in Duitsland, lang geleden opgericht door onze ex-vrijwilligers Susanne en Rudiger die iets voor de ontwikkelende wereld wilden blijven betekenen. Osei zal er spreken over onze gemeenschap en over het lot van verstandelijk gehandicapte kinderen in Ghana. Naturlijk zal hij dan ook het een en ander zien en een aantal vrienden ontmoeten, in Duitsland en in Nederland. Het was zo'n fijne verrassing dat Osei verdorie na drie dagen zijn visum had! We horen zoveel vreselijke verhalen van ambassades, visums en lange rijen en heen en weer gestuurd worden dat we dit niet verwacht hadden. Osei kwam, zag en overwon! Hij kwam terug uit Accra met een visum een ticket en een enorme brede lach op zijn gezicht!


In gedachten is Osei al op reis naar Bielefeld!

Zaterdag organiseerde Ellen een disco middag voor de kinderen. Disc-jockey, enorme luidsprekers en versterkers, muziek die iedereen aan het dansen krijgt. En er werd gedansd! Als disco-hal werd de grote ronde hut gebruikt dus de grote ronde tafel moest eruit. En die is zoooo zwaar! Ik zei Ellen dat lukt nooit elke week die tafel erin en eruit, daar vertillen de jongens zich aan. Kunnen we hem niet als eettafel laten staan op het gras? 'Tuurlijk', zegt Ellen. Wat heerlijk toch, die 'tuurlijk's van Ellen! Het is niet zo vanzelfsprekend want de tafel hoort bij de werkplaats en ieder heeft zo zijn eigen domein.
De eettafel staat er nu, op het gras, en hij staat zoooooo moooooi!
Kinderen eraan, honden eronder. (Soms kinderen eronder, hond erop)


Prachtig toch!

Nou de verjaardag van Pieter zelf, wat zat hij te glunderen en wat een feest! Alle kinderen waren in feestkleding. Hij kreeg door Alina, Ellen en de werkplaatskinderen een ovatie toegezongen, verder kadootjes en speeches, omhelzingen en toasts, bloemen en...dans natuurlijk. Pieter zat op een zetel bedekt met Kente en werd aan beide kanten geflankeerd door zijn favoriete tafeldames: Cynthia en Afia. Gewoon groots gevierd!


Is hij nou echt tachtig geworden? Zo'n jong jochie!

Elke dag was feestelijk, geen ontkomen aan.
Gisteren bijvoorbeeld was de hele klas van Bob uitgenodigd om bij ons te zwemmen en zich uit te leven, vijftig kinderen tussen de twaalf en zestien. Dat gebeurt zo'n drie keer per jaar. Bob is gek op die kinderen zij op Bob.


Bob met zijn vijftig kinderen in de klas!


Schoolklas bij ons!

En nu is het zondag en ik heb dienst en geniet nu weer van mijn werk. Wat anders, ik ben ervoor gemaakt! Goede regeling met verminderde werkuren (echt alleen zaterdag en zondag). Ook de zondag is niet druk anders zou ik dit verhaaltje niet kunnen schrijven. Lekker zo. Er is nog zo veel. Zo hebben we een heerlijk bezoek van de 'Maaslanders' gehad, Nieske en alle 'Sport en Spellers'. Heel fijne tijd samen. Ook Franca en Jan kwamen een paar dagen. Gek, dit is de derde keer dat we elkaar zien en we voelen ons samenzijn als een oude, veilige en leuke vriendschap. Die dingen komen voor!
Maar ik bedenk me dat ik het nog helemaal niet over onze vrijwilligers heb gehad. En over de wekelijkse kind-gerichte vergaderingen van Ema, Ellen en ik. Zoveel goeds gebeurt er. Nog niet eens de vrijwilligers genoemd. Waarschijnlijk niet aan gedacht omdat ze zich zo bijzonder goed inpassen! Paul is weg, bedankt Paul. Alina is in januari gekomen, Marion en Joti wat later. Ook is nog een ander meisje gekomen om ons 5 weken lang te helpen, Sanne heet ze.
Paul, tot ziens. Alina en alle anderen: AKWAABA!



Aline, gaaf en sociaal begaafd!

Het verhaal gaat door, en we houden het nog wel even vol zo, met dat 'elke dag feest!'

4-2-06

De kardinaal in zijn element

Na de vergadering schudden we de moeheid van ons af, nemen een duik in het zwembad met de kinderen, eten en drinken we en draaien een goeie film. ('Woman under the Influence', Cassavetes. Thank you Linda!)
Dan is het na achten en zitten we, zoals zovaak s'avonds, onder de tropische sterrenacht in onze binnentuin.
'Ik genoot ervan je kardinaal vandaag aan het werk te zien. Hij was goed!' zegt Bob.
'Ja vond je de vergadering goed gaan? Vond het zelf wel. Maar was ik niet een beetje kort door de bocht met Ema? Was ik niet te snel? Soms voel ik me te hard overkomen, te krachtig. Was ik niet al te afkappend met jou, zeg eens?'
'Ja jo mischien wel maar het is uiteindelijk alleen maar goed om lange digressies te stoppen en mensen terug te brengen naar 'af'. Jij doet dat meesterlijk, echt waar. Ik vindt je zo'n echte heerlijke natuurlijke leider! Intelligent, concreet, geen onzin geen gerommel. Ik zie een dirigent in je, een Barenbaim. Of een regisseur. Zou je eens moeten proberen. Je krijgt de stillen aan het praten en je kapt de praters af, wonderbaarlijk. En dan die opsommingen en conclusies aan het eind, niets abstracts is er aan, je kunt er mee verder. Ik kijk met trots naar mijn kardinaal, echt waar. Je doet 't allemaal met een natuurlijke vanzelfsprekendheid. Goed zo. Lang leve de kardinaal! Proost!'
We lachen onder de lachende maan.

Vanwaar al deze kardinaal praat?

Ik ken een vrouw die helderziend is, medical intuitive noemen ze haar in Amerika geloof ik. Ze heet Alice Ann Parker en is therapeute. Mischien dat ik zo eens per jaar een gesprek met haar heb. De laatste keer vroeg ik haar om meer inzicht in mijn verlegenheid, die soms aan sociale fobie grenst. Hoe daar beter mee om te gaan. En dat ik het altijd heel bevreemdend vindt dat veel mensen mij sterk en zelfs autoritair vinden terwijl ik me juist vaak onder andere mensen zo verlegen en onzeker voel.
Alice Ann zei het volgende hierover: 'Je weet natuurlijk dat je veel reincarnaties achter de rug hebt waarin je steeds maar weer een hooggeplaatst geestelijke in je kerk was, een aantal levens achter elkaar heb je zelfs de positie van een kardinaal bekleed. Ik denk dat je dat wel weet. Hoe dan ook, je had macht. Soms gebruikte je die macht ten goede van de mensen maar soms heb je ook regelrecht je macht uitgebuit. Mensen hebben toen onder je geleden. Daarom dat je nu nog steeds niet weet hoe je tegenover die autoriteit binnenin jezelf op te stellen. Moeilijk voor jou om met macht om te gaan en steeds weer bevindt je je in soortgelijke situaties waar je autoriteit hebt over anderen.
Tot je het leert denk ik, denk je niet?
Je verstopt je vaak als je onder mensen bent, je trekt je uitstraling, je aura, op de een of andere manier naar binnen onder je huid. Heb je dat nooit zelf gemerkt? Trouwens dat is een goede manier om veilig door gevaarlijke situaties heen te komen, het betekent dat je je onzichtbaar maakt. Stel dat je s'nachts door gevaarlijk Londen moet lopen, dan is dat de manier om zelfs veilig door een groep moordenaars heen te lopen zonder hun aandacht te wekken. Goede zelfbescherming, maar je gebruikt dat mechanisme te pas en te onpas. Let er eens op.'

Hmmm. Hier wist ik niets van.

'Zo zit dat. Je draagt grote autoriteit of je dat nu leuk vindt of niet en je hebt er gevaarlijke spelletjes mee gespeeld zowel als goede dingen mee tot stand gebracht. Mensen zijn bang geweest van je macht en nu ben je zelf bang van je macht.
Niet doen, wees niet bang en kruip niet weg in je eigen huid, nee, praat met je kardinaal! Speel met hem, maak hem eens aan het lachen. Rook een sigaar met hem!

Nou...geloof ik in vroegere levens, geloof ik niet, maakt het wat uit? Het kan me niet eens zoveel schelen.
Maar...deze uitleg heeft me in praktische situaties vaak geholpen, zoals wanneer ik een vergadering moet leiden.
Dus tijdens de laatste boardmeeting was de kardinaal welwillend en verstandig, maar wel strikt. Oh wat was hij strikt! Hij leunt op zijn ervaring, kent de regels, leidt terug naar waar het over gaat, kan in een zin een half uur praat opsommen, kapt af en daagt uit, disciplineert en is creatief bezig. En s'avonds onder de tropenhemel giert hij van de lach.

Noem me' Hare Eminentie' zeg ik tegen Bob.
Noem me 'Mijn Jodejongen en mijn Geldman', zegt Bob tegen mij.
'Maar nu we het er toch over hebben moet je me eens vertellen waarom je me tijdens de inquisitie zo mishandeld hebt. Waarom zo wreed tegen een oude Jood?'

Ik verstijf, trek mijn aura binnen mijn huid en kijk naar hem. Onzichtbaar geworden. Ik ben bang voor wat ik hem misdaan zou kunnen hebben.

'Schei uit, ik maak maar een grapje' zegt Bob.
Omhels je 'Eminentie' dan eens gauw, zeg ik en dat doen we.
We omhelzen elkaar.
Weer een dag in Nkoranza voorbij.

29 Januari 2006

Hernieuwde waardering!

Ik ben nog steeds de plaatsvervangend verzorgster van PaaYaw. Twee nachten zijn voorbij (hoewel Joyce maar een nacht weg zou zijn) en er is nog een halve dag over voor ze hopelijk weer thuis is. Joyce is naar een begrafenis en gewoonlijk besteed ze haar kinderen dan uit aan Milli, Sophia en Sala. Maar ik ben gek op PaaYaw zoals algemeen bekend is, en ik heb aangeboden om in plaats van Sala de babysitter van PaaYaw te zijn. Vanmorgen wordt he teen feestdag als afsluiting van de logeerparty: met zijn alleen naar het klooster in Techiman. (met z'n allen betekent niet alle 55 kinderen en 20 personeel!! Maar Bob, Pieter, Ayuba, PaayAw, Kofi Asare, John Ambrose en ik).
Dus PaaYaw heeft al twee nachten bij ons in huis doorgebracht. Ontzettend veel plezier! Vrijdagavond hem te eten geven inclusief de helft van mijn bord. Dan samen met andere kinderen ons huis in en naar een film kijken. Om de een of andere redden vindt PaaYaw een DVD van het optreden van Frank Sinatra in Japan het mooiste, dus dat gespeeld. Hij krijgt van Bob een coke. Hij knoeit met de coke. Tot zover alles normaal. Veel gelach en gekkigheid. Dan ga ik hem in bad doen, jawel. Ik draag hem met moeite de badkamer in want hij is zwaar. Al botsend tegen stoelen, deuren en zelfs de hond bereiken we de badkamer en met een bons zit ie op de grond. Ik zweten, hij gieren van de lach. Ik zet hem in een wasteil maar hij blijft eruit glippen of liever gezegd met teil en al omvallen. Dan maar op de grond. Ik spons hem in met zeep alsof ons leven ervan afhangt. Hij ziet eruit zit als een krulharig wit hondje met zwarte ogen tot ik een emmer water over hem gooi om af te spoelen. Een gil en dan valt hij weer om van de lach. Droogwrijven in een van Bob's dikke handoeken is makkelijk genoeg. Dan talkpoeder inwrijven van top tot teen. Dat hoort er ook zo bij en geeft hem een droge en lekker ruikende huid. Klaar. Hij ziet eruit als een fetish priester. ( O ja hoor we zijn hier in Afrika en traditioneel wordt talkpoeder veel gebruikt om naar de dansende priesters te gooien zodat ze wat afkoelen, het zweet indroogt en ze er als een geest beginnen uit te zien nog voor ze uiteinedelijk, bezeten door de geest die ze hebben aangeroepen, in trance op de grond vallen.)
Paa Yaw zit al seen kleine student fetish prieter tussen ons in op de bank. Hij moet gaan slapen, valt om van de slaap, het is al na achten. Ik leg hem in ons bed en met een zucht van verlichting gaan Bob en ik in de binnetuin een spelletje scrabble beginnen. Gehuil uit de slaapkamer. PaaYaw! Ik ga naar hem kijken en zie krokodillentranen. 'Ga slapen je bent oververmoeid! Welterusten.' Hij sluit zijn ogen en ik terug naar ons spel. Weer huilen, hopeloos janken. Okay...voor deze ene keer dan! Ik haal hem uit bed en zet hem op mijn schoot waar hij de letters van de scrabble door elkaar begint te halen. Verdriet over! Het spel is over en zachtjes leg ik hem weer in bed waar hij onmiddelijk slaapt. Helaas ligt hij koninklijk dwars en met armen gespreid in volle overgave te rusten. Bob en ik krijgen hem 90 graden gekeerd zonder hem wakker te maken. Maar nou ligt hij op Bob's kant en Bob druipt af naar de Yeshiva om te slapen. Bed voor PaaYaw en ik alleen. Uitgeput val ik ook in slaap, na een tijdje naar zijn mooie profiel en tedere lijfje te hebben gekeken. Plots word ik wakker door een klap in mijn gezicht. O ja PaaYaw! Hij heeft zijn arm uitgeslagen en mij geraakt. Hij slaapt. Het duurt even voor ik weer in slaap val. Een geluidje en ik ben wakker. 'Paa Yaw wat zeg je?' 'Moet je plassen?' PaaYaw verstaat alles maar kan niet veel zeggen. . Het is pikkedonker dus ik kan niet zien of hij ja of nee knikt.Voel met mijn hand aan zijn hoofd. Het is nee. Ik slaap weer. Hij ook. Weer een geluid. Paa Yaw? Nee!. Slapen. Opeens krijg ik weer een klap van de arm van PaaYaw die diep aan het dromen is. Duurt een tijdje maar dan heb ik het gevoel dat de ochtend in aantocht is. Ik draag hem met hotsen en botsen uit bed van onder het muggenet vandaan, door een deur, door een andere deur, en we staan buiten in de nacht. Het wordt ietsje rozig grijs in de lucht en dat moet het ochtend gloren zijn. Ik zet PaaYaw op het gras neer. "Plas', beveel ik. Hij kijkt me aan, pijnzend. Er komt niets. . (De avond tevoren had ik gemerkt dat hij een te smalle bibs heeft om de WC te gebruiken, hij slipte bijna in de porceleinen pot!). Hij is verlegen om in mijn aanwezigheid te plassen, dat was ik vergeten. Ik wek Sala, arme Sala, en vraag haar wat hulpeloos om hem op de pot te zetten. Ze heeft een goed gevoel voor humor, die Sala. Ik strompel terug naar de bank en stap bovenop de hond die verschikt een knau geeft. Sorry. Waar is Bob met mijn koffie? Zonder ochtendkoffie kan ik toch niks! Ik geef een zwak steunend geluid, van PaaYaw geleerd. Hier komt Bob aanhollen, zet het apparaat aan en tien minuten later koffie! Ah, wat een heerlijke morgen en PaaYaw heeft het droog gehouden. En ik kijk met bewondering hoe Sala alles al met PaaYaw heft gedaan wat me uren kost. Ze zorgt voor twee anderen en alles loopt gewoon op rolletjes. Ze moet lachen om mijn onhandigheid. Hernieuwde waardering voor de caregivers, o ja!!
Nu ochtend bad voor Paa Yaw, ik begin een professional te worden. Dik in de talk, rode broek en blauwe teeshirt, zit hij om acht uur aan het ontbijt. Ik had hem nog eens een lekker geurtje willen geven en had Bob's toiletspray daarvoor gebruikt. DAAR moest hij echter niets van hebben. Uitgebreid moest er weer opnieuw talkpoeder gesmeerd worden over de 'gesprayde plekken', klein kreng! "Sorry Calvin Klein!"
Ontbijt op, dag voor ons. Er komen bezoekers, een Duitse familie. Ik had PaaYaw beloofd samen met hem in een van Ellen's wonderlijk mooie boten in de pool te drijven. Zo gezegd zo gedaan. De gasten een biertje voor de neus gezet en 'over to you, Bob', en in het water met mijn kind. Piedu komt helpen de boot lekker om zijn as te laten draaien tot we er allemaal duizelig van worden. Zonverbrand, moe, tevreden, komen we er twee uur later uit, samen met alle andere kinderen die intussen ook in het zwembad waren gekomen. We eten, we gaan het huis in, deze keer met Pieter en een paar andere kinderen en kijken naar een film. Niks voor hem, deze film, dus zeurt hij om een coke. Ik geef het aan hem. The King and I!


Paa Yaw the King

Weer een bad, na de film, en ik leg hem weer in bed, hoofd noord, voeten zuid, niet oost west positie. Hij slaapt al. Bob en ik relaxen met een biertje voor mij, een amarulla voor hem. Huilen! PaaYaw. Enge droom? Ik ga kijken. Hij is bang (of speelt ie het?) en ik bring hem in de tuin, kan hij op een matras bij ons liggen. Herhaling van gisteren. Kind verwend. Door mij! Ik bring hem weer naar bed en we vallen allebei in slaap. Een gehuil, Ineke wakker. Huilen in zijn slaap. Ineke slaapt weer. Een klap in mijn gezicht. In zijn droom, ik val weer in slaap. Eeen woord. Wat? Plassen? Nee. Slaap. Nog een keer. Wakker. Plassen? Nee. Slapen. Derde keer. Plassen? Het hoofd gaat van boven naar beneden, ja! Beet! Ik draag hem uit bed, val weer over de hond, duw met zijn voeten de deur open en dan weer een andere deur en plops, hij zit op het gras. Made it! Ik zie een lampje in de verte in de pikzwarte nacht. De electriciteit is ook uitgevallen. Lampje komt naderbij en blijkt Sophia te zijn. Sophia, wijsheid. Ze glimlacht ik voel het in het donker, en ze haalt een pot ergens vandaan. Ze was al aan het bezemen in het aardedonker die Sophia. Ik doe het verder wel zegt ze.
Hernieuwde waardering, jawel!
Tevreden en uitgeput zit ik daar op het eerste licht te wachten. Ook de tweede dag is het bed droog gebleven. Goed zo Paa Yaw. Bob komt met de koffie, ah wat een man die man van mij. Hoe was t?
We zeggen tegen elkaar dat we toch blij zijn te oud te zijn om nog kinderen te kunnen krijgen!
Bad, geen parfum!, poeder, kleren aan, vroeg ontbijt en klaar voor de kerk in Techiman. Hoera stemming!
We zijn om twee uur terug. Joyce is er nog niet. PaaYaw ga naar je moeder die is vast al thuis of komt zo. Emilio is gekomen en knipt mijn haar onder de boom. Wie sluipt er in tijgersluipgang om me heen: PaaYaw, jawel. Joyce is er nog niet en hij blij!

Nu zondagavond, de derde avond. Ik zit in bed met de laptop, tweede stukje van dit verhaaltje te schrijven. Bob onderhoudt zich met PaaYaw op de bank. Coke. Koekjes! Zo dadelijk komt hij weer in bed. Ik denk een pil te nemen, of een bier. Of allebei.
Hmmm een nacht lekker doorslapen. Hernieuwde waardering voor ALLE ouders in de wereld.
Maar ik neem toch maar niks voor geval dat hij moet plassen. Zo gaan we de derde nacht doorbrengen.

Ja en ik heb echt nieuwe waardering voor de verzorgsters.

Maar toch ietsje minder dan de eerste dagen. Waar blijft die Joyce nou? Wacht eens even, dame, je zei dat je zaterdag terug zou zijn en zondagnacht ben je er nog steeds niet?
Meer waardering voor de caregivers maar niet voor hun rare ideen over 'Afrikaanse tijd".

Daat moeten we dus weer eens over praten met de groep.

Goede nacht intussen!
.

Nkoranza, 21 Januari 2006

Deze zaterdagochtend moet het toch lukken. Koffie, laptop, zon en kindergeluiden buiten en ik binnen in een schoon huis met een schoon vel 'Word' voor me.
De laatste weken is het meer werken met een schoon vel 'Excel' geweest, samen met Bob. Ja, financien...geen slecht jaar geweest, ook wat dat betreft!
Maar nu dan een woordje in 'Word'.
November en december waren druk voor mij vanwege problemen in het ziekenhuis. Mijn collega's waren op cursus en hier en daar, altijd weg, en ik had het gevoel dat ik twee maanden achter elkaar dienst had. Steeds zo'n onverwacht telefoontje: 'ik weet dat u geen dienst hebt maar we kunnen de dokter niet vinden en er is een keizersnede'. Okay, okay...
Ik baalde van de chaos in het ziekenhuis beleid en speelde met het idée ermee op te houden en toen maakte mijn duim het besluit! Hij (of is het een 'zij', mijn duim) weigerde verder mee te werken. Er had zich een peesknobbel ontwikkelt zodat mijn rechterduim steeds of in rechte of in haakse stand bleef 'haken', en zo kon je me de laatste weken op de operatiekamer horen vragen: 'doe mijn duim even goed?' als hij weer in het oog van de schaar geklemd zat. Dus ik kondigde aan dat ik per 1 januari ophield met ziekenhuis werk. Zo gezegd zo gedaan. Oudejaarsavond had ik nog twee keizersneden, twee dikke brullende Kwabena's op de wereld gezet en zondag 1 Jan om 8 uur was mijn dienst over en viel ik in een grote leegte! Nieuwjaar de klok rond geslapen, telefoon van de haak, en maandag 2 januari was ik geheel en al wakker, uitgerust en verlost van het ziekenhuis wat tot een drukkende last was geworden en nu van mijn schouders viel.
Wat voelde en wat voelt dat goed.
Het is wel grappig dat ik tegen mezelf zei: 'Januari, dan ga ik schrijven, dichten, intervieuwen', en drie weken in januari komt er nu voor het eerst dit mini-stukje uit.
Zo licht als een veertje loop ik hier rond, lees een boek, kijk een kind eens diep in de ogen, knuffel Kwabena, kijk films met Bob en Paa Yaw, en zink met hernieuwd enthousiasme in het PCC/ Hand in Hand gebeuren. Nieuwe taakverdelingen. Veranderingen in de organisatie. Zoeken naar betere zorg voor elk kind. Het landschap verfraaien met een enkele boom en een nieuw zitje. Pieter helpen met de vuilafval en de compost. Veel met vrienden in Nederland bellen, zomaar. Nieuwe ideen met Ellen voor de verdeling van kleren en beddegoed voor de kinderen. Ander pakket arbeidsvoorwaarden voor onze mensen. Alsof er een lenteregen was gevallen, zo bloesemen de ideen op. Of beter gezegd als bloemen na een regen in de woestijn, zo verschijnen een voor een de vernieuwingen en veranderingen die nodig waren en waar we niet aan toe kwamen. Zo relaxed en zo soepel en zo gewoon.
Sport en Spel uit Maasland is hier geweest en wat hebben we genoten! Nieske was reisleidster en voor het eerst kwam ook Jan eens in Ghana kijken. Daan was er zes nieuwe gezichten: Albert, Ria, Rita, Marian, Leo en Lize. Vijf dagen hebben we met elkaar opgetrokken en de laatste dag een feestje met de kinderen georganiseerd om 'Maasland' te bedanken voor al dat ze voor ons doen. (Het laatst was de inrichting van de beschutte werkplaats, maar er was zoveel meer!)
Woensdagavond regende het pijpestelen (kan niet in Januari volgens 'het boekje') en Angel maakte gebruik van het regenscherm om een gat in de heg te vinden en op stap te gaan. We merkten pas om 8 uur s'avonds dat ze verdwenen was en het was te donker en te nat om haar die nacht te gaan zoeken. Ik heb de hele nacht opgezeten, d.w.z. van drie uur af buiten gezeten en geroepen 'Angel', 'Angel' tot ik er schor van werd. Nou ja ik was schor van angst want angel is een echte Labrador en vindt het heerlijk om in het water te liggen, liefst dat koele water van het stroompje achter ons land. Maar Angel wordt oud en dik en kan niet meer zo goed de kant van de rivier opkomen. Ik zag het ene doemscenario na het andere al voor me. Die lieve Bob verzon natuurlijk tegenovergestelde scenario's om mij en zichzelf op te beuren: 'Angel komt zo weer opdagen, die is oersterk, een echte survivor, wacht maar, kijk maar..'
En wat zagen we allebei, nog voor het echt licht was in het eerste schemer van de morgen: Kwaku die met een grijszwarte uitgeputte Angel in zijn armen van de rivierkant terug kwam! In zijn andere hand hield hij een enorme ijzeren val. Ja, Kwaku had hem gevonden aan de andere kant van de rivier, daar was hij in een van de vallen gelopen die gewoonlijk door stropers worden uitgezet om klein wild te vangen.
Donderdag 19 januari, belangrijke dag!
Angel met warm water gewassen, eerst haar tot abnormale properties opgezwollen poot, toen toch ook maar haar hele vuile lijf. Ze trilde alsof hij een epileptische aanval had, van kou, angst en uitputting. Toen lag ze in dike handdoeken gerold op de bank en bedacht ik haar droog te fohnen. Geen gezicht in Afrika maar het werktte wel. Eerst keek ze me lelijk aan van kan je wel, hete lucht op mijn lijf richten terwijl ik niks terug kan doen, maar geleidelijk aan zag je haar warm worden en minder angstig en verwilderd. Toen heeft ze geslapen, 24 uur, net zoals ik sliep na mijn laatste dienst van oudejaarsavond. Net zo!
OK, 20 januari, gisteren, had Angel het toch weer in haar hoofd gehaald om een verdwijnact op te voeren! Met gewollen poot en al. Deze keer was het gelukkig overdag en regende het niet maar het duurde toch nog twee uur voor Kwaku en Sala haar weer vonden, ze lag weer ergens in die rivier te genieten van haar schoonheids modderbad!
Vandaag gaan we, Bob en ik, kippegaas kopen en alle gaten in de heg naar de farm hermetisch dichten. Een echte zaterdagklus en veel leuker dan dienst hebben in het ziekenhuis! Houden zo.

17 december 2005

Tweede container verhalen door Ellen

Lieve allemaal...

Hij is er................!!!

Wat een zeeeeeeeeeeer moeilijke 'bevalling' was heeft toch iets prachtigs opgeleverd!!! Vanmorgen om 9 nuur kwam die aan! Veel mannen bij het ziekenhuis om alles over te pakken in een kleine vrachtwagen, onze eigen bus en op een pick-upje en ik met mijn drie fantastische collega's op de PCC met een aantal kinderen. Helaas waren de werkplaatskids net van de week naar huis gegaan voor de kerstvakantie, dus al met al was het rustiger als vorig jaar. maar niet minder heerlijk! Kojo zat zich de hele morgen al te verkneuteren op de plaats waar alles aan zou komen, maar op het 'moment supreme' zat ie op de wc... Maar wat was hij blij toen hij de scootmobiels zag!

Morgen zetten we hem aan de opladers, vandaag verder geen tijd voor gehad het goed uit te zoeken, want wat kwam er een boel los! Niet te geloven! De weefspullen? Super! En elke keer als we iets de weefhal binnen brachten gniffelden we naar Jet die lachend ons gadesloeg vanaf haar vaste plek bij ons op de muur. Wat een prachtige getouwen en materialen! De bedden en vooral de matrassen werden echt omarmt! Vieze stinkende latex matrasjes werden ingeruild voor een prima geheel geplastificeerd matras.

Kinderbedjes werden meteen uitgedeeld aan onze nieuwste kleintjes, en we vonden al snel tussen de dozen vol met beddengoed, de meest schattige dekbedovertrekjes voor ze!De badbrancard doet nu diens als fysiotherapietafel al was hij daar voor gemaakt! Speeltjes voor het zwembad probeerde Ineke meteen 's middags even uit

en Pater Pieter verzamelde al het tuingereedschap bij elkaar en bracht het naar de schuur. Een hoekje voor Baffoo voor de computers, stoelen, tapijttegels en naaimachines. Die was heel erg tevreden! Een hoek vol met keukenspullen wat allemaal nog uitgezocht moet worden, maar zeer welkom is! Dan al de rolstoelen, aangepaste fietsen, stoelen en het was heerlijk om te bedenken wat voor wie uiterst geschikt zou zijn! Geweldig! Tafels om te gebruiken bij het eten, want we zijn nu met zo'n grote club! De hele zomerhut vol met kleren, schoenen, beddengoed en keuken doeken. Alles gesorteerd en links en rechts al dingen uitgedeeld. De luierbroekjes kwamen geweldig goed van pas en werden gretig afgenomen. De doos vol met grote slabben?Wat fijn! Een klamboe had ook niet iedereen, dus ook meteen doorgegeven. Een heleboel speelgoed! Mooi spul om straks met de kerstman aan de kids uit te delen! Yaw Balloon was intens tevreden met een opblaasbare bloem,

de ezels liepen snuffelend tussen al de dozen en spullen door...

Echt helemaal geweldig! En John waar ik al weer weken strijd mee had, liep prima mee te helpen zonder ook maar iets te jatten of lelijk te doen! Hoe vaak ik vandaag wel niet heb gehoord: "They have done well...!" is niet te tellen! Zoveel nuttige spullen! Linda vond een muts van de kerstman en liep daar de hele dag mee rond. Om haar nek een mondkapje die ze voortaan zou gebruiken als ze de wc?s zou schoonmaken zei ze. Angela vond een grote blonde babypop die ze meteen met een doek op haar rug bond en zo hebben die toffe meiden staan werken als paarden en hadden ze dikke pret toen ze samen stelten gingen lopen?

Hier zijn we nog wel weken zoet mee om dit allemaal weg te werken, maar het is allemaal zo vreselijk nodig dat het alleen maar heerlijk is om hier mee bezig te zijn! De jongens die ook op de boerderij werken zijn vreselijk goed bedeeld! Allemaal een nieuw stel laarzen, een nieuwe overall, een regenpak, werkhandschoenen en de speciekuipen die hier als wastobbe gaan dienen waren ook zeer geliefd?En zo zou ik nog wel uren door kunnen gaan! Het was al donker toen we alles buiten in grote groepen bij elkaar gezet hadden. Morgen is er weer een dag, al zal ik het dan hoofdzakelijk zelf bezig zijn, want het is zondag en... "In all things God first" is hier een geliefd gezegde....De wacht is geinstrueerd en loopt extra rondjes vannacht? Ik kocht fllesjes cola voor de boys die zo goed meegeholpen hadden en gaf ze alledrie een pet. Samen met mijn collegs?s hebben we ?fried rice? gehaal in town en tussen de rommel hebben we met elkaar gegeten wat we de hele dag nog niet gedaan hadden?Moe maar voldaan zoals dat heet... Weer een dag met een sterretje! Foto's zullen binnenkort wel te zien zijn op de site, dus hou die in de gaten! Al die lieve mensen die op wat voor manier dan ook meegeholpen hebben

!!!THANX!!!

18 december 2005

Ben ik weer, dagje twee...

Nu zit ik op een van de 'nieuwe' stoelen (van de school van Veronica) in het internet te typen en mijn blote voeten schuifelen wat onwennig heen en weer over de nieuwe tapijttegels die er al in liggen! Soms kunnen de dingen hier heel erg snel gaan! Vandaag weer de hele dag op de PCC, en heerlijk om alles weer eens bij langs te gaan. Echt een koddig gezicht die kids in de badbrancard voor de fysiotherapie! De afvoerslang bungelt over de grond, maar gelukkig kon ik die eenvoudig verwijderen. Kwabena kwam langs in een loopstoeltje, naar was er eigenlijk nog wat te klein voor, maar de dingen worden tenminste uitgeprobeerd! Ik maak eerst snel de regenboogserie klaar voor een vrijwilligster uit Duitsland. Ze gaat de kettingen daar in een winkel verkopen, dus dat is naast Nederland, Ghana en Engeland alweer een nieuw land waar we aan verkopen! Dan haal ik Lisa op bij de daycare. Zij is het meisje wat voor mij echt prioriteit nummer 1 had bij het zoeken naar een goede rolstoel. Spastische, slappe verlammingen en daardoor altijd scheefgezakt, kin op de borst of hoofd helemaal opzij gezakt met bungelende beentjes in haar doodgewone buggy. We vinden echt een prachtige rolstoeltje voor haar waarbij ze aan alle kanten gesteund wordt! Riempjes over haar schouders, een hoofdsteun die past, een zitbroek en haar voetjes rusten op de voetenplank. Ik haal de grote spiegel naar buiten en iedereen moet het zien, ze straalt! Ook een schommelboot voor haar, want ze ligt altijd maar gewoon op de kale vloer. Een aankleedkussen erbij en dat was mijn eerste tevreden 'klant' vandaag. Dan met Kojo aan de gang die alweer breeduit in zijn scootmobiel zit. De accu's doen het nog! Nou ja, wie had dat gedacht! Rijden doet ie niet, maar er is stroom, want de knipperlichten worden steeds weer door hem uitgeprobeerd, de claxon hoor ik om de tien seconden. Ik haal de oplader erbij en zoek vijf minuten naar de ingang van de stekker in de kar. Ik kan het niet vinden en vraag Kojo het zelf op te zoeken. Hij zakt door zijn knieen en laat me meteen triomfantelijk het contactje zien. We duwen de kar naar een stopcontact en het opladen kan beginnen. Het lampje staat op rood en als hij groen is is ie opgeladen, vol. Hij blijft er geduldig naar staren, maar ze zijn behoorlijk leeg, dus daar heb ik de rest van de dag waarschijnlijk geen kind aan! Ik probeer nog wat rolstoelen in elkaar te zetten want de onderdelen liggen her en der verspreid, maar het is bloedheet in de zon en aangezien iedereen naar de kerk is en ik geen hulp heb, besluit ik dat eerst voor gezien te houden en daar morgen met mijn collega's verder aan te werken. Dan met de keukenspullen aan de gang, lekker in de schaduw. Samen met Sala haal ik al de dozen uit de werkplaats waar 'keuken' op staat en we pakken alles uit... Ongelofelijk wat veel! Over heel veel dingen wordt me uitleg gevraagd, want veel is nieuw en voor mij juist weer oud, want het zijn natuurlijk toch veelal spullen die niet meer gebruikt werden en al even 'uit de mode' zijn. Een fonduepannetje... wat doe je daar dan mee? Een mixer, een heteluchtpan... Ik weet ook niet hoe zo iets werkt en de koper ooit, van deze handige keukenhulp, kon er waarschijnlijk ook niets mee, want het was splinternieuw, met papieren! Royco mokken, ik herken ze nog van vroeger, stapels borden, veel pannen, bakken vol bestek, een doos vol met plastic bekers etc. voor de kids... We sorteren alles en nodigen Charity uit die over de gasten gaat, Jeanet die voor de kinderen kookt en Sala die voor Bob Ineke en Pater Pieter kookt. In een mum van tijd is alles verdeeld en er blijft niets liggen! Ongelofelijk! Heerlijk, dat is ook weer weg! En het zal gebruikt worden! Ze vonden het prachtig!

Ik regel een nieuw hoog laag bed met een prima matras voor mister Robert en hij is ook erg blij met een douchestoel. Hij doucht zich al jaren in de rolstoel waar hij ook in zit en die ziet er niet uit hierdoor! Ik laat hem al de rolstoelen zien die we hebben, maar er zit geen geschikte voor hem bij waar hij mee uit de voeten kan... jammer! Kofi Asare heeft zich bij de wachtende Kojo gevoegd en ze roepen me bij zich. Beide jongens wonen zelfstandig en doen ook alles zelfstandig...:"Ellen, wij moeten altijd onze was in een emmer doen..."ja?!"... En die is veeeeeeel te klein eigenlijk.....' "Ja?!" zeg ik weer en ik voel hem natuurlijk al, maar laat ze even doorpraten. Kojo zegt iets zachtjes tegen mij wat ik niet goed versta en Kofi vertaald het voor hem: "Zouden we ook zo'n mooie grote teil mogen?!" Natuurlijk! En Kofi loopt met twee grote speciekuipen weg, brengt er eentje naar Kojo's huis, want die kan hier niet weg, moet op de lampjes letten! Ik loop langs het zwembad en zie Lisa onderuitgezakt en scheef in haar stoel hangen. De riempjes zijn los... En dan besef je weer dat je in Afrika zit... niets gaat vanzelf. Ik moet het natuurlijk wel uitleggen hoe het werkt, want dit kennen ze niet en er is soms weinig initiatief... Ik leg het uit en in een wip zit ze weer recht en straalt... Dan maak ik de twee dozen pas open waar op staat 'Ellen Prive...' die ene moet van Elja zijn, de doos verraadt zich onmiddelijk... Man wat weer een weelde! Ik schrik haast van de uibundige bos tulpen die boven op alles ligt, net echt! Een grote beschimmelde kaas , maar daar eet ik lekker omheen, drop, Erwtensoep, thee, drop,(mmmmmmmmmmmmm), kranten, hondenriemen, borstels en een honden-voerbakje ...Elja...nu weet ik het zeker...En er was nog meer...! Dan die andere doos... Ook weer vol met 'Hollands lekkers' en boeken... veel boeken, o wat heerlijk! dropjes, zoutjes, Bruine bonen, koffie, wasmiddel... Noem maar op! Echt fantastich! En ik besef weer eens te meer, dat wonen in die simpelheid hier zo heerlijk is, dat 'gewone' boodschappen, met liefde uitgekozen weliswaar, je zo in vervoering kunnen brengen.... Morc haalt me op op zijn nieuwe fiets die hij, net zo blij als al de kinderen hier, aan iedereen laat zien... De dozen gaan achterop, we gaan er van genieten!

XXXELLENXXX

Dag 3.

Groen licht Gisterenavond moest er natuurlijk eerst gesnoept worden uit onze "kerstpakketten". Ik koos pistache nootjes uit en het was een succes! Morocco neemt een handvol, gooit ze achterover in zijn mond en ik krijg kippevel van het enorme gekraak tussen zijn kiezen. Gelukkig zijn zijn tanden beresterk en heeft hij er dikke lol om, maar hij is er wel even zoet mee om de doppen in zijn mond te schiften van de eigenlijke "pinda"s... Vanmorgen had ik zo'n zin in erwtensoep, dat we daar maar mee hebben ontbeten. Zelfs Morocco vond het lekker, maar soep eet je in Ghana met iets erbij, dus had hij in zijn ene hand een nuts en wisselde dat af met japanse mix nootjes…’Ede paaaaaaaa!!!, of te wel Heerlijk! Kojo Evans zat al wat sneu op me te wachten toen ik op de PCC kwam. De stekker was gisterenavond al uit de oplader gehaald had hij gehoord, maar toen brandde het groene lampje nog niet. Toen we de accu weer aansloten stond die inderdaad nog op rood en zo brak er voor Kojo weer een tijd van wachten aan. Maar na een uurtje kwam Kwaku me halen en zei dat het lampje blauw was. Kleurenblind waarschijnlijk, want aan kojo's brede lach en opgestoken duim zag ik al vanuit de verte dat het grote moment was aangebroken. Hij had groen licht gekregen om het te gaan proberen! voor de zekerheid wilde ik het eerst maar even zelf doen, want wat als die er ineens met een vaart vandoor gaat?! Kojo mag de sleutel omdraaien. Prompt horen we de claxon, het is een lange, schelle, harde toon. Verder gebeurt er niets. Ik draai de sleutel terug en het is weer stil. Ik hoor naast me Kojo's hart bonzen. Dan draai ikzelf de sleutel eens om, misschien maakt dat wat uit, maar hetzelfde oorverdovende lawaai om ons heen. Zo verstrijkt er een half uur.We proberen vanalles, maar niets helpt. We bekijken de accu's maar wat valt daar eigenlijk aan te zien?! Stroom geven ze, want telkens horen we die rotclaxon als we die sleutel omdraaien. We geven het op en besluiten dan maar de "reserve" scootmobiel aan de oplader te zetten. We praten de moed er bij Kojo weer in en we danken de greep van Carel en Elja om er twee te leveren, want zo zie je maar weer! En weer pakt Kojo een stoel en gaat gedwee naast scootmobiel nummer twee zitten, starend naar de oplader. Terwijl ik aan het werk ga, hoor ik af en toe even weer de claxon en zie Kojo vertwijfeld bij "zijn eerste" scoot staan en nog weer eens het sleuteltje omdraaien, met in zijn hoofd natuurlijk: zou die dan nu misschien?! Ik loop naar de werkplaats en zie nog net Linda water drinken uit een kaarsenstandaard die ze op de kop heeft. Ik barst in lachen uit en ze gaf toe dat ze het al wel een vreemde beker vond, maar ze weet natuurlijk ook niet alles van die andere wereld. Sala komt nog even vragen of het broodrooster dat ze gisteren gekregen had ook goed voor vlees was, want ze had al eens eerder een broodrooster gehad en het vlees werd er niet echt gaar in. Nou ik ben mijn beroep misgelopen geloof ik en James ook. Vandaag waren wij de ergotherapeuten hier en wat was dat leuk! Nadat we gisteren dus Lisa zo mooi "weg hadden kunnen zetten", vandaag waren Woompini, Quinten, Lazarus, Mozes en Paa-Yaw aan de beurt. Woompini was de eerste. Een klein, erg spastisch jongetje die vol enthousiasme altijd spartelend en strekkend zijn leventje leeft. Een prima passende rolstoeltje voor hem gevonden met een "vestje". Dit houd hem goed achter in zijn stoel en heerlijk ontspannen. O wat kun je toch een boel verstellen aan die karren! James en ik hadden er echt dikke pret in en we lagen beiden onder en over de karren om te zien welk schroefje er nu los moest om iets te verstellen. En wat is het dan heerlijk dat je hem echt helemaal op de persoon kunt afstellen! James is ook echt een heerlijk type om mee te werken. Rustig, serieus en net zo gedreven als ik om het goed voor elkaar te maken! Het stoeltje past echt precies en plotseling besef ik met schrik dat deze kinderen natuurlijk groeien en hard! Hoelang zou hij deze kar eigenlijk kunnen gebruiken? Wat is het toch vreselijk jammer dat het zoveel geld (en ellende) kost zo'n container, want wat zou het toch geweldig zijn als dit gewoon elk jaar zou kunnen! Maar goed, dit jaar zit ie in ieder geval als een prins! En daar genieten we dan maar van! En zo krijgt Lazarus een stoel om tijdens het eten op te zitten, Quinten ook, een prachtig aangepaste stoel met een leuke, felgele vissenbekleding erop. We gaan naar het kleine loopkarretje kijken en maken het precies op maat voor de kleine Mozes die zijn eerste stapjes zet en nu zelf bepaald welke richting hij op gaat! Hij kraait van plezier!'s middags halen we Paa-Yaw uit de siestaroom, want nu is hij aan de beurt, En zijn kleine oude kar ruilen we om voor een rolstoel die eigenlijk nog wat te groot is, dus deze jongen zullen we "bijvoeren" om extra snel te groeien, maar het is duizend keer beter als zijn oude! We noemen het zijn "Mercedes".

James en ik zijn nu al zo ver gevordert dat we zelfs met de boorstandaard extra gaten in zijn voetstepjes boren, zodat zijn voeten de plankjes raken. Ik zie vanuit mijn ooghoeken Kojo zitten en ik por James op en we stappen er samen op af. Ik zeg tegen Kojo dat we het nu gewoon gaan proberen, dwars door het rode lichtje heen, want het is nu mooi genoeg geweest! Hij kijkt me wat schaapachtig aan, want echt er in geloven doet hij geloof ik niet meer. Ik draai het sleuteltje om en ... daar glijd ik zachtjes vooruit! Achter me hoor ik een kreet. Al de emoties van de afgelopen dagen liggen daar in en ik "stap uit" en draag de scoot plechtig over aan een stralende Kojo. Ik zet de stoelen van de zomerhut allemaal tegen de kant en Kojo rijdt zijn eerste rondje om de grote ronde tafel. In zijn 1, want je weet maar nooit. Zonder iets te raken maakt hij breedlachend het ene na het andere rondje. Langzaam, maar toch. Dan standje 2 proberen. Hij schiet nu echt vooruit, maar het gaat hem prima af! De achteruit wordt geprobeerd en lachend botst hij tegen een stoel, want 'op de spiegels rijden' valt nog niet mee! Dan maar weer vooruit. Er komen steeds meer mensen kijken en met zijn allen zitten we glimlachend op de tribune. En ik haal Ineke op om met ons mee te genieten!

Dag vier op dag vijf…

Van zeven tot acht is er altijd een uurtje fysiotherapie op de PCC en ik ben vandaag vroeg om de prachtige nieuwe loopfiets met Innocentia uit te proberen. Innocentia had een ‘loopding’, maar erg verouderd en niet eenvoudig voor haar en voor Jerry, haar trouwe begeleider, om er mee ‘uit de voeten te komen’. Nou is dat niet zo zeer een probleem voor Innocentia, die vind die aandacht speciaal voor haar op de vroege morgen alleen al zo heerlijk dat ze tijdens die korte wandeling het hoogste lied zingt. Haar ‘loopding’ was uit het jaar nul, maar die nieuwe lijkt haast wel futuristisch… Emmanuel, die de fysiotherapie begeleid’ en ik zetten Innocentia er in/op en kijken hoe we het kunnen verstellen zodat ze lekker loopt. We denken de goeie hoogte te hebben en daar gaat ze…. maar als ik ze zingend weg zie lopen zie ik toch nog haar rechter voet over de stoep slepen…. Een blote voet, dus dat moet je voelen… Maar Innocentia zingt het hoogste lied en schijnt het niet eens te merken. Als ze terug zijn van hun ‘heen en weertje’ schroef ik de hele handel nog een beetje op en nu lijkt het beter. Graag had ik haar nog even ‘een blokje om’ laten gaan om het uit te testen, maar haar nog nalachende ogen van haar vrolijke wandeling veranderen ineens en haar lip begint te trillen… Wandelen is leuk, lijkt ze me te zeggen, maar we doen het maar 1 keertje per dag… Ook goed! Emmanuel en ik kijken elkaar begrijpend aan en we kijken morgen wel even weer! Ik overzie ‘het slagveld’. En dan bedoel ik het veldje voor de werkplaats waar nog heel veel spullen her en der verspreid liggen.

En hoeveel we ook elke keer weggeven, er lijkt geen eind aan te komen! Nog zoveel rolstoelen, nog zoveel bedden… en dan heb ik het nog niet eens over de meidenslaapzaal die volstaat, de kralenwerkplaats en de weefhal. Baffoo komt langs en vraagt of we het beddengoed eens kunnen bekijken, want deze dagen zal het volstromen hier op de PCC. Vele gasten zullen de huisjes bezetten om met de kinderen kerstfeest vieren. Beddengoed is schaars, dus wat dat betreft kwam de container weer precies op tijd! We gaan naar de afdeling ‘beddengoed’ in de meidenslaapzaal en de eerste dozen die ik openmaak bevatten van alles, maar geen beddengoed. Bestek (daar hadden we niet meer op gerekend…), handdoeken, speelgoed en nog veel meer kom ik tegen… en ik glimlach als ik terugdenk aan zaterdag, toen al die lieve helpers met volle dozen op hun hoofd heen en weer sjouwden en hun best deden te onthouden waar ik ook alweer gezegd had waar het moest komen te staan… Maar er staan gelukkig ook dozen vol beddengoed tussen. Wat een weelde, denk ik weer! Ik zoek nog als nieuwe, fleurige dekbedhoezen bij elkaar en laat ze trots aan Baffoo zien die goedkeurend knikt, maar niet echt van harte… Ik kom ook een doos tegen met keurig gestreken witte lakens, al dan niet met een geborduurt randje… Zijn ogen lichten op… Ja! Deze zijn mooi! Ik vind het allang best! Ik denk dat ik een dezer dagen de kids heel blij kan maken met een vrolijke felle dekbedhoes! Kwame, een van ‘mijn’ jongens komt onverwacht even langs en we zijn blij hem weer te zien. James neemt hem meteen trots mee naar de weefhal om hem de nieuwe weefgetouwen te laten zien. Hij kijkt blij om zich heen, maar is toch op dit moment even helemaal gefascineerd door Kojo’s scootmobiel. We trekken voor deze gelegenheid de stekker er weer even uit en stoer draait Kojo de sleutel om… Nu gebeurd er helemaal niets… en ik verlang haast naar het ooverdovend getoeter, want dat was tenminste iets… Maar nee hoor, helemaal niets…”Adeng?” (Waarom? Hoezo? Wat is er aan de hand?) wordt er aan alle kanten geroepen! Een beetje moedeloos haalt Kojo zijn schouders op… Hij probeert het keer op keer, maar vandaag zwijgt de scoot in alle talen. Wij weten het ook niet! We druipen echt af met elkaar, niet wetend wat te doen. Na een kwartiertje ineens weer die kreet, een lach en een duim… Hij doet het! Iedereen snelt weer naar de zomerhut. ‘Hoe heb je dat voor elkaar gekregen?!’ En hij demonstreert het: Hij had hem gewoon een opdonder gegeven, zoals je dat ook met een nukkige ezel doet en hij was gewoon gaan rijden… Deze keer verlaten we ook even de zomerhut en gaan op het gras aan het rijden. Ik, als een bezorgde moeder bij de eerste fietspogingen van haar kind, er pal achteraan. We letten er goed op dat de paden zo vlak mogelijk zijn maar het gaat prima! Heel langzaam, de 3 en de 4 laten we nog buiten beschouwing, rijdt Kojo de PCC rond. En net als met het weven: geconcentreerd, leergierig en serieus. Prachtig! De zon schijnt vandaag ook weer genadeloos en James en ik worden er gewoon een beetje licht van in het hoofd. We hebben ook erg zwaar werk te doen. Morgen komen de eerste gasten, dus willen we op zijn minst het veldje leeg hebben. Er staat een nog niet afgebouwd huisje op de PCC en we brengen alles daar naar toe… , behalve een hele mooie buggy die naar ‘mijn emmerkind’ gaat. (zie www.elleninafrika.nl : 9 oktober…) Die gaan we deze week ook een kerstkadootje brengen! We roepen meer heren erbij om het in het huisje te stoppen… “Dat past nooit!” roept iedereen, maar dat wil ik nog niet horen en ik daag de heren sjouwers uit… Zij slepen aan en ik zeg waar ze het neer mogen zetten…De bedden eerst, dan de rolstoelen er bovenop, ze zuchten erover, maar moeten uiteindelijk toegeven dat het toch nog lijkt te gaan lukken ook. We redden het qua tijd niet helemaal, maar morgen doen we de rest! Ik ben echt hartstikke moe. Ik zit even een poosje bij de etende kinderen. Mooi om te zien dat er nu twee extra tafels in het gras staan. We hebben een eindje van de poten afgezaagd en op een tafel zit de eerste laag blauwe verf al. Ze waren wit en in de zon is dat echt oogverblindend. Even uitproberen of het erop blijft zitten… Wat een grote familie! Bijna iedereen heeft nu een stoeltje en het zit er allemaal zo knus uit nu! Ik verzamel moed om verder te gaan, ik wil nog mijn ‘vierdedagsverslag’ schrijven. Maar ik kom eerst niet verder dan de poort. Ik koop een biertje die er heerlijk ingaat, maar meteen en in mijn hoofd en in mijn benen zakt… Ineke ziet me zitten en vraagt of ze even wat te eten voor me zal maken en ik kan hier ook wel blijven slapen… Maar nee, ik heb nog meer te doen! Maar plannen maken hier in Afrika lopen toch vaak anders dan gepland en deze keer gooit ‘light off’ roet in het eten… voor jullie dan! Lees ‘dag drie’ daarom nog maar een keertje, morgen, op ‘dag vijf’ schrijf ik wel over ‘dag vier….’ Ik kan vandaag eindelijk weer eens vroeg naar bed! En een beetje zweverig loop ik naar huis…

Tenslotte….

Het is nu bijna oud en nieuw en dagelijks ervaren we nog steeds met groot plezier dat onlangs de container hier arriveerde… Al het beddengoed is gesorteerd en opgeslagen in dozen. Wat een mooi spul! Daar kunnen we jaren mee vooruit! Kojo helpt me om de kussenslopen in een doos te doen en John jr. stopt braaf alles in de dozen die ik aanwijs. Nog wat gesteven extra lakens voor de gastenhuizen, tafelkleedjes voor de tafels op het terras voor Ineke’s huis en een doos voor het nieuwe huis wat gebouwd gaat worden voor de vrijwilligers. Ook dat huisje kunnen we nu grotendeels inrichten met de spullen uit de container. Dozen met handdoeken en zelfs badlakens. Zo te zien is “Jip en Janneke” een beetje uit in Nederland, maar ik zal ze hier vertellen wie dat zijn! Dat zijn trouwens gewoon Ghanese kindertjes he, die Jip en Janneke met hun zwarte toetjes!
De kleding staat nog in dozen in het opberghok van de weefhut. Die blijven daar voorlopig en we wachten allemaal met spanning op Elja, mijn vriendin die hier in februari komt. Met haar gaan we al de kinderen een paar nieuwe setjes kleren ‘aanmeten’. Ze zal weten dat ze schreef: “Ik wou dat ik je kon helpen…” We kijken naar je uit Elja Kojo rijdt zijn rondjes over het terrein. De accu’s zijn zwak en ze moeten regelmatig aan de oplader. We hebben iemand in town gevraagd langs te komen om alles even te checken… Kojo zijn humeur is niet stuk te krijgen. Vol geduld zet hij het op een wachten, wetend dat alles goed zal komen!
En dan het grote moment van Kerst … Uren waren we bezig om de kadootjes voor de kinderen in te pakken in krantenpapier… Dit jaar was het speelgoed echt geweldig! Voor ieder wat wils, maar de grote klapper waren toch die “dikke auto’s”. Wat waren de kinderen er blij mee! Poppen voor de meisjes, de telefoons voor de kleinsten, iedereen happy!

We bewaren de rest voor de komede jaren! Wat heerlijk dat we ook hier tijden mee vooruit kunnen!
En had ik al verteld dat:

* Lisa nu zo lekker in haar nieuwe bedje slaapt na de eerste nacht gebruld te hebben omdat ze het doodeng vond zo’n echt bed?!
* Dat de weefgetouwen al staan opgesteld en uitnodigend staan te wachten totdat onze wevers weer terugkomen van hun vakantie?!
* De werkplaats prachtig versierd is met jullie kerstspullen en dat zelfs kerstballen een lange reis kunnen overleven van Nederland naar Ghana en ongeschonden aankomen?!
* Ik hier thuis mijn lief laat kennismaken met hagelslag, bruine-bonensoep en tappenade en dat hij alles even lekker vindt?!
* Tja, en zo kan ik nog wel even doorgaan…

Lieve allemaal…
Nogmaals namens iedereen hier van Hand in Hand:

Thank you so much!!!

and we wish you all a Happy New-Year!

Woensdag 28-12-05

Feest van de Onnozele Kinderen

(Even tussendoor, de volgende rubriek is een ‘special’,van Ellen, over de container) Vandaag: feest van de ‘onnozele kinderen’ in de RK kerk, dat zijn wij! Dat is feest voor ons! En wat maakte dat feest extra super? Een email van Lonneke ( ex-Ghana-vrijwilliger, ‘moeder’ van Emanuel) die spontaan een kerstmarkt heeft gehouden voor ons project. Maarn. Basis school “De Meent”. Enthousiaste mensen! Kinderen die hun spaarpot leeghalen voor onze kinderen! Feest van liefde! Hier is ze bezig, Lonneke!


kertmarkt De Meent, in Maarn

Verder vanmorgen: busje met elf Nederlanders, op weg naar een ander project bij ons overnacht en s’ochtends spontaan zomaar allemaal kerstkadootjes aan de kinderen aangeboden. Drummen, dansen, geluk!

Geluk is klein en specifiek en zalig!

 

15 December 2005

Stijl, huldiging en kleding.

Een paar dagen geleden vierde ik mijn 61ste verjaardag. Hier is het maken van feestjes eenvoudig , we roepen: party-time' en het feest begint. Breng een paar kratten cola en vijftig grote borden rijst en de feeststemming is er! De expert drummer Kofi Asare begint zijn trom-geroffel en er wordt gelachen, gezongen, gedansd en rond gesprongen.
Echter ik schrijf om andere reden over mijn verjaardag dan om de sfeer van onze feestjes weer te geven!
Ik wilde herhalen wat Bob bij wijze van verjaardagskado tegen my zei: 'Jij, Ineke, hebt meer prijzen ontvangen dan een vruchtbare Ghanese vrouw babies krijgt. Hoeveel? Twintig? Dertig?' Nee, ik heb geen twintig prijzen ontvangen maar wel een behoorlijk aantal!
En elke keer als ik gehuldigd werd kwam ook de vraag weer om de hoek kijken wat te dragen voor de gelegenheid....

Mijn eerste grote eerbetoon vond plaats in 1990. Ik werd ereburger van Nkoranza en koningin-moeder. Het was een verrassing. Ik was gevraagd op een samenkomst in het dorp en plotseling werd ik daar midden binnen in de 'ring' gebracht en kreeg een 'koninklijke stoel' aangeboden. Spottend met mijn verlegenheid ( ik voelde me als een kerstboom die versierd werd) kwamen twee vrouwen me publiekelijk omkleden in een koningin-moeder kleed. Ze knoopten met een sjaal een doek rond mijn bovenlijf en nog eens een traditionele lap rond mijn heupen. Toen werd er een derde kleed over mijn linker schouder gelegd en onder mijn rechter oksel doorgetrokken. De kunst is dit alles met zwier te dragen zonder dat er doeken afvallen en ongewensde blote delen te voorschijn komen! Koniklijke sandalen werden tussen mijn tenen geklemd en daar was ik, klaar on vertoond te worden: 'Nana Ampomah II' koningin van Adomkrom, Nkoranza. Applaus, luid gedrum en daar ga ik....geheel alleen dans ik met Donald Duck sandalen rond de hele durbar-grond en probeer een blije uitdrukking uit te stralen. Ik had me veel beter gevoeld als ik geweten had dat mensen pal achter me dansten, inclusief de lieve Maame Dora Adjey, de nu overleden burgemeester van Nkoranza. Ze dansten achter me, hielden mijn kleding in de gaten en hadden hun armen omhoog uitgestrekt naar mij toe met het V-teken van 'victory. Ik zag dat pas later.
Waarom danste ik zo koninklijk? Omdat ik niet durfde ademen uit angst dat mijn bovenkleed zou vallen, omdat ik mijn arm niet durfde bewegen uit angst dat mijn schouderkleed zou verschuiven, en dat mijn wikkeldoek rond mijn heupen ook op mijn enkels zou zakken! Dus ik bewoog me langzaam en ademde niet en hield mijn lijf zo stijf mogelijk. De trotse koningin! Ik voelde me natuurlijk geeerd maar het was pas s'avonds, toen ik alle kleding had afgegooid en mijn oude spijkerbroek weer aanhad, dat ik echt blij kon zijn met deze onverwachte huldiging..
Na dat evenement moest ik vaak opdagen in mijn traditionele queenmother kleding op begrafenissenen en andere festiviteiten. I leerde me wat vrijer te bewegen maar het werd nooit echt 'mij'.
Ik ontving in de loop van mijn 27 jarig verblijf in Ghana verder huldigingen die vaak te maken hadden met mijn pionierwerk in de eerste gezondheidsverzekering van Ghana die in ons district en ziekehuis plaats vond. Een verzekering die meer dan 11 jaar heeft geduurd en uiteindelijk dit jaar werd geabsorbeerd in de grotere 'Nationale Health Insurance" van de regering van Ghana.
En nu weer een prijs. In november werd onze Chief, de traditional leider, ziek. Omdat leden van de koninklijke familie van dat niveau niet in ziekenhuizen mogen worden opgenomen kwam de Chief in een van onze gastenhuizen in de gemeenschap uitzieken. Naturllijk kennen Bob en ik de chief goed, uiteindelijk was het de Chief die toen we in 1997 in Nkoranza trouwden, my weggaf als zijn dochter en de vrouw van de Chief die Bob weggaf als haar zoon. (ouder dan zij maar dat geeft niet in een land waar familie trouw zwaarder weegt dan familie-logica!) Tijdens zijn verblijf hier vertelde de Chief me dat ik komende december door de Asantekoning geeerd zou worden. Niet zozeer voor de verzekering deze keer maar voor ons tehuis voor verstandelijk gehandicapte kinderen. Ik was blij maar...met de eer komt er ook een ruis op in mijn gedachten en die heeft te maken met wat te dragen voor zo'n plechtige traditionele gelegenheid!
Het is een eerbetoon van de Asantehene, de meest invloedrijke koning en goodwill ambassadeur van Ghana, iemand vergelijkbaar met Kofi Annan.
Ik koop een mooie Ghanese lap katoen, haal mijn naaimachine onder het stof vandaan en ontwerp mijn eigen design. Ik naai een pantalon en die valt goed en past bij mijn favoriete schoenen.

Maar nu, wat voor een bovenstuk?? Ik moet er op zijn minst gedeeltelijk traditioneel uitzien. Een teeshirt kan niet voor deze gelegenheid. Dus ik koop nog een lap stof en drapeer hem over mijn schouder. Niet gek. Ik laat het verder liggen maar mijn besluit is genomen.
Drie dagen voor de prijs-uitreiking krijg ik het officiele bericht.
-Tegenvaller trouwens want ik wordt ook geacht Emmanuelle in mijn armen te dragen en haar verhaal in de microfoon te vertellen. Paniek want de ouders leven niet alleen nog, ze wonen ook in Nkoranza! Vorig jaar was hun baby in het ziekenhuis geboren, een baby zonder armen en benen. De ouders waren echt doodsbang het kind mee naar huis te nemen want de grootouders en familie zouden onder geen voorwaarde een 'duivel' in huis halen. Ze wilden het kind in het bos achterlaten en waren niet van hun plan af te brengen. In het kort we hebben het op aandringen van bezorgde verpleegsters besproken in onze gemeenschap en uiteindelijk hebben we 'ja' gezegd, laat haar maar bij ons wonen Dat verhaal wilde de Asantehene horen en Bob ging direkt naar de Chief om uit te leggen in wat voor verlegenheid de echte ouders ongetwijfeld zouden raken. OK, no problem, zei de Chief en de zaak was opgelost.-
Het problem dat overblijft is wat te dragen. 'Maame, you appear in front of the Ashante-king, you have to show respect', etc, etc. Yeah, yeah...
Ik sla een aanbod van de vrouw van de Chief af om me te kleden (ik weet waar dat toe gaat leiden! Afzakkende lappen!) en vraag Sophia, de meest moderne van onze staf, me te helpen. Goed. Ik trek mijn zelfontworpen designerspantalon en schoenen aan en zeg: maak jij er eens een traditioneel bovenstuk bij als dat kan? Sophia slikt en zegt: 'Je kunt geen pantalon dragen'. 'Maar wacht, zeg ik, het bovenlijf wordt traditioneel en het geheel moet mooi en respectvol worden, kan best! We maken er 'stijl' van!'
'Stijl' is een Ghanese uitdrukking voor een fashion statement die een combinatie van traditioneel en modern inhoudt. Ik vindt dat ;stijl' er beter uitziet dan de soms wat vermoeide traditionele ensembles. Stijl 'kan' tegenwoordig en er zijn steeds meer gedurfde elegante combinaties te zien, een lust voor het oog op die mooie Ghanese lichamen. 'Sophia, help me alsjeblieft!' Opeens begint ze begrijpend te lichen:'OK, de top van een queenmother en de onderkant van een ambassadeur!'
Dan begint ze al seen echte matrone: 'Doe dat bandje van je bra eens omlaag.' -Waarom, het is transparent, je kunt het niet zien-. 'Ik zie het!' Radikaal haalt ze de schouderband naar beneden en bijna verlies ik mijn beha, maar met spelden wordt het ding toch vastgezet. Dan drapeert ze de lap die ik al had omgezoomd rond mijn rug en over mijn schouder en maakt van een andere lap een super headgear. Dan gaat er een ketting rond mijn hals en ene blote schouder en een bundel bijbehorende kralen om mijn nek en polsen. Het effect is...super! We zijn er allebei onder de indruk hoe mooi de stijl is.
Maar Sophia is onzeker tot ze de fiat van de hoogste autoriteit heeft op het gebied van kleding, Vida, de vrouw van Osei. Vida wordt geroepen, 'Hoe ziet maame er uit? '
Ik raak nu in een echte vecht-stemming want ik weet wat er komen gaat. En ja hoor. 'Mooi', zegt ze, 'Maar die broek wordt vervangen door een doek, ik heb been goeie. En traditionele sandalen zijn een must. Maar je ziet er wel beeldschoon uit!' Dan de punchline: 'As je traditoneel eerbetoog krijgt hoor je respect te tonen!'
Jonge, jonge, is dit culturele en emotionele omkoperij, maar ik houdt vol.
'Nee, ik ga strompelen en vallen met die sandalen, dat kan toch niet. Nee hoor ik houd mijn schoenen aan en trouwens die broek ook! I respecteer je, Vida, ik respecteer Sophia en de Chiefs en iedereen maar jij moet ook mij, een queenmother, respecteren, dus laat me met rust! Vida trekt haar neus op en verdwijnt en Sophia komt weer binnen. Weet je het zeker? Absoluut, zeg ik.



De dag zelf kleedt Sophia me aan en blijft naast me gaan en staan. We nemen wat kinderen mee en ik voel wat spanning maar vooral groot plezier. Alles gaat goed, er wordt niet naar Emanuelle gevraagd, ik zie er uit al seen 'stijl'-koningin, onvang mijn award en krijg alom complementen! En het is over! Na de uitreiking kondigde de koning aan naar onze gemeenschap te komen voor een kort bezoek. Osei gaat dus eerder weg om thuis alles te verzorgen en de kinderen in een feestelijke cirkel neer te zetten. Wachten en wachten maar hij komt niet. Bericht: geen tijd meer, overvol programma maar over een paar dagen stuurt hij een minister.
Hoe dan ook we zijn moe, we hebben de prijs en de cola's dus...we maken gewoon een feestje onde relkaar. Wij met onze feestjes!
Eeen paar dagen later komt er een delegatie: vanavond komt de minister! Goed, de kinderen zitten weer in een cirkel vol verwachting met hun hart te kloppen. Zeven uur s'avonds, het begint te regenen. We drinken gauw de frisdrankjes op en maken er maar weer een minifeestje van, hoewel niet echt van harte, deze keer. Om 10 uur, als iedereen diep in slaap is wordt er aan Osei's deur geklopt: de minister met haar entourage is gekomen en kunnen z ehier slapen? We hadden net al onze gastenhuizen in gebruik dus ze ging naar het hotel in Nkoranza-town.
S'ochtends vroeg: 'Ze komen deze ochtend'. 'Jazeker, vast wel', zeggen we. 'Waiting for Godot', Bobs favoriete toneel-script, wordt door hem uit de kast gehaald.
Maar..om tien uur s'ochtends komt de minister echt! Ze roepen me van het ziekehuis: kom! Ik zag allereerst een rij dikke auto's die het uitzicht op onze prachtige heuvel blokkeerden en toen zag ik ze allemaal zitten aan een lange tafel, de Minister met haar entourage aan de ene kant en onze staf aan de andere kant van de tafel. Ik zie een vrouw in blue jeans met een comfortabele Emmanuella op haar schoot. Dat kan haar niet zijn maar ze is het wel: Mrs.Elisabeth Ohene, minister for onderwijs!
Spoedig is het ijs gebroken en praten we echt met interesse over en weer. Er wordt veel gelachen. Ze hebben van Bob al een rondleiding gehad en de prachtige compound, de kinderen, de beschutte werkplaats met de kralen en weefgetouwen, alles hebben ze al gezien en ze zijn diep onder de indruk. Elisabeth is speciaal geinteresseerd in hoe en waarom ik deze gemeenschap ooit begonnen ben en dat werd dus een heel verhaal.
Ik vindt haar apart en zeg t ook. 'Honorable Mrs. Elisabeth U bent gekleed in blue jeans, de eerste keer dat ik een minister in blue jeans zie! En ik vindt dat het u goed staat'.
'Het zal niet de laatste keer zijn, Ghana is echt aan het veranderen', lachtte ze!
We merkten dat we even oud waren en t een en ander gemeen hadden, inclusief een aversie voor ongemakkelijke kleding! Het was een beetje alsof ik met een zus zat te praten. Ze zei:'Tradities zullen we gelukkig altijd houden maar het is 'stijl' waar het op aankomt. Neem deze plek hier bijvoorbeeld die jij geschapen hebt voor de verstandelijk gehandicapten. Jouw inspiratie en wat daaruit voortkwam is een moedige niet-traditionele 'act of style!'

We hebben niet gedansd maar mijn ziel danste. Ik danste omdat Emanuelle behandeld werd als een baby en niet als een bezienswaardigheid. I danste omdat Ghana in beweging is, Ik danste omdat voor het eerst een hooggeplaatste Ghanees onze kindergmeenschap kwam bezoeken en ook omdat ik een honorable in blue jeans gekleedde zielsverwante had getroffen!

7-12-05

Jet Douwes Prijs

Jet Douwes is haar hele leven al een wever geweest en niet zo lang geleden werd Jet in Nederland gehuldigd als 'de stille held van het jaar'. Ze ontving die prijs vanwege het feit dat haar hele leven in het teken heeft gestaan van het leren weven aan kansloze probleem-jongeren, en dat met opzienbarend positieve resultaten.
Het geldbedrag dat met de huldiging meekwam had Jet al aan de 'Hand in Hand gemeenschap' gegeven, en met de container had ze al weefgetouwen en andere materialen meegestuurd. Maar nu kwam Jet ook zelf naar Ghana om samen met Ellen de weefgetouwen op te zetten en een aantal van de beschutte werkplaats-kinderen te leren weven.
Zo kwam het dus dat on 3 November Jet hier aankwam met haar zus Bertje uit Noorwegen en haar vriendin Wendel die, net als Jet, uit Groningen komt. Ellen en Morocco gingen naar Accra om ze op te halen.
Ze hadden een niet echt gemakkelijke rit terug naar Nkoranza! Letterlijk hadden ze een zeer kostbare last te dragen,op hun schoot brachten ze namelijk vier nieuwe kinderen voor ons mee terug, allemaal afkomstig uit Osu Childrens home.
De drie lieve en ongetwijfeld vermoeide dames zijn niet zo jong meer, zestig-zeventig plus, en de vier wiegelende kinderen op hun schoot zijn tussen de twee en tien jaar oud. Wat ze gemeen hadden is dat ze allemaal naar een vreemde omgeving gingen, de dames nieuwsgierig, de kinderen angstig, natuurlijk...
Ik herinner me hoe snel de kinderen gewend waren. Michael was erg druk de eerst dagen maar met een verzorgster als Angela was dat na een paar dagen al beter. Kwabena voelde zich onmiddelijk thuis. De kleine Francis kreeg koorts en koesterde zich in de lieve zorg van Alydja, zijn nieuwe 'moeder'. Stilletjes volgde Adoa haar verzorgster Charity overal waar ze naar toe ging (letterlijk overal!) maar nu praat en lacht Adoa al alsof ze altijd al hier gewoond heeft!
De drie wevers waren net zo gemakkelijk en snel thuis in hun gastenhuisje. Na een dag of twee liepen ze al de geimproviseerde weefhal te bekijken en te bespreken hoe de weefgetouwen op te zetten. Je kon zien dat Jet in gedachten al aan het weven was. De volgende dag, maandag, was dat ook zo, de drie vrouwen waren met Ellen en de zes jongens aan het weven alsof het de gewoonste zaak van de wereld was!
De drie dames waren zo rustig en vakkundig aan het werk en voelden zich zo thuis dat Bob en ik hun aanwezigheid nauwelijks opmerkten (en ons daar een beetje schuldig over voelden) tot op een dag ze zo naar onze tafel voor het huis kwamen lopen, kijk eens naar die foto!

Jet, Bertje en Wendel met een kadootje: zes stoelen voor de kinderen!

'Hoezo, hoe weet je dat we die nodig hebben?'
Ze hadden een avondje in het internetcafe doorgebracht met het lezen van onze website, en zo hadden ze gezien dat er voor de nieuwe kinderen een eethoek was geimproviseerd maar dat er niet genoeg stoelen waren. Er werden stoelen geleend uit de gastenverblijven maar in de weekenden zou dat spaak lopen want de gasten moesten toch ook ergens zitten. Zodoende!
Zo waren de drie dames-wevers gedurende hun hele verblijf hier: rustig, professioneel, gul en tevreden. En nou missen we ze echt. Zoals je goede buren mist.

Jet leerde het weven aan Kojo Evans (dat is een geboren wever, merkte ze op) Latiff, Charles, Kwame Nkrumah, Kofi Baidoo en John. Geen kinderspel maar weven.
Ze maakten na drie weken al producten die je ook had kunnen aantreffen in de dure boutieks van de Magnificent Mile in Chicago of de exclusieve shops in Den Haag.
Eeen verbazingwekkend mooi product was een damestas die geweven was van gekleurde katoen en van oude plastic zakken die in strippen waren geknipt. Het effect van die combinatie was zo mooi, je kon zien dat hier een kunstenaar aan het werk was. En een environmentalist! Je moet dat echt zien om het te geloven. Ik bedoel het is geen milieuvriendelijk product gemaakt door gehandicapte mensen zodat men zich over het hart strijkt en maar eens zoiets koopt om goed te doen, welnee! Als je die tassen ziet wil je er gelijk een kopen voor je beste en meest sjieke vriendin! Kunst, prachtig spul!

Kojo Evans aan het werk met zijn weefgetouw.

In die tijd was Osei heel druk bezig om de nieuwe weefhal op tijd op te leveren voor de officiele opening, dit ondanks de gebruikelijke tegenslagen, zoals metselaars die niet te vinden zijn, timmerlieden die aan een dubbele job werken en niet op komen dagen, zandtransporten die vastlopen op onze slechte weg, etc. Maar zoals gewoonlijk komt alles toch nog op tijd klaar en vindt de opening van de nieuwe weefhal plaats, een paar dagen voor de dames terug naar Nederland gaan. Piekfijn leidde Ellen de plechtigheid.
De grote verrassing van die dag was de naam van de hal, die door een van de kinderen onthuld werd: De "Jet Douwes Weefhal", een eerbetoon aan onze stille held.
Toen het doek langzaam van het naambord werd weggetrokken zagen we een verrastte glans in Jet's ogen. Die glans is natuurlijk de reflektie van haar eigen innerlijke kracht en goedheid maar toch...het is ook heerlijk om een nobel mens te eren en en te zien dat het overkomt!


29-11-05,

Bericht van Berend en Hildegart:

Dear friends in Ghana, (and in Holland),
On behalf of the Muller family I have to tell you that Ab (Albert) Muller has passed away. You may remember him as the friend with whom we made some great trips to Ghana: twice with his wife Rita, once just the two of us (last year november).
The children of Ab and Rita and our kids Emiel, Joost and Maarten used to go to the same elementary school in Achterveld. Once there was an exposition in that school of Ghanaian items; stools, kente, adinkrah. That is where we met for the first time. Ab explained that he lived in Ghana in the sixties and that he was involved in the construction of the Polytechnic in Sunyani and the school buildings of the present Cape Coast University in Kumasi. In 2001 we decided to return with his wife Rita after so many years and he felt like coming home. The friendlyness and hospitality of the people, the beauty of the country and the feeling of pride that his buildings were well maintained and unaffected by time. He was touched by the staff and inhibitants of the Nkoranza Community, by the devotion of people like Ineke and Bob; he felt a warm friendship for Stella, Nana Yaw, Gifty, Charles, Monica, Sammy and all others he met. He was not a man to sit down and rest, so on a second trip we worked in the Sunyani Eye Department and on a third trip we worked in the Sunyani Diocesan Pharmacy.

Unfortunately in last July the tall and strong man suddenly fell down. Doctors found some tiny spots in his brains. Walking became more and more difficult for him, but his mind was very clear until the very last days. He was still making his jokes, still asking about you people in Ghana. A few days before his passing away he gave me a historic book about the Ghanaians who served in the Dutch Colonial Army. In our last conversations he said that he felt sorry that he was unable to show your countru to his children Liesbeth, Jacob and Margriet. He asked me to do that for him and we promised him that we will show them around in Ghana one day.

Last Friday was a cold and windy day, lots of people stuck in the snow. In that night Ab passed away, peacefully amidst his wife, children and some friends. We were loosing a true husband, father and a real friend and it made us very sad. Next Thursday there will be a cremation ceremony ( that will be the last farewell, we do not have funerals as such). According to his wish there will be a Ghanaian song: Aseda. May he rest in peace.
Berend and Hildegard Schaeffner, Achterveld.

Muller family:
van Oldenbarneveltstraat 80
3791 AL Achterveld
Netherlands

Rouwbief Muller (pdf)


24 November 2005

Drie Ezels in een Taxi.

Nog kan ik het niet geloven dat het niet zo was. Om twee uur s'nachts hoorde ik het geluid van snuivende ezels. Een soort luidruchtig gorgelend inademen, een heel bepaald geluid waarin je je niet vergist als je het eenmaal gehoord hebt: er zijn ezels in de buurt!
Ik was ervan overtuigd dat de ezels waren aangekomen. Als het niet zo donker was geweest, en ik niet zo slaperig, dan was ik mijn bed uitgerend om ze te begroeten. Maar met een soort Sinterklaas gevoel ben ik weer gaan slapen in de overtuiging morgenochtend vroeg de ezels te zien, grazend alsof ze altijd al hier geweest zijn.
Dus vanmorgen vroeg kijken Bob en ik in blijde verwachting om ons heen maar er is geen ezel te bekennen. Dat kan toch geen droom zijn geweest? Hoe kan dat, zo duidelijk en toch alleen maar gedroomd? Goed, ik ga naar de telefoon om de email binnen te halen kom terug en wat zie ik...
Drie taxis, kleine Kia's met de achterklep open, die het land oprijden. Het is kwart voor zeven. En wat steekt er uit die achterkleppen naar buiten: drie ezelskoppen! Drie kleine taxis met elk een ezel erin! Dit kan overigens alleen in Ghana en had ik mijn fototoestel maar gehad, maar ik zit in complete verbazing nog steeds een verband te bedenken tussen mijn droom en de werkelijkheid die gewoon een beetje later gebeurde.... , en weg zijn de taxi's alweer. Osei komt met een slaperig hoofd aanlopen. Ik vertel mijn droom. 'Ja', zegt Osei, 'om twee uur belden ze me op uit Techiman dat de drie ezels uit het noorden zijn aangekomen'. Ze hebben de hele nacht in een truck doorgebracht, op weg van Bolgatanga naat Techiman. Osei zei dat ze belden om een truck uit Nkoranza om ze thuis naar Nkoranza te brengen maar hij stelde met zijn gezonde verstand voor om ze maar in een taxi hierheen te vervoeren, en zo zijn ze gekomen.
De eerste de beste drie taxi's die s'ochtends vroeg in Techiman klaar stonden voor werk hebben hun achterbank uitgeladen en elk een ezel ingeladen en nu staan ze hier.
(Oh kon ik het maar tekenen op de computer nu dat we te laat zijn voor een foto. Ik besluit gelijk om die techniek te gaan leren in het internetcafe.)
Twee ezels voor Zachariah en John en alle kinderen van onze gemeenschap. Ze heten Nelly en Nelson. En de derde, dat is een verrassing voor Abraham. Abraham heeft lang bij ons gewoond maar uiteindelijk is hij getrouwd, is zelfstandig gaan wonen en heeft een eigen mini-bedrijfje opgericht dat de familie instand houdt: water verkopen uit een ton op zijn ezelkar. Die eerste ezel heeft het Liliane Fonds hem gegeven.
Een paar weken geleden kwam Abraham opeens helemaal mager en ongelukkig en schor vertellen dat zijn ezel was gestorven. 'Nou', zeiden we, 'dat is rot voor je...'
Hij weet nog niet dat we ook voor hem een nieuwe ezel hebben gekocht, dat is zijn sinterkalaas kadootje.
Dankzij..... nou dat heb ik al eerder verteld, Nellie Seldenthuis.


Nelly en Nelson

De Zilvervloot, 9-11-05

Sinds vorige week is er weer van alles en nog wat gebeurd. Al dat andere wordt echter overschaduwd door de aankomst van 5 nieuwe kinderen! Zoveel kinderen tegelijk hebben we nog nooit ontvangen! Binnen een week zijn we gegroeid van een gemeenschap van 34 naar een familie waar opeens bijna 40 kinderen leven, en dat nog afgezien van de vele kinderen die op de beschutte werkplaats werken!
We dachten: dat lukt wel. Bepaalde verzorgsters wilden er nog graag een kind bij en er waren nog hoekjes en gaatjes die gevuld konden worden in de bestaande bungalows dus we hoeven nog geen nieuwe huizen te bouwen. Maar.... opeens was er toch natuurlijk ruimte tekort: buiten in de tuin moest een vijfde eethoek gecreerd worden en dat was wel gauw geimproviseerd, ...maar de stoelen zijn 'geleend' van de gastenverblijven en in de weekenden, als er veel gasten komen, moeten die stoelen weer terug en dan moeten we weer wat anders verzinnen! Staande eten, mischien?!
Er moet een snoezel en siesta ruimte bijkomen, ook een tweede kunstschool (zo noemen we dat, de ronde hut waar s'middags gekleurd en geknipt en gespeeld wordt) en van alles en nog wat!
Gelukkig zijn er helpers. Het Liliane fonds staat ons voortdurend bij met tekorten. Wel gaat dat niet over infrastructuur maar over eten en drinken, school en revalidatie van individuele kinderen. Ook hebben we onlangs spontaan 700 euro ontvangen van een Duitse moeder en dochter (Katharina en Christina) die hier op bezoek waren, en ook zo spontaan kwam er een bericht binnen dat de man van Andrea (een van onze eerste vrijwilligsters) geld voor ons heeft opgehaald met de verkoop van oude computers. Er kwam een mailtje binnen van vrienden van Alexandra (de sponsor van Abena), dat ze in een speciale aktie 6000 euro hebben verzameld voor ons project, een bedrag dat blijkbaar ook nog eens verdubbeld gaat worden door de werkgever van Rien, die de aktie geleid heeft!
En.....ik heb de eerste prijs gewonnen (een groot bedrag!) voor een gedicht bij een competitie van de Zuid Afrikaanse 'Whisper of the Heart Poetry Club". Ja, ik! Die prijs gaat naar de kinderen, natuurlijk. (www.whisperpoetry.com )


Prijswinner Ineke!

Plus: de eigenaar van de poetry-club gaat een van de kinderen, Kwabena Endezi, voor een derde deel (zoals de gewoonte is) sponsoren. Dus een van de vijf nieuwe kinderen heeft ook al een gedeeltelijke adoptie-ouder.
Voor de 5 nieuwe kinderen zijn dus nog 14 sponsors nodig, die elk 25 euro per maand betalen. Zijn er mischien nog mensen die een van die lieverds financieel willen adopteren? Please... Mepaakyo......Alstublieft?

Dit is Moses, die op 1 November van Tamale kwam, gebracht door vrienden van de vrijwilligster Marieke Brenninkmeyer.

Dit zijn de vier anderen, Francis (op de schoot van Morocco), Kwabena (op de schoot van Jet Douwes), Michael (op de schoot van Bertje) en Adua (naast Wendel). Samen met bovengenoemde gasten van Ellen, die de kinderen komen leren weven, zijn deze vier kinderen uit Osu Children home naar ons toegekomen. Dat was een week geleden.
Nog even goed zien?


Michael


Kwabena


Francis

Jeetje geen goede detail foto van Adua maar wel van haar pleeg-moeder, Charity!
Charity, die veel mensen wel kennen vanwege de uitstekende manier waarop ze het de gasten naar de zin maakt! (Volgende keer een foto van Adua)
We hebben financiele sponsors nodig.....
(Oh en dank je Nelly Seldenthuis, voor het sponsoren van Quinten! Die wordt al tevreden en dik van het idée dan hij een sponsor grootmoeder heeft!)

25 Oct, 2005

Over Emanuel

We hebben zoveel verschillende Emanuels in onze gemeenschap dat ik wat specifieker moet zijn. Vandaag praat ik over, of liever met, Emanuel de huisleider en leider van de andere kindverzorg(st)ers. Een paar dagen geleden hadden we onze eerste vernieuwde direktie vergadering, waar Emanuel en Ellen nu bij horen. We hebben gepraat over hoe de oude en nieuwe verantwoordelijkheden over de zes leden van het team te verdelen, hoe beslissingen te nemen, hoe vaak te vergaderen, al dat soort dingen. In een volgende vergadering komen we daarop terug.

Emanuel heeft zes jaar gewerkt met de PCC-Hand in Hand Gemeenschap waarvan de laatste twee jaar als leider van het personeel dat voor de kinderen zorgt. Zonder veel omhaal krijgt hij gedaan waar we allemaal over praten: hoe de kinderen gezonder en gelukkiger te helpen maken. Dit houdt heel veel in zoals hoe en waar de kinderen slapen, hoe, waar en wat ze eten, hun spel en de warmte die ze nodig hebben, gezondheidzorg en hygiene, het iedereen helpen houden aan een vrij strakke dagelijkse regelmaat en de inhoud daarvan zo fijn mogelijk te helpen maken. Verder gaat het over supervisie en delegatie en...een eindeloze stroom van problemen die hij mag oplossen. Het lijkt hem allemaal heel natuurlijk af te gaan!

Dit is Emanuel met drie van de kinderen:
Innocencia, Lisa en Paa yaw.

Vanmorgen heb ik hem geintervieuwd en met zijn toestemming schrijf ik hier precies op wat hij me vertelde en wat voor het gemak door de taperecorder was opgenomen.
Hier komt Ema:
'We gaan iets over je schrijven op onze website en ik wil je graag vragen ons iets te vertellen over je ervaringen als verzorger en als huisleider en nu als lid van de direktie, hoe vindt je dat? '

'Allereerst wil ik U graag bedanken, mamma, omdat U me al die vragen stelt en me de gelegenheid geeft erover te praten. Ik kwam hier op de 21ste Oktober 1999 en heb hier zes jaar lang gewerkt. Eerst was ik de verzorger van Robert en toen, nadat Clement in 2001 naar school ging, werd ik ook de vader van Kojo Evans en leefde heel dicht bij hem. Een paar jaar lang ben ik de vader van Kojo geweest en ik vond dat fijn omdat hij zoveel plannen had. Hij wilde een boerderij beginnen met een groententuin en ik hielp hem daar graag mee. Later kreeg ik er ook Peace bij als kind.
En ik werk met alle kinderen en zie dat de kunst-klas, de bewegings-spelletjes, het zwemmen, de oefeningen, en alles doorgang vinden en ik doe dat heel graag. Ik vindt het fijn want ik ben erg in de kinderen geinteresseerd en ben gelukkig als ze spelen en oefenen en als ze plezier hebben.
Toen ik hier kwam zeiden de mensen: 'O, deze kinderen, ga maar zo snel mogelijk weer weg!'- We hebben traditionele ideen over hun, meestal dat ze boze geesten in zich hebben of zoiets. Dus ja de eerste tijd dacht ik maar weer op te stappen. De eertse keer dat ik Nana Yaw zag dacht ik: ik ik moet hem niet aanraken en ik was bang en toen Nana Yaw naar me toe kwam was ik erg bang en wilde me uit de voeten maken.
Ik herinner me heel goed dat mama Amma vroeg met me te praten en ze zei: Nana yaw is niet gevaarlijk, hij zelf is bang voor mensen en denkt mischien wel dat jij gevaarlijk bent, hij is een heel angstig jongetje.' Dus ik kwam hem een beetje naby en geleidelijk aan werden we vrienden en ik verloor alle angst voor hem en voor al onze andere kinderen.
Ik houdt van mijn werk en heb speciaal interesse in Kojo Evans omdat hij van alles wil ondernemen en tomaten kweken en zo. Met de hulp van de man van de dokter toen, een landbouwkundige, ik ben zijn naam vergeten (Abdul, de man van Heidi) zaaiden we okra en komkommer en tomaten en veel andere groenten en ook wilde hij kippen houden. Bij de eerste pluk van de tomaten had Kojo wel 200,000 Cedis verdiend. Het maakte hem heel tevreden.
Ja ik was de vader van Kojo en later kwam Peace er ook bij. Nog later, in 2003, werd ik gekozen tot huisleider van de verzorgers. Ik ga door met mijn kinderen en ik geef instructies aan de andere verzorgers en evalueer hoe het gaat en help ze. Als er iets fout gaat dan houden we een vergadering en dan praat ik met ze en komt er een discussie op gang en dan is het problem altijd wel opgelost en dan keert de rust weer terug.
Onze kunst-school smiddags bijvoorbeeld, die heb ik verbeterd, en vroeger hadden we maar een keer bewegings-spelletjes per week en nu twee keer. Bovendien heb ik ze in groepen verdeeld zodat alles veel levendiger wordt: sommigen voetballen, anderen spleen met speelgoed en anderen fietsen of rijden op driewielers. Dat vinden ze fijn en nu is het dus op maandag en vrijdag inplaats van maar een keer. Ik let erop dat de goede spelletjes worden gebruikt op de goede tijden en ook dat ze gewassen worden en terugkomen naar de kast. Soms krijg ik hulp om te leren hoe met bepaald speelgoed om te gaan en dat gebruiken we dan ook als ik weet wat ermee gedaan kan worden.
Toen werd ik op de 14de van deze maand gevraagd om deel te nemen aan de direktie vergadering. Pappa en maame en daada hadden me gevraagd hiervoor en ik heb toegestemd en ben dankbaar dat ik nu lid van de direktie ben. We hebben een vergadering gehad en ik ben blij daarover want ik ga meer verantwoordelijkheid hebben over de zorg van de kinderen en hun ontwikkeling. We komen terug op allerlei vragen in November bij de volgende vergadering en beslissen dan wie er precies wat gaat doen. Ik vindt het fijn de verantwoordelijkheid te hebben voor de kinderen en hun verzorgers en hun dagelijks werk, ze hebben respect voor me. I doe ook physeotherapie met de kinderen en ook doe ik de boeken voor papa; papa leert me hoe de boeken in te vullen en hoe de getallen op te tellen en te vergelijken met de afschriften van de bank. Papa leert me veel en ik vindt dat fijn, ik wil veel leren. Ik ben blij dat ik bij deze organisatie ben komen werken, dank u wel.

'Ema, nog een paar vragen: hoe zie je je leven en je werk in de toekomst en wat motiveert je? Hoe komt het dat je het zo goed doet in onze gemeenschap en dat je zowel met de kinderen als met de werknemers zo'n goede band hebt?'

Nu zie ik een lange toekomst voor mij hier met de kinderen. Ik was daar verward over want we hebben regels hier en een ervan is dat als je trouwt en je eigen kinderen hebt dat je dan niet meer hier kan wonen en werken met de PCC kinderen. Dat was ons verteld voordat we hier kwamen werken. Ik werd heel erg ongelukkig en begon te piekeren, want ik wil bij onze kinderen blijven werken en ik wil ook trouwen en een eigen familie beginnen. Ik wil samen met mijn toekomstige vrouw samenwonen en ik wil ook blijven doen wat ik nu met onze kinderen doe hier op PCC. Ik zou heel erg ontdaan zijn geweest als ik hier moest weggaan want ik ben dol op dit werk. Dat was mijn problem. Maar toen hebben papa en maame geleidelijk aan gezegd dat ze voor mij een uitzondering willen maken omdat ik huisleider ben en ze me niet willen missen omdat ik het werk heeel erg goed doe. Dus zeggen ze tegen mij dat ze een huisje voor me gaan bouwen op het land hier en dat ik hier met mijn vrouw mag wonen en eigen kinderen hier mogen wonen en dat ik ook voor de kinderen kan zorgen en het werk doen wat ik nu doe. Nu ben ik gerust. Ik ben ook heel dankbaar dat ze zeggen dat ze mijn werk zo goed vinden en ze mij vragen bij de direktie te komen. Ze hebben voor mij een uitzondering gemaakt.
Ik ben christen en ik weet dat de PCC familie een christelijke familie is en ik wil daar bij horen. Alles wat we doen van s'ochtends tot s'avonds, het eten en het zingen alles is onmisbaar voor me geworden. Ik heb dit leven nodig en nu mag ik het verder ook zo hebben en hier wonen met mijn vrouw en we zijn dan precier daar waar ik altijd hoopte te kunnen zijn!
Eerst wilde ik heel graag dominee worden in onze kerk maar toen kwam ik hier te werken en mijn godsdienst helpt me hier te wonen en werken. Onze dominee zei: Emanuel wat je hier doet is meer dan het werk van een dominee! Wat je hier doet is waarvan Jesus zelf gezegd heeft dat we het het beste kunnen doen, wat het allerbelangrijkste is in het leven: zorgen voor de kinderen die geen ouders hebben, en die mensen die helemaal niets hebben toch een beetje geluk geven, en bij de simpele en zieke kinderen zijn en ze voeden en rust brengen, dat is het wat het betekent christen te zijn, en dat is zelfs beter, zei hij, dan een dominee worden.
En ook krijg ik aan het eind van de maand iets in mijn hand en ook dat helpt me hier graag te blijven werken! Dus ik blijf hier tot het Koninkrijk komt!
Dus ik ben heel erg blij vanaf de dag dat ik gevraagd werd direktielid te worden en dat ik hier met mijn vrouw mag blijven wonen en werken en hier niet meer bij de kinderen hoef weg te gaan.
'Als ik je zo hoor is jouw konnikrijk al een beetje gekomen! Zorg jij ook voor anderen met wat je aan het eind van de maand krijgt, als ik vragen mag?
Ja, ik heb mijn broer geholpen de middelbare school af te maken en nu heeft hij zijn diploma. Ook zorg ik voor een paar meisjes in de kerk die geen ouders hebben, ik sponsor twee mensen om in Techiman een vak te leren. Dat doe ik.
'God bless you Ema, it was so nice talking to you, or rather listening to you and we have all the confidence in the world that you will remain happy here and also function very well on the board. Our only fear is you might become too busy but then you have to tell us immediately, would you promise?
Maame I am not busy, I like the work.

18 October

Dag Nelly, dag Lies.

Dag Nelly, Bedankt voor je leuke bezoek. Dag Lies, ook jij bedankt, Het was goed jullie te hebben. 
Ellen, zet je moeder veilig op het vliegtuig en kom dan gauw terug. Vergeet niet foto's mee te brengen van de weeskindertjes uit Osu die naar ons willen komen.
We missen jullie. Nelly het transport van Nelson en Nelly is al geregeld; de heer en mevrouw ezel komen uit Tamale. Hun foto komt de volgende keer op de website. Oh en Bob bedankt jullie nog speciaal voor de fles Old Beaver. Gisteren heeft hij nog een toast op jullie allemaal uitgebracht. Dag!

 

 

Oktober 12, 2005

No Place like Home

Het is meer dan een maand geleden dat ik voor het laatst geschreven heb. Gewoon niet meer aan gedacht, het was een tijd dat we er weer helemaal tusenuit waren, in ons mooie huur appartementje in Scheveningen met prachtig uitzicht over de Noordzee. (Van harte aanbevolen!)
Een ' Vipassana zit' (tien dagen meditatie in stilte) heeft me geholpen mijn innerlijke kracht terug te vinden en verder hebben we heerlijk geluierd en paradoxaal genoeg toch veel bereikt tijdens ons zalig nietsdoen.

Op de eerste dag van Oktober zijn we weer terug gevlogen naar Ghana, samen met de moeder van Ellen, Nellie, en haar vriendin Lies, zowel als drie leden van de Duitse "Ananse Stichting": Rudiger, Ingo en Anette. Deze Duitse vrienden zijn een week bij ons op Hand en hand gebeleven on een evaluatie te doen van de financiele hulp die ze onze kinderen en andere projecten in ons dorp hebben gegeven. Het klinkt bijna arragont maar toch: natuurlijk waren ze blij met hoe het geld besteed was, hoe de gemeenschap is gegroeid en wat een goeie sfeer er hangt!
Met Rudi, een van onze eerste vrijwilligers die ons met zijn vrouw Susan een jaar lang in 1998 kwam helpen hebben we heerlijk herinneringen opgehaald en gepraat over de 'pionier-jaren' van ons kinderproject. Wat toen lang niet altijd makkelijk of zelfs onoverkomelijk leek daar konden we nu met een twinkle in de ogen over praten! 'The difficult old days' zijn intussen 'the good old days' geworden zoals dat te doen gebruikelijk is...
De Ananse groep en vele andere groepen bezoekers hebben intussen ons project weer verlaten en tussen de aktiviteiten door is er weer een mogelijkheid ontstaan om een klein verhaaltje voor de rubriek te schrijven.

Allereerst moet ik zeggen dat het echt heerlijk is om te zien hoe Ellen's moeder geniet van alles wat er gebeurd om haar heen en dat ze oog heeft voor de kleinste dingen en er graag op ingaat. Ze past zich zo gemakkelijk aan de Ghanese sfeer aan dat we verbaasd staan en een 'kick' krijgen uit haar energie en enthousiasme. Zo moeder zo dochter!

Debby, de vrijwilligster uit Tamale, heeft gebabysit of liever gezegd ook ge-hond-sit voor ons huis toen we in Holland waren. Het ging dus heel goed met nana Yaw die in ons huis woont en ook met een aantal andere kinderen die ze extra aandacht had gegeven.. Ons huis zag er goed uit, de honden (6 labradors!!) waren iets gehoorzamer en we hebben ere en nieuwe vriendin bij: Debby!

God zij dank is mijn schrijven bedoelt al seen rubriek en niet een verslag van alle gebeurtenissen want die zijn echt te veel om op te noemen.

Elke dag heeft het heftig geregend sinds we terug zijn in Ghana. De boeren zijn er blij mee, niet echter degenen zoals ik die s'nachts dienst hebben en in het donker over een weg naar het ziekenhuis moeten rijden die intussen in een rivier is veranderd..terwijl de auto nog gewoon een auto is, geen bootje!!

Er is natuurlijk niemand die al aan nieuwjaar heeft gedacht behalve Bob en dus ok de PCC Hand in Hand Community. Bob is de enige Jood in de weide omgeving maar zie hem niet over het hoofd! Dank zei hem hadden we een heel geinspireerde La Shana Tova dienst, vorig weekend. Onze mensen in Ghana die Joden en het Joodse geloof eigenlijk niet kennen behalve uit de bijbel noemen hem 'de Hebreeuw'. Onze staf en kinderen vinden de viering van het Joodse nieuwjaar nu echter heel gewoon: dat hoort erbij en willen ze zeker niet missen. Osei zingt de Shema met Bob alsof hij een Israeli is. Kofi Asare zingt ook van harte mee maar geeft een iets andere twist aan de woorden. We denken dat God daar wel blij mee zou kunnen zijn, tenminste dan hoeft hij niet altijd hetzelfde te horen. Inplaats van te zingen: 'Adonoi Eluhanu' (de Heer onze God) zingt Kofi uit volle borst: 'I don't know Eluhanu', (ik ken geen God). Bob heeft geen enkele inclinatie om de kostbare interpretatie van Kofi te veranderen. Integendeel, hij zegt dat er een echte traditionele Talmudic scholar in Kofi schuilt!

We ontmoeten een groep Nederlanders die op onze terugkomst uit Nederland wachtten om een genereuze donatie te kunnen geven aan ons project: een check een zakken vol speelgoed. Bedankt lieve Carla, Eline and Ine. Je kunt meer over hun organisatie lezen op hun website: www.steunghana.nl
Diezelde avond nog ontmoetten we een interessante persoon bij ons thuis: een Schotse kunst-fotograaf, Max Milligan, die ons vertelde dat hij een fotoboek aan het maken is voor de toeristenboard in Ghana. Hij liet ons een soortgelijk fotoboek zien van zijn werk in Peru en het was werkelijk ongelofelijk: de inspiratie in die foto's. Zo mooi!!!! We waren weg van de man en van zijn werk en we zien uit naar zijn foto's van Ghana. In feite kun je er al iets van zien als je op zijn website kijkt.(www.maxmilligan.com) en op "ghana' klikt. Elke dag komen er nieuwe foto's bij die uiteindelijk (nemen we aan) in zijn boek gaan komen. Waard om even naar te kijken, echt waar!
Verder is Wilma aangekomen, een nieuwe vrijwilligster voor Hand in hand. Ze komt uit Maasland en is een echte aanwinst voor de werkplaats en de kinderen.
Dus sinds ruim een week dat we terug zijn in Nkoranza is e rook al weer zoveel gebeurd en zulke leuke en gezellige dingen allemaal.
We zijn er weer eens opnieuw van overtuigd dat het heerlijk is op vakantie te gaan maar...there is no place like home!

 

3 September

Vandaag rijden Bob en ik naar Accra en vanavond zitten we weer zij aan zij, gangkant, raamkant, in het vliegtuig naar Nederland. Even nog niet aan denken, die geheel andere wereld waar we morgenochtend in belanden.

Ook Tjalda is nu vertrokken en we missen haar. Veel kinderen missen haar ook, b.v. Ema en Ntiamoah, waar ze elke dag trouw mee wandelde. Die twee staan nu een beetje verloren te kijken en steken vaker dan van te voren hun hand uit, zo van: 'Ga jij nou een blokje met me omlopen?'

Verder wordt ze gemist door de twee Johns, door Kofi Asare en Kojo en nog een paar van de grotere kinderen die elke dag engelse les van haar kregen.

What is this? This is a pen! What color is this pen? The color is green! Very good Kofi Asare!
Very good Tjalda!!! Bedankt.
Tjalda gaat nog een beetje reizen en genieten van de Ghanese kust, voor ze weer naar Nederland vliegt.
Daar komen Morocco en Ellen net van terug, van de kust. Ellen lekker bruin en allebei heel uitgerust, en nog net op tijd om afscheid van Tjalda te nemen, de ochtend na haar afscheidfeestje. Zwaar beladen met zakken vol kralen en natuurlijk met heel veel enthousiaste nieuwe indrukken en ideen voor de werkplaats zijn te terug gekomen.

Gelukkig trouwens dat we niet alleen vrijwilligers hebben, hoe goed ze ook zijn, maar ook een vaste staf en dat Ellen daar nu ook bijhoort. We hebben haar trouwens gevraagd om lid van de direktie te worden en Ellen heeft het aanbod geaccepteerd. Dat zal een verrijking worden! Overigens komt ook Emanuel er per 2006 bij, en dan hebben we een groep van zes mensen die de dienst gaan uitmaken, zes gemotiveerde en professionele mensen, en zo gaat de ontwikkeling van het project Hand in Hand toch steeds weer een stapje verder.



Zo ziet Ellen eruit na de vakantie. Dat is toch met geen pen te beschrijven dat moet je zien!
En dit is een van de vele ideen die ze meebrachten van hun reis:
Van oud glas kralen maken.
Er woont een man ergens langs de kust die dit zijn hele leven al doet en bekend is in Ghana en daarbuiten. Ellen probeert hem volgend jaar naar Nkoranza te krijgen voor een workshop in recycled glas kralen maken. Fantastisch idée, dat moet gaan lukken.
Ik heb de foto's met toestemming van haar computer gepeuterd om alvast een gevoel te geven van de esthetische waarde van dit alles, van hoe mooi dit alles is.


van oude flessen


tot nieuwe glazen kralen

Ineke en Bob waarom gaan jullie toch zo vaak weg uit dit paradijselijk bestaan in Ghana?!
Om met mijn zus te lachen, om grote biefstukken te eten, om wijn te drinken op een terrasje in de herfstzon, om met een oude lieve vriend te praten, en...en... en...
maar we zijn zo weer terug!

26-8-05

Verschijningen

We hoorden het gerucht al voordat ze zelf in levende lijve verscheen: Mercy is terug!
Mercy terug, nietwaar, ach dat bestaat niet, echtwaar???
Ja hoor, ze is in Kumasi en komt vandaag of morgen naar Nkoranza.
Twee dagen later gebeurde het:
Salamata kwam ons huis binnen en en riep plechtig opgewonden uit: Hier...is...Mercy! alsof ze en befaamde ster aan ons voorstelde!

En daar stond ze: stralend mooi, beminnelijk lachend en beleefd charmant, met Philo in een doek op haar rug en een kadootje voor ons in haar hand, Mercy!
Opgewonden begonnen Bob en ik tegelijkertijd te praten: 'Mercy, welkom thuis, je bent er weer! Wat zie je er goed uit,kind!'
Omhelzen, kussen, bewonderen, complimenten uitwisselen, echt blij haar weer te zien. Ze had nauwelijks tijd om te gaan zitten, zo druk was ze bezig met overal haar opwachting te maken. Haar ouders, die tien minuten van Nkoranza af in een dorp wonen had ze nog niet eens begroet. We wilden haar echt niet vasthouden maar we waren zo blij en benieuwd naar haar verhaal dat we precies dat deden wat we niet wilden, haar vasthouden: 'Vertel!'

Mercy was tot vier jaar geleden de verzorgster van Innocencia en Philomena en was ontzettend leuk met de kinderen. Je zag ze opleven gedurende de jaren dat Mercy hun 'pleegouder' was. Vooral Innocenci had het daarvoor heel erg moeilijk gehad omdat ze zeg maar geen aantrekkelijk kind was. Overigens is ze dat nu wel! Mercy was speels en liefdevol, en heel erg zorgzaam.
Uit heldere hemel kwam toen de donderslag. Op een vrijdagavond kwam ze bij me: 'Maame ik ga morgen weg, ik moet wel, er ligt in Accra een ticket voor me klaar. Zondagavond vlieg ik naar Italie. Mijn familie heeft het allemaal geregeld en ik mocht niets zeggen en nu is het zover. Het is mijn kans, mamma.
Huilen!
Hoewel ik over de jaren wel gewend ben geraakt aan dit soort onaangekondigde vertrekken was ik er toen toch in geen velden of wegen op voorbereid. Onthutst en wel omhelsde ik haar, bedankte haar voor haar werk met de kinderen en wuifde haar uit.
Het leven gaat door. Joyce kwam om voor Inno te zorgen en Alidya zorgt nu voor Philomena. We hoorden wel dat Mercy zo nu en dan aan de telefoon was, dat het haar goed ging in Italie, en dat we de groeten kregen, maar het bleef wat onwezenlijk. Op een dag kwam Philo een niet zo'n akelig mooie jurk showen en we vroegen: 'wat mooi, hoe komt ze daar aan?' Oh van Mercy, die had een kadootje voor Philo gestuurd.
Maar nu was het echt! Ze is er weer!
Toen ze hier wegging was ze een meisje met hippe rode leggings en een heerlijke spontane stijl en nu komt ze terug als een beminnelijke maar statige dame!
Mercy, vertel ons wat er gebeurd is, alsjeblieft...
'Nou ja mijn ooms in Italie hadden een ticket voor mij, ze wilden dat ik naar Italie kwam, ze wilden een beter toekomst voor mij en er was daar een man waarvan ze hoopten dat die wel eens mijn man zou kunnen worden. Ik begon met de zorg voor een kind en ik heb heel hard gewerkt, heel hard, van het begin af aan. Nu werk ik in textiel van de vroege ochtend tot s'avonds laat. Italianen houden van vreemdelingen die hard werken en volgend jaar krijgt ze haar Italiaanse nationaliteit. En...Mercy is nu getrouwd!
Kende je hem voor je Ghana verliet? 'Nee, behalve van de verhalen van mijn ooms. Ik had in Italie een vol jaar om zijn karakter te bestuderen en toen heb ik gezegd: ja, ik wil wel met Ebenezer trouwen!' Van wat we begrepen is Ebenezer een Ghanees die via Nederland naar Italie was komen afzakken, ontmoedigd door de strenge Nederlandse immigratie wetgeving van de laatse tijd. In Italie is het blijkbaar makkelijker om legaal te immigreren, en volgens Mercy is dat dan ook de reden dat vele bootimmigranten via Spanje naar Italie reizen en zich daar vestigen. Wat Mercy allemaal heeft moeten meemaken zullen we waarschijnlijk nooit weten maar we weten wel, dat ze, wat de prijs ook is geweest, success en blijheid uitstaalt en dat maakte ons nou zo blij met haar plotselinge verschijning in Nkoranza.
Ze moest nu echt gaan en we omhelzden haar nogmaals: tot over twee jaar, dan komt ze met haar man en wie weet, een baby! We voelen ons al een beetje als trotse grootouders!

Nog een verschijning:

Eeen paar dagen gelden kwamen hier drie Britse bezoekers, waarvan een een jonge man met lang donker haar, blauwe ogen en een onwaarschijnlijk blanke huid. Hij straalde een aura van rust uit. Zijn naam was Mike.
Kojo, onze teenager met zijn stijlvolle nieuwe huis, zag Mike en rende onmiddelijk naar hem toe (Kojo kan niet rennen, hij is kreupel) en riep uit: 'Jesus!'. Kojo straalde, wees naar zijn benen en zijn lijf en wist dat hij aan het eind van zijn lijdensweg was gekomen. Jesus was gekomen en ging hem gezond maken.
Het duurde een paar minuten en toen zonk de vreselijke waarheid in. Kojo verborg zijn gezicht en liep weg, gebroken.
Eeen of twee dagen was hij niet te vinden, het duurde tot Mike vertrokken was voor hij zijn teleurstelling en schaamte kon overwinnen. Zijn schaamte was het pijnlijkste om aan te zien. Niemand praatte erover, niemand maakte grapjes en iedereen was dicht bij hem maar toch, niemand kon hem helpen met het verwerken van zijn teleurstelling en het hervinden van zijn gezicht. Kojo is nu eenmaal zo: een gevoelig en teruggetrokken jong mens.

Kojo is nu waarschijnlijk terug bij zijn oorspronkelijke wens droom die hij al jaren koestert en die hij vertelt aan wie het maar horen wil (en kan):

Kojo kan zich herinneren dat hij als klein kind door zijn vader aan de kant van de weg is gezet met de opmerking: 'Wacht hier want je moeder komt je straks ophalen'.
S'avonds zat hij er nog en niemand kwam hem ophalen maar een paar mensen hebben hem toen meegenomen en via een omweg is hij uiteindelijk in het weeshuis in Accra beland, waarvandaan ik hem in 1997 mee heb genomen naar Nkoranza.
.
Kojo kan dat verhaal vertellen aan degenen die genoeg geduld en creativiteit hebben om zijn taal te verstaan, een taal die een mengsel is van gebarentaal en klinker-geluiden.
Hij vertelt dan ook graag de rest van het verhaal, dat wat nog gaat komen:

Ja, zijn vader heeft hem lang de weg achtergelaten maar hij is hard geld aan het verdienen om hem straks weer te kunnen ophalen. Hij werkt nu bij de luchthaven in Accra en vliegt geregeld op en neer naar Amerika. Uiteindelijk komt hij Kojo in Nkoranza halen en vliegt dan met hem naar een groot ziekenhuis in Amerika. Daar zal hij na een aantal operaties helemaal beter worden en normaal kunnen lopen en spreken.
Dan, en daar gaat het hem om, dan zal zijn vader een vrouw voor hem vinden
en dan kan hij trouwen en ...dan
dan leefden ze nog heel lang en heel gelukkig, Kojo en zijn vrouw!!

19 Augustus

Kojo heeft zijn eigen huis

In 1997 is Kojo vanuit het weeshuis in Accra naar onze gemeenschap hier in Nkoranza gekomen. Kojo heeft stijl en dat had hij toen ook al, als knulletje van twaalf-dertien jaar. Ik heb hem zelf opgehaald en zie hem nog in ons kleine autootje stappen, samen met twee andere kinderen. Hij was geliefd in het weeshuis en was dan ook voor de gelegenheid prachtig aangekleed in een Ghanees gewaad. Ook had hij een grote plastic tas met spulletjes en kleren bij zich; de directrice van Osu Children Home had echt haar best gedaan hem op zijn paasbest bij ons af te leveren.
Terwijl een van de andere kinderen constant huilde en de andere overgaf tijdens de rit naar een voor hun onbekende bestemming zat Kojo rechtop en stil op de achterbank van de auto en keek zeven uur lang ernstig voor zich uit. Vragen zoals of hij honger of dorst had werden beleefd (en behoorlijk onverstaanbaar, want hij is spastisch en heeft een zeer slechte articulatie) beantwoord. Emoties werden door hem niet getoond, hij wist hoe het hoorde!
Na aankomst s'avonds werden de nieuwe kinderen met gejuich ontvangen en toen werd hij toch wat losser en kon er een verlegen lachje af. Kojo waar wil je vanavond slapen? Ze werden allemaal in eerste instantie in onze voorkamer geloosd om wat bij te komen, te eten en bewonderd te worden. Waar wil je slapen Kojo?
Hier! Wees Kojo aan. Er stonden namelijk twee bedden in die voorkamer en hij zag dat wel zitten, bij de dokter en haar gezellige man in huis wonen. Zo gezegd zo gedaan: Kojo kreeg zijn eigen afgeschermde hoek in de voorkamer. Bed, kist voor spullen, muggenet, stoel, en...een kanjer van een ghetto-blaster!
Al eerder woondde Nana Yaw bij ons in huis en woont er nu nog en zal er wel altijd blijven wonen want Nana Yaw is autistisch en houdt absoluut niet van veranderingen! Araba kwam een jaar later en kreeg ook een hoekje in de voorkamer, net zoiets als Kojo's hoek, maar een meisje doet dat toch effe wat anders, gezelliger en knusser! Araba was toen zes of zeven en Kojo dertien. Araba en Kojo waren allebei spastisch, begrepen dat en hadden daardoor alleen al heel veel gemeen. (Ik zeg waren want helaas, Araba is er niet meer, rond deze tijd twee jaar geleden is ze gestorven aan de gevolgen van een lever aandoening.)
Als je spastisch bent dan begrijp je best wel alles maar kan je je niet goed uitdrukken en je bent zo'n beetje binnen je eigen slecht functionerende lichaam opgesloten. Het is dus een lichamelijke handicap, geen verstandelijke, maar omdat de communicatie zo moeizaam gaat zijn deze kinderen vaak stil en teruggetrokken, moe geworden van proberen in woorden iets uit te drukken wat niet wordt begrepen. Dit wordt vaak verward met een verstandelijke handicap.
Maar Araba en Kojo konden elkaar wel verstaan en s'avonds als Bob en ik naar binnen gingen kon je ze soms nog tot laat horen, achter de deur, vaak lachen of soms klonk het opgewonden en verontwaardigd. Die herinnering aan die gedempte conversaties tussen Araba en Kojo maken me blij en natuurlijk beetje weemoedig.
Hoe dan ook, na een paar jaar ging Araba bij Sala, haar verzorgster, wonen, nu niet meer in de voorkamer maar in het huisje naast ons. Dit had te maken met Araba's ziekte, ze moest er vaak s'nachts uit en had dan Sala's hulp nodig.
Kojo werd groter en eerlijk gezegd wat nukkig, zoals dat gaat met teenagers, en op een dag zei hij: ik wil mijn eigen huis. Hij was eenzaam. Aan Araba had hij minder en hij besprak nu altijd zijn problemen met Kofi Asare, die overigens ook zelfstandig woont. Hij wilde niet meer bij ons wonen, vondt dat waarschijnlijk kinderachtig of werd hierover mischien gediscrimineerd of geplaagd door anderen.
Osei heeft toen een ronde hut voor hem gebouwd en in het begin vondt hij dat prachtig. Dat moet twee jaar geleden zijn geweest, de tijd dat we Araba verloren.
Maar Kojo was niet echt blij, nooit eigenlijk, en ook verveelde hij zich duidelijk. Hij wilde tomaten kweken en deed dat een half jaar maar verloor toch weer de interesse erin, zoals met veel andere dingen die hij ondernam, de een na de ander eigenlijk.
We hebben twee ezels voor hem gekocht om ze te berijden maar ook te onderhouden, borstelen, voeden, etc.. Dat vondt hij prachtig...voor een tijdje, maar dan was het ook over, dan moest hij weer wat anders. Toen Ellen vorig jaar kwam en de beschutte werkplaats begon, toen was er weer een opleving in Kojo, hij ging en gaat elke dag naar de werkplaats en maakt kettingen, doet dat goed en geniet van de aandacht, de regelmaat en...zijn salaris!
Hij is nu een jonge man, en laatste wilde hij een gesprek.
Gesprek? Wat dan?
Allemaal in een kring zitten, Kojo zeg het maar, vertaler en verzorger en vriend Kofi Asare erbij, wat is het Kojo?
Ik wil niet in een ronde hut, dat is dorps, ik wil een echte kamer.
Heb je dan geen kamer, is dat dan geen echte kamer waar je woont?
Hij wees aan hoe het moest, tekende het in het zand, vierkant en groot en met een aparte badkamer en een eigen WC. Jawel!
Ook wees hij de plek aan: onder een mooie boom en tegen de muur van onze ommuurde gemeenschap.
We hebben geantwoord dat dat msichien wel kan maar niet gelijk, daar moest eerst geld voor komen. Het plan van Kojo kwam ons eigenlijk wel goed uit want verzorgster Joyce die naast Kojo woont heeft drie kinderen en dringend uitbreiding van behuizing nodig! Een van haar kinderen wordt groot en zij kan dan, met wat aanpassingen, Kojo's kamer gebruiken.
Nou, van het een kwam het ander. We kregen een aanbod van de Kloosterkerk in Den Haag en we hebben geen nee gezegd en nu heeft Kojo dus een echt huis, zijn eigen huis!

Kojo's huis

Kijk maar.
Hij heeft ook de kleuren mogen kiezen; je kan op de foto zien dat de binnenkant van zijn badkamer roze is geschilderd. Dat is echt een hippe kleur hier. De binnekant van zijn kamer is zalmrood. Stijlvol! En wat staat pal in het midden op een bureau: de ghetto-blaster! Kojo, Akwaaba, welkom thuis, jij kleine lieve doordouwer! En als je nog even geduld hebt komt er mischien ook nog een WC by.


Nkoranza, 12-8-05

A girl called Nele and a girl called Amma

Ik heb Nele gevraagd of ik een stukje van haar uitgebreide brief op de website mocht plaatsen en dat mag dus.
Nele is een jaar in Nkoranza geweest, niet als vrijwilligster maar met een uitwisselingsprogramma tussen Belgie en Ghana van de middelbare school.
Dat is nogal wat trouwens, voor zo'n 'jonkie', (vergeleken met ons, ouwetjes) om een jaar bij een Ghanese familie te wonen die weliswaar aardig en zeer zorgzaam is maar waar privacy een vrij onbekend begrip is, waar s'avonds meestal het licht uitvalt en waar ook zonder electriciteit van alle kanten radio's door het huis bleren! Stilte is een onbekend gebrip in Ghana.
Nele kwam na school vaak bij ons. Die school was ook behoorlijk frustrerend omdat het niveau van middelbare scholen in Belgie een stuk hoger ligt. Bovendien is het moeilijk om met de jonge mensen van je eigen leeftijd om te gaan zoals ze gewend bent...goeie gesprekken voeren en plezier maken, het lukt vaak niet echt en om eerlijk te zijn lukt het maar heel weinig westerse mensen om zich vrij te uiten en gesprekken te voeren met de mensen van hier, omdat de stijl, cultuur en gewoontes zo anders zijn. Je weet dat van te voren. Maar het aan de lijve ondervinden kan mensen toch behoorlijk eenzaam maken. Voral gesprekken over gevoelens zijn meestal niet wederkerig.
Byvoorbeeld op deze manier:

'Soms mis ik Holland en mijn vriendje en mijn vriendinnen waar ik alles mee bespreken kan'-
'we hebben hier geen vriendjes hoor, we wachten tot we getrouwd zijn tot we sex hebben' 'ik had het toch niet over sex?"
'Nee maar een vriendje heb je voor de sex'
'oh'
'en dat is slecht'
'oh'
' en je mist Holland?'
'ja'
'dan moet je gewoon veel bidden dan helpt God je eroverheen'
'oh'


Zo lopen gesprekken vaak dood vanuit ons westers perspectief. (Soms ook niet natuurlijk, ik ben lekker aan het generaliseren!)
Nele was hoe dan ook heel gezellig en had een geweldige capacitiet om de leuke dingen te zien en te waarderen en het lawaai en de andere wat onprettige aspecten te negeren. Maar natuurlijk kon ze ook wel eens balen en voor haar was onze leefgemeenschap een verademing. Het was een plek waar ze niets hoefde behalve zichzelf zijn. Ze praatte graag met ons maar het beste wat het spelen met de kinderen...zowel voor de kinderen als voor haarzelfk ik! Dat kon je zien die interactie maakte haar en onze kinderen ongelofelijk gelukkig en wij missen haar best wel, al is het nu een jaar geleden.
Ik wilde dit stukje brief echter niet zozeer op de web zetten vanwege de uitdaging van inter-culturele communcaties, maar omdat ik zo getroffen werd door de manier waarop ze Amma beschrijft ...luister:

hello my dears!!!
how should i start? with "how are you?" or "i miss you!" or "why is it always taking me so long to send a simple email?" or
whatever, now i've already started so how are you? guessing from your new wonderful-beautiful-special website everybody is doing well. i just found out about it like 3 days ago when i returned from holidays. and now i've just read "ineke's rubriek". i think i can't send you a letter, while not knowing what's been happening while i have the opportunity to know.
you can't believe how happy i am with this website!! when i saw the pictures of the children, for my feeling "our children" i was crying. i miss everybody so much!! it's not that i'm not living in belgium and feeling lost or in ghana the whole time or so. but still, there are no 4 hours passing without thinking about ghana. no day without thinking specifically about my family or the pcc. especially amma. i'm so happy to see her most beautiful picture first thing on the site. because when i came back it's one of the pictures i downloaded and hers i use for the picture under my name on forums and things like that. there are not many people who know me, who don't know amma and many of them about the pcc. i love that girl so much, when i remember her trembling smile, like a hummingbird. or when i was playing with the top of a bottle or some grasses with her and paa yaw. at the swimming pool. putting it on there head, so they had to bend and it would fall down. wonderful how excited they were and how they almost couldn't wait for their turn :o) or when she would come with grasses to make a bracelet and then tear it of to get another one, until the grass got too small.

or some time ago i heard a child making a sound which sounded very familiar to me, but i couldn't place it immediatelly. after a little while i realised it was the same sound piedu makes. it really makes me feel so warm, so happy inside when i suddenly remember things like that, even after more than a year! and the beautiful thing is, that it happens quit a lot and it's a nice feeling, just for myself, just for this very small moment, but it feels like it can make a whole day good.
and so again with this website i'm so happy to know at least this very little bit what's going on, to see pictures of the new children, to read about the volunteers doing such a great things. i'm always dreaming about aranging to come back as a real volunteer...

Dank je, Nele!

 

Nkoranza, 26 Juli,

 

Er is geen twijfel mogelijk, de grote uitttocht is begonnen! Margriet en Wouter zijn een week geleden vertrokken, waarschijnlijk half naakt want al onze kinderen dragen een of meerdere van hun kledingstukken! Wat konden ze heerlijk spelen met onze kinderen, alsof ze zelf weer kinderen waren, zo genoten ze van het spel. Dag lieve vrienden-vrijwilligers.

De grote vakantie voor de beschutte werkplaats komt heel erg dichtbij. Ellen heeft er een groot feest van gemaakt; alle kinderen die op de beschutte werkplaats werken (24), alle activiteiten-begeleidsters (5), alle vrijwilligers (5) en Pater Pieter, die soms kralen kwam rijgen met zijn favoriete meisje Cynthia werden uitgenodigd voor een feestelijke lunch bij Mikesap.

Mikesap, moet U weten, is een opwindend begrip in de Hand in hand Community. Mikesap is het locale restaurant in Nkoranza en vergelijkbaar met Broadway in NY wat opwinding, uitgaansleven en feestelijk gevoel betreft! Een groot bord rijst, een glas cola en een heleboel plezier!

Vrijdachochtend begon de mars van de beschutte werkplaats-mensen naar het restaurant. Wel werd er een taxi gehuurd voor degenen die die afstand echt niet konden afleggen maar verder marcheerde vrijwel iedereen dwars door het dorp naar Mikesap, een voettocht van zo’n twintig minuten. We zagen ze weggaan in hun prachtige feestkleding, compleet met armbanden, oorbellen, zijden sjaaltjes en wat niet, de jongens met felgekleurde Adidas of Nike schoenen: ze vormden een lange lijn van gelukkige en prachtig uitgedoste mensen. Het was bijna een modeshow maar het was veel en veel meer dan dat, het leek wel een onafhankelijkheidsverklaring! Het deed ons denken aan  befaamde vrijheidsmarsen zoals die van Martin Luther King naar Washington of Ghandi naar de kust van India!

picture of the group walking

 

De lange zingende rij van verstandelijk gehandicapte kinderen met hun verzorgers werd steeds krachtiger en energieker en straalde zoveel vreugde en trots uit dat voorbijgangers bleven staan als aan de grond genageld, en met verbazing, gebiologeerd, naar dit spektakel keken. Zoiets was in Nkoranza nog nooit vertoond!

Toen de groep op weg terug van het eten nog eens stopte voor een ijsje bij het internetcafe kwamen alle kinderen van Nkoranza aangehold en stonden in een kring met open mond naar deze optocht te kijken. Ze waren zo verbaasd dat ze vergaten om ijs te bedelen (een ongekede luxe in ons dorp), je zag ze alles tot in het detail in zich opnemen, inclusief de voldane gezichten van onze eerstejaars studenten, ongetwijfeld om er thuis uitgebreid over te vertellen.

Zo tussen twee en drie uur smiddags was iedereen terug gekeerd op het Hand in hand terrain, uitgeput en uiterst voldaan. En wat deden ze toen? Juist, op naar de keuken om hun lunch te halen die voor hun bewaard was. Uitgaan betekent immers dat je en een feestelijk groot bord eten krijgt en ook twee maaltijden krijgt inplaats van een!

 picture of Abena eating

 

Een paar dagen geleden vierden we het afscheid van Danielle en Oscar. Nou vierden….we vierden Oscar en Danielle en waren treurig over het aanstaande afscheid. Tegelijkertijd zwaaiden we de beschutte werkgangers nogmaals uit met dit feestje want de volgende morgen zouden de meeste ouders hun kinderen komen ophalen. Nu ik dit schrijf vandaag zijn er inderdaad nog maar twee kinderen over die bij de beschutte werkplaats horen. Natuurlijk blijft de beschutte werkplaats ook in de zomervakantie open voor onze eigen grotere kinderen die daar willen werken maar de ‘gang’ is weg en komt pas in September weer terug.

Oscar en Danielle verlaten ons ana het eind van de week. Ze hebben onze website de vorm gegeven die het nu heeft, samen met Douwe. Super kun je wel zeggen. Verder hadden ze en speciale tijd met wat we de ‘ochtendkinderen’ noemden, kinderen die net niet genoeg aandacht krijgen en waar ze samen een programma (een op een) voor gemaakt hadden. Verder hielpen ze natuurlijk bij de beschutte werkplaats.

 Picture of Oscar with Alice and of Danielle at the computer


Oscar and Danielle’s familie heeft aan fondsenwerving voor ons gedaan, in Nederland. Dit heeft meer dan 2000 euro opgebracht waar we ontzettend blij mee zijn. De verscheping van Ellen’s container wordt er verder mee bekostigd. Dank aan allen die hieraan mee geholpen hebben. Zo gauw we hier in Nkoranza horen dat er een donatie binnenkomt sturen Bob en ik een bedankkaart vanuit Ghana. Zo weet iedereen ook zeker dat het geld goed is aangekomen.

Tenslotte heeft Bob ook zijn examens gegeven aan zijn studenten en is trots op het resultaat. Nog een week en ook de school is dicht! Bob geeft engelse les aan een klas van meer dan vijftig kinderen (junior secondary school) en hij vindt het heerlijk werk. Financieel directeur van Hand in Hand zijn is iets wat moet maar lesgeven daar bloeit hij helemaal van op, dat zit hem op het lijf gegoten. Geloof maar dat hij een goeie en geliefde leraar is.

Picture of Bob with the award

De examens zijn zodanig goed gegaan  dat bijna een derde van de kinderen een beurs krijgt voor het volgen van een cursus op de computerschool. De Robert D. Maram Awards vliegen de deur uit!

 

En dan?

Dan gaan Ellen en Marocco eindelijk eens lekker op vakantie.

 

En dan?

Dan gaat Pater Pieter een maand naar Holland.


picture of Fr Pieter with Abigail


Sorry Pieter, you have to leave your girl Abigail behind!

 

En dan?

Dan gaat Douwe, ‘onze man in Nederland’ op vakantie.

 

En dan?

Dan gaan wij eens even heerlijk relaxen en kijken naar alle films die nog op ons liggen te wachten.

De Niro en Nicholson, here we come!!


Nkoranza, 16 Juli

Vorige week Zondag, toen ik ronde liep in het ziekenhuis, zag ik haar liggen. Ze is een stevige vrolijke vrouw. Luidruchtig riep ze 'dokter kom eens even kijken, hoe ziet mijn been er uit vandaag?' 'Mooi', zei ik, 'mooie benen'. Overal en in alle omstandigheden kan er gegrapt worden, dat vindt ik een van de opvallendste pluspunten van Ghana. Intussen zag ik dat haar been er helemaal niet goed uit zag, een zwarte ingedroogde grote teen en een open been totaan haar knie. Ze heeft last van suikerziekte en was een tijdje opgehouden met haar insuline vanwege het geld. Daarom nu dit. Het grappen hield van mijn kant een beetje op, ze zag er ook erg bleek uit, ondanks haar gave zwarte huid. Bloed laten prikken en ja hoor zware bloedarmoede, ook dat nog, dus om twee kolven bloed gevraagd. Staat opeens Gifty voor me, een van de verzorgsters van onze Hand in Hand Gemeenschap, het meisje dat met Cinthia en Alice samenwoont. Gifty, hallo, wat doe jij hier? En opeens zie ik de gelijkenis. Is dat je moeder? Ja!, Ze lacht (natuurlijk). Waarom heb je dat niet verteld dat je moeder in het ziekenhuis ligt? Ah! (lachen). Gifty, je moeder heeft bloed nodig. Nou dat weet ze al want daarom is ze hier in het ziekenhuis, om bloed te geven.
Ik bedank haar want bloed geven is geen kleinigheid en vraag een beetje door. 'Weet je dat ze op z'n minst twee kolven nodig heeft?' 'Wie zorgt voor je moeder? Heeft ze een man, andere kinderen of familie om voor te zorgen? Wie kookt voor haar? Waar woont ze?

Gifty kijkt me aan en opeens, zonder overgang, veranderd haar lach in een huilbui. 'Niet huilen zegt de verpleegster alles komt goed'. (Dit is de standaard reaktie op 'negatieve gevoelsuitingen', net als een of twee generaties geleden in Nederland).
Gifty begint nog harder te huilen en ik neem haar mee de veranda op.
Ze begint te vertellen: Ik ben de enige en ik kan maar een kolf boed geven. Mijn vader woont al sinds tijden in Kumasi met een nieuwe vrouw. Komt nooit meer, geeft geen geld aan moeder. Vier kinderen, twee in Kumasi, een 'weg' en dan Gifty. Geen andere familie, haar moeder woont in een van de vele kamertjes van een groot compoundhuis dat door een doodgewone huisjesmelker verhuurd wordt. Ze heeft een flinke som vooruit moeten betalen en ze moet elke maand de huur opbrengen. Wie? Gifty zelf natuurlijk, wie anders? Wie zorgt er dan voor je moeder? Niemand, ik! Ik breng haar s'avonds eten, elke dag. Jeetje Gifty hoe breng je dat op? Ze haalt haar schouders op en lacht alweer een beetje. Dan gaat ze naar het lab om haar bloed te geven.
S'avonds zie ik haar weer thuis in onze gemeenschap. Ze zit met de andere verzorgers te praten terwijl ze met Emmanuella speelt. Iedereen weet hiervan natuurlijk behalve wij, Bob en ik. Waarschijnlijk helpen de andere caregivers haar met eten en mischien ook wel met bloed geven. Ze vallen ons daar niet mee lasting. We zijn dan ook van een andere, een rijke wereld, en ze weten heel goed dat we echte armoede echt niet helmaal snappen. Terwijl het hun natuurlijke omgeving is, de lucht die ze dagelijks inademen: geld- en familiezorgen.
Ik vertel het hele verhaal aan Bob en die lievert laat ook gelijk zijn tranen de vrije loop en geeft Gifty biefstukken en geld voor haar moeder.
Ons perspectief op Gifty is veranderd en elke keer als ik haar zie wordt ik stil en houdt ik mijn adem een beetje in. Was ik eerst wat kritisch over een zekere slordigheid in de omgang met haar twee kinderen, nu ...denk ik daar nog zo over maar zie tegelijkertijd dat ze het beste doet wat ze kan. Ik zou het zelf niet zo kunnen, niet in die omstandigheden, echt niet. Als ik haar met Alice in een autoband in het zwembadje zie spelen denk ik vooral: wat een kei van een meid! Hoewel, jawel, ik toch graag zou hebben dat ze, net als Oscar, helemaal in het spel met Alice op zou gaan en echt Alice's ogen zou ontmoeten en licht en liefde erin lachen... Wat er gebeurd is dat ze met Alice speelt door de zwemband wat op en neer te trekken terwijl de ene na de andere caregiver bij haar op de rand van het zwembadje komt zitten en met haar praat. Ze speelt dus wel maar haar aandacht is er niet helemaal bij.
Kan ik meer verwachten? Kan Alice meer verwachten? Kunnen de kinderen van deze ongelofelijk arme dappere mensen meer verwachten?

Nkoranza, 10 Juli

Zondagmorgen en even tijd om te schrijven over wat al enige tijd door mijn gedachten speelt. Tijdens de weekenden s'ochtends vroeg van vijf tot zes genieten Bob en ik altijd van onze 'Amerikaanse orgie' omdat dit de enige twee uren zijn waarin Ghana-TV uitzendingen van 'C-Span' laat zien, met commentaar op internationaal nieuws. Vanmorgen gekeken naar Tony Blair die een persconferentie gaf over de G8 top en de 'Make Poverty History' campagne. Schuld kwijtschelden, hulp vergroten, (opheffing van landbouw subsidies, wat voor vaags zei hij eigenlijk daarover??) en de absolute noodzaak van verantwoordelijk leiderschap in Afrika.
Daardoor mischien dat ik nu wil schrijven over vier heel concrete voorbeelden van Ghanees initiatief en leiderschap in verband met onze Hand in Hand gemeenschap die de laatste weken plaatsvonden. (U moet weten dat bijna al de financiele hulp voor onze kinderen uit Nederland en het Westen komt).

1. Vorig weekend werd er in Nkoranza een grootse kerk-koor competitie gehouden, georganiseerd door de Presbyteriaanse kerk. Meer dan twintig koren van over de hele provincie kwamen naar ons dorp en een weekend lang werd er op los gezongen en gedansd, prachtig, professioneel en natuurlijk met heel veel prêt! (Ik ken geen land waar zoveel gelachen en gegrapt wordt als in Ghana.) Trouwens ons kerkkoor van Nkoranza heeft een prijs binnegesleept! Maar wat ik wil vertellen is dat na sluiting alle koren, een voor een, geladen op grote vrachtwagens, ons terrein op kwamen rijden, uitstapten en als een lange zingende en dansende guirlande onze kinderen kwamen begroeten. Spontaan gaven ze een concert en het werd een opgetogen 'dance-in' waar iedereen aan meedeed: kinderen, staf, bezoekers, de koorleden zelf, iedereen danste en deinsde op de muziek! Geweldig! En ze gingen weg net zoals ze kwamen, zingend en dansend klommen ze weer op de vrachtwagens en reden weg. In de stilte die viel na de 'bye-bye's' zagen we alle goederen die ze voor de kinderen hadden achtergelaten: broden, bananen, eieren, blikken met vis, speelgoed, van alles en nog wat. Zomaar. Op die dag was poverty echt history voor ons!
2. 'Wild Gecko', een boetiek in Accra, gaat onze kaarten en kralen kettingen verkopen. Tot nu toe verkochten we onze artikelen uitsluitend aan bezoekers of anders in het buitenland. Nu komt Ghana zelf in het beeld! Net wat we willen want alleen zo kan ons tehuis ook op lange termijn doorgaan, met meer locale inzet en leiderschap. (Dank je Jeanne en Danielle dat ik je foto's mag gebruiken voor de kaarten).
3. Een kerkkoor uit Tema, de Accragio, heeft in Accra een benefietconcert gehouden ten bate van onze kinderen! Erik, manager bij Vlisco (Ghanees katoen) en zijn vrouw Melanie, die ons al eerder hebben geholpen met giften van prachtige 'De Woodin' lapjes voor kerstkleding voor de kinderen, brachten ons de cheque van 3,400,000 Cedis.(Meer dan 300 Euro). Fantastish toch? We kennen dat koor niet eens maar zij kennen ons wel en hebben voor ons gezongen en geld ingezameld!
4. The big one! Vorige week heeft Ellen een vijf-daagse cursus georganiseerd in het leren van een bepaalde techniek van stoffen verven die tie-dye heet. Ze heeft een bevriende artiest uit Sunyani, Mr. Appiah, naar ons project gehaald om het de kinderen van de beschutte werkplaats te leren. Voor niks, voor een peuleschil! Mr.Appiah en Ellen hebben samen een programma opgesteld dat afgestemd is op de capaciteiten van onze kinderen en daar verder op doorbouwt.



De eerste dag mochten de kinderen ongeverfde lapjes knopen (tie) en in een verfbad dopen(dye). Ze leerden ook hoe die emmers met verfstof klaar te maken. De doeken, in twee of drie kleuren, hadden verschillende patronen naar gelang ze verschillend geknoopt waren en zagen er echt al heel mooi uit voor de eerste dag! Leuk was ook dat de kinderen spontaan met namen kwamen voor de verschillende patronen, associaties met dingen die ze dagelijks rondom zich heen zien, zoals 'washboard' en 'keysoap'. De tweede dag ging het over het printen met was, een andere techniek van verven waarbij je een prachtig craquele-effect krijgt. Een paar witte jeans werden op deze manier geverfd en zien er echt uit alsof ze voor een boetiek in Accra of Amsterdam bestemd zijn. Vervolgens leerden de kinderen stempels maken van schuimrubber en daarmee patronen drukken op stof. Donderdag was de dag van verschillende technieken tegelijk gebruiken om een leuk product te maken. Kleine katoenen tasjes werden genaaid, ge'tie-dyed' en vervolgens gestempeld met het logo van 'Hand in Hand'. Prachtig. Kijk maar:



Op de laatste dag was het een beetje feest en mocht iedereen zijn eigen tee-shirt ontwerpen. Dank U wel Meneer Appiah!... en weg was hij, een drukke baan en toch zo maar een week voor onze kinderen ertussen uit trekken. Wat een week! Wat een plezier hadden ze, met hun armen tot aan de ellebogen in de verf en gein maken met elkaar en lachen, maar ook: wat kunnen ze mooie dingen maken, en dat na al een week!.
5. Nou, behoordde armoede tot de geschiedenis, deze week? Did we make poverty history? Het antwoord is Ja! Ja voor de kinderen van onze beschutte werkplaats. (Nee voor de mensen in het binnenland van Ghana, trouwens, dat nog niet!). Voor wie Ghana niet kent: de hulp kwam uit Accra (de hoofdstad), uit Tema (de havenstad) uit Sunyani (onze provinciale hoofdstad) en de Presbyterianen van overal uit de dorpen en steden van Brong Ahafo (onze provincie).

 

Nkoranza, 30 Juni

Over de schaduwzijde....

Ik was van plan om over Ellen's tie-dye workshop te schrijven die deze week plaats vindt, maar ik heb een prachtige foto van Yaw Balloo als clown in mijn hoofd zitten (geschoten door Danielle) en daar gaat het vandaag nou even over.
Dit is de foto: Yaw Balloo als assistant van Koko de clown.

Nu moet U weten dat Yaw Balloo het posterkind van onze gemeenschap is. Hij is waarschijnlijk meer gefotografeerd dan enig ander kind vanwege zijn heerlijk gezichtje en zijn totaal-lach! Balloo is de Meester van de Charme. Als er een groepje is komt hij geheid al lachende aanrennen om handen te schudden, gevolgd door een rondje zoenen en kushandjes werpen. Wie zou daar niet gecharmeerd door raken! Ansichtkaarten van Yaw Balloo vliegen dan ook de deur uit en bij bezoekers is hij altijd een hit, een van de kinderen naar wie in mails en brieven het meest gevraagd wordt. How is Mister Charming?
Maar hij heeft als alles en iedereen een schaduwzijde en deze foto geeft dat zo mooi weer: de droevige en wat eenzame Balloo.
Wie zal weten wat er rondgaat in dat koppie. Mischien niets, mischien zit hij gewoon even in een zwart gat. Mischien maakt hij plannen over hoe weer meer aandacht en invulling te krijgen. Wellicht zint hij op een plundertocht door ons huis? Hij is niet alleen een meester in het charmeren maar ook in het ongemerkt binnensluipen en dingen gappen. Hij weet kastjes open te krijgen waarvan de sleutel bij wijze van spreken in een schoen in een doos boven op de klerenkast ligt. Niet alleen weet hij ongemerkt een stoel te pakken om daar op te klimmen en zo bij die doos te komen, hij legt alles ook weer op precies dezelfde wijze terug!
Hoezo verstandelijk gehandicapt???
Ballonnen hebben zijn voorkeur. Vandaar zijn bijnaam. Hij weet dat die balonnen her en der in ons huis liggen, in laden en in kastjes verstopt, zeg maar voor emergencies..... Want verder zit alle speelgoed in een berging waar ook Balloo niet bijkomt.
Verder pikt hij gewoon van alles en nog wat en liefst ook kleren. Daar denkt hij dan ongemerkt mee weg te kunnen lopen door ze allemaal over elkaar aan te trekken. Dat ziet er dan weer heel koddig uit zodat iedereen die het ziet in de lach schiet, wat nu weer niet precies opvoedkundig verantwoord is!
Zijn verzorger, Osei Junior, die ook voor Pakor en Piedu zorgt (de drie musketiers) is erg gek op zijn kinderen en noemt Yaw afwisselend 'My Wonderful Balloo' of ook wel ' Our Armed Robber', en zo zijn er nog een paar koos-namen voor hem. Maar als Balloo in een van zijn strooptochten gesnapt wordt en zijn buit moet afgeven wordt hij echt kwaad. Dan kan hij die spullen ver weg in de bush gooien of bijvoorbeeld een stoel grijpen en die met een machtige zwaai boven op het rieten dak kieperen, zo'n hartstochtelijke kracht zit er in hem! Dan is het over met het kusjes geven of wat afwezig treurig zijn, nee dan veranderd hij in een vernietigende oerkracht van orkaanformaat.
Wat doe je dan? Flink nee zeggen natuurlijk, niet toegeven aan die tantrums...maar hoe meer je nee zegt hoe meer hij ons hele hebben en houden in de vernieling gooit.
Osei heeft zijn eigen manier om er mee om te gaan, heel meegaand, de paar klanken 'eh, eh'eh', herhalend die Yaw Balloo zelf voortbrengt (hij praat niet) maar dan op een heel rustgevende en humoristische manier. Dan kan het zijn dat Balloo's storm opeens gaat liggen en hij zijn gestolen goederen afgeeft en mee gaat lachen. Hij heeft dan namelijk zijn doel bereikt: geliefd zijn en zich veilig voelen met die blijken van liefde. Overigens steelt hij ook vaak om weer uit te delen, ook dat is een van zijn rituelen.
In feite komen we er met zijn allen toch niet aan toe om hem precies dat te geven wat zijn gevoel van veiligheid en thuiszijn genoeg vergroot en waardoor zijn schaduwzijde wat minder scherp zou worden. Ook komen we er niet helmaal aan toe om eendrachtig met de hele gemeenschap een gedragscode naar Balloo toe voor te stellen en uit te voeren.
Zou wel moeten....
Dat is dan de schaduwzijde van onze gemeenschap en er zijn nog zoveel dingen die beter kunnen. Dit is er maar een van, van onze schaduwkanten. Niet dat de goeie dingen niet de overhand hebben, maar toch...
Nog gedragstherapisten onder degenen die dit lezen? Meldt je dan gauw aan als vrijwilliger en kom ons eens even helpen!

Nkoranza, 18 Juni


Lonneke, waar ben je? Kijk eens, je kind kan al zwemmen!




Nou we zijn al weer een week thuis in Nkoranza en het is zo goed om thuis te zijn. Waar dienen vakanties nog het meest voor: om weer heerlijk thuis te kunnen komen! John stond natuurlijk al bij het hek te springen en te juichen alsof we het koninklijk paar waren!. En Abena schudde wat afwezig onze hand vanuit een super ontspannen positie in de ballenbak. ?Hi?klonk haar stentor-stem. Trouwens alleen armen, een been en haar koppie staken uit de ballenbak. Dan Paa Yaw natuurlijk: die moet eerst gevonden en uitgebreid begroet worden voor zijn stralende lach zijn mooie gezicht oplicht. Net zoals bij Kojo Evans trouwens, maar laat ik maar niet alle kinderen benoemen want dan wordt dit stukje een document ter dikte van de Europese constitutie! (En krijgt dan ook waarschijnlijk een ?nee?)
Alle kinderen zien er goed uit, alle werkers, bewoners en vrijwilligers zien er goed uit en het gras lijkt groener dan ooit. De honden hebben wonden aan hun oren van het met elkaar stoeien, dat ging altijd al nogal hardhandig. Het is jammer genoeg niet alleen jonge honden speelsheid, maar de groep heeft een zwart schaap uitgezocht, het kleinste hondje, ?Hope?, dat van Kwaku is, om hun agressie op uit te leven. Dit ondanks de bescherming van vooral de vrijwliigers en de hond-opvoedkundige kwaliteiten van Fr. Pieter die hier woont en zijn oude dag doorbrengt. Daar istie: Pieter met zijn tafelgenoten! Een blije man en een geweldige aanwinst voor de gemeenschap.



Even een paar feiten noemen, ik pik er vier uit van de vele vele hulp die ons de laatste maand geboden is.

* Uit Long Beach, California, kwam zomaar een dikke dollar-check van een onbekende mevrouw.

* Dan het bericht dat degene die de Van Emden prijs voor de Stille Held van het jaar heft gewonnen haar prijs heeft afgestaan aan ons project. Jet Douwes is de Stille Held van het jaar. Ze weeft en geeft les in weven en doet dat ook vooral voor en met mensen die in een dip zitten. Jet Douwes is familie van onze Ellen. Ze heeft ook Ellen?s tweede container gevuld met weefgetouwen en komt straks hier om onze staf en kinderen de kunst van het weven te leren.

* Joke Wittekoek heeft een nichtje, Jorina, een klein ding (woops, mag ik niet zeggen, kan zijn dat ze dit leest), die zomaar spontaan vanuit haar kerk in Sommelsdijk een aktie is begonnen voor onze kinderen en samen met haar vriendinnen een bedrag van 50 euro bij elkaar heeft verzameld en dat nog weer eens van haar eigen spaargeld heeft opgetopt tot 70 euro. Dat is de jeugd van vandaag! Great!

* De Kloosterkerk in Den Haag (jawel, de kerk van de koningin!) heeft gevraagd hoe ze kan helpen en heeft besloten het huisje voor Kojo Evans te financeren.

Nog even terug naar de vakantie: we hebben Anna en Floortje ontmoet, twee van onze vele vroegere vrijwilligers. Natuurlijk weer op het Scheveningse strand in de zon gezeten, met een glas wijn. Anna is (whoow!) aangenomen voor de toneelschool in Utrecht (hoorde ze op de dag dat we wegvlogen) en Floortje?Floortje speelt hockey in het Nederlands elftal en is op weg naar de Europese kampioenschappen en dan mischien? de olympics.
Ja en dan die dag bij Marianne Lamberts en Pater Huisman. Marianne heeft ons haar huis laten zien en we hebben daar zo lekker zitten kletsen onder het eten. Intussen weten Bob en ik nu ook weer een beetje beter wie die bizondere Femke toch was, de jongste dochter van Paul en Marian, de zus van Kirsten, die gestorven is aan leucaemie. Haar spaargeld heeft Femke achtergelaten om een beschermingsmuur rond ons project te bouwen. We hebben tekeningen en foto?s van haar gezien. Speels grappig en vroegrijp. Ze deed ons (de uitdrukking in de ogen, de humor en de serene uitstraling) een beetje aan Araba denken. We hebben de huwelijksaankondiging van Kirsten en Bram bewonderd, kunnen er helaas niet bij zijn want het grote gebeuren vindt in Juli plaats?, ja en toen naar Wil Huisman die toch zo ontzettend goed voor onze financien zorgt, zeg maar op onze centjes let. Dat moet nou echt toch eens gezegd worden. Dank je Wil.
Genoeg.
Vandaag: verjaardag van Danielle. Kampvuur. Wouter gaat zingen voor Danielle met de caregivers en de kinderen. We hebben hier nu drie fantastische zangtalenten: Bob, Ellen en nu ook Wouter. Oh natuurlijk is Kofi Asare het grootste talent. Wat heerlijk om die weer terug te zien en grappen mee te maken.
Nog een foto: Bob met Kofi Asare als Koko de Clown:

Scheveningen,  donderdag 2 Juni


Vandaag is een heel droeve dag.  De begrafenis van Marcel Vergeer die Zondag is gestorven. Hij laat zijn jonge vrouw Yvonne en twee kleine kinderen achter. Bob en ik hoorden het afschuwelijke nieuws terwijl we in de trein zaten, richting Marianne Lamberts and Pater Wil Huisman. Dominee Hage (die velen ook wel heel goed kennen van Ghana) belde ons erover op. Straks gaat het gebeuren, de begrafenis. Het regent stil. Alles is grijs. Yvonne we treuren met je zoals ook heel veel mensen en het lijkt wel de hele natuur zelf met je treuren.

In 1996, toen HandinHand/PCC nog heel wankelend in de kinderschoenen stond, kwamen Yvonne en Marcel helpen. Zomaar, opeens. Ze waren jong, blij en pas getrouwd. Hun trouwkado in de vorm van geld namen ze met zich mee om PCC te helpen opbouwen. Ik zie het beeld nog voor me: Yvonne die zit te naaien (gordijnen, mischien, of kleren voor de kinderen) en Marcel die met Osei bezig is een graafmachine te huren om de weg naar ons project aan te leggen. Zelfs de foto’s die we toen gemaakt hebben zie ik weer voor me: Marcel met Osei en een stel kinderen op die grote wagen, grond voor zich uit duwend, juichend!

Zo enthousiast, zo uitbundig, zo spontaan betrokken bij een wereld waarvan ze een maand eerder nog niet gehoord hadden. Mischien was het Daan, mischien Jack Hage die hun erop attent maakte dat er een goed kinderproject in Ghana bestond, het onze. Ze kwamen en gingen aan de gang, alsof het de gewoonste zaak van de wereld was. De straat heet nog steeds Vergeerstraat. Het bordje staat er nog.
Ook het zwembadje hebben we eigenhandig met Marcel gegraven. Toen ze zwaaiend weggingen gingen ze toch niet echt weg, hun enthousiasme bleef bij ons leven en ze bleven voor een van de kinderen zorgen. Bob heeft ze maar een keer ontmoet, jaren later in Maasland, toen we in Daan’s kerk kwamen praten over ons project. Maar hij kent het hele verhaal en heeft de foto’s gezien.

En nu dit. Er zijn geen woorden voor. We huilen met je, Yvonne. En we zullen bloemen planten langs de Vergeer-straat. Kofi en Kojo en John, die soms nog steeds over jullie praten zullen ook huilen als ze het horen, volgende week. Sterkte, meisje, sterkte.

Scheveningen, 20 Mei

Het is nog geen twee weken geleden dat we Chicago binnen kwamen vliegen met de bekende wervelwind van ontmoetingen, indrukken, activiteiten en emoties. Het hele scala weer, jawel, altijd weer nieuw en heftig. Maar vandaag is de wind, letterlijk en figuurlijk, gaan liggen en zitten we stil naar de zee te kijken. Zo mooi, zo sereen, dat uitzicht over het verlaten Scheveningse strand met de grijze zee en zilveren luchtkoepel.

Bob en ik zijn thuis, vandaag! O dat is een van onze geliefde gespreks-onderwerpen: "Wat is thuis?" en "Waar is thuis?" Soms, zoals vandaag, zijn we er dan opeens weer achter dat ons thuis-gevoel niet zozeer te maken heeft met een "waar" maar heel veel met een "wanneer". Dat wanneer is nu. Ons thuiskomen is eens even lekker de schoenen uitschoppen en in het moment "nu" belanden, erin zinken en met kinderogen om ons heen kijken! Luister, proef, alles is nieuw! Nou ja dat "waar" heeft er natuurlijk toch ook wel mee te maken want bij jezelf komen gaat op de ene plek natuurlijk wel even wat gemakkelijker dan op de andere, en Scheveningen is, net als Nkoranza, een van die plekken! Hoe dan ook we hebben het goed, dat wou ik maar even zeggen.

Nou en dat ik de email niet te pakken kan krijgen is best even een verademing, en het gedoe met de techniek, bijvoorbeeld het nieuwe mobieltje, is irritant maar ook wel komiek. Zo zaten we gisteren op een terrasje te eten toen de telefoon ging. Het ding is zo klein dat ik op alle knopjes gelijk druk en opeens knalt de stem van Dorrit over het hele terras. Er zat blijkbaar ook een luidspreker-knopje bij de toetsen die ik had aangeraakt. Wist ik niet. Haar stem schalde zo hard dat ik de telefoon wat van mijn oor weghield, reden dat ik moelijk te verstaan was en Dorrit nog harder ging praten!
"Hoi, zijn jullie er, morgen? ... Zullen we wat gaan drinken? ... Ja, zes uur, prima... Bij de "Westewind" ... Wat?... Bij de "Westewind", een terrasje? ..." Een heel gedoe over de westewind over en weer maar uiteindelijk spreken we ergens af. Nou, zegt de ober, dank je wel, dat is leuke reclame voor ons en hoe bestaat t dat iemand "De Westewind" niet weet te vinden!! Veel mensen zitten met hun hoofd naar ons toegedraaid te stralen, te knikken en te grinniken. Pas dan snap ik dat de speaker aanstond. Ik natuurlijk in mijn verlegenheid (waar heb je anders een man voor!) gelijk uitvallen naar Bob, zo van: "Zeg dat dan even!". "Oh but I love her voice, she has a wonderful voice". Dat is Bob. Hoe dan ook de ober gaat zich met ons mobieltje bemoeien en stelt, met veel uitleg, alles opnieuw in, de schat. Sindsdien gaan alle telefoontjes rechtstreeks naar de voicemail en weten we niet hoe bij de berichten te komen, want daar moet je dan een code voor hebben. Nou dat soort dingen bedoel ik. Maar vandaag zijn we thuis, en vanavond denk ik ook, met Dorrit en Willem bij de Westewind, of ergens anders....

En waar ik van te voren zo tegen op zag maar wat nu zo heerlijk voelt: we hebben nog drie van die vogelvrije weken! En waarschijnlijk is dit het laatste bericht tot we terug in Ghana zijn. Waarom? Niet omdat ik het niet leuk vindt om zo nu en dan wat te schrijven, nee, de nieuw gekochte "word"-software wil niet meewerken. Vandaag las ik namelijk wat ik eerst steeds klakkeloos wegklikte: "register now". Als ik niet registreer kan ik 'word' nog maar een paar keer gebruiken en dan klapt ie dicht! Ja en registreren via het internet kan niet tot we weer in Ghana zijn want de laptop heeft hier geen aansluiting. Zodoende. Nou wil ik niet dat mijn nieuwe software zomaar op slot gaat en ik niet meer bij mijn oude spullen kan. Een telefoon die niet belt is al erg genoeg. Of zou de ober van Westerwind ook hier iets op weten....

 

Nkoranza, 5 Mei 2005

Osei en Jerry zijn eergisteren in alle vroegte naar Tamale gereden om hem op te halen en nu loopt hij hier rond, (op zijn blitse schoenen die licht geven als hij een stap zet) alsof hij altijd al hier gewoond heeft. Emanuel! Lonneke is meegekomen en blijft een tijdje bij “haar kind”. Nou en ik kan me voorstellen dat ze gek is op dat jochie: wat een leven, wat een lekkere felle blik en leuke lach!

Dit is m!

Verder is het voor ons koffers pakken en wegwezen. Vanmorgen de laatste dingen, sokken, horloge, pasfoto’s, nog een tube tandpasta, je kent het wel, in de nog open koffer mikken. En dan met Kofi Asare en Kojo Evans op weg naar Accra. Vanavond vliegen we rechtstreeks naar Chicago, later zijn we ook in Nederland. Kofi en Kojo mogen mee naar Accra en een nachtje logeren in hun oude tehuis, in Osu Children Home. Oh ze vinden dat prachtig. Komen daar als ‘bigshots” aan, met brood en koekjes voor de staf en kinderen. Gisteren hebben ze samen met Bob naar Osu Childrens Home gebeld dat ze komen. De directrice, Helene, die dat weeshuis leidt, doet dat zo leuk: “oh, Kofi, oh Kojo, is that you??? How are you? Oh are you coming here to see me, your old mother??? Oh how nice how sweet of you!!! Oh how wonderful, wonderful….!!”

Dus ze staan ook al in hun beste kleren klaar, bepakt en bezakt met kadootjes, en blijven een nacht slapen in hun oude tehuis. De dag dat wij in Chicago aankomen zijn zij ook weer terug in Nkoranza. Een nacht is namelijk genoeg. Langer wordt een beetje eng voor ze. Dat hebben we al eerder gezien. Toch een basis-angst, een onzekerheid…worden ze toch gedumpt, weer…..?! Nee hoor, nooit meer! Je komt altijd weer thuis in Nkoranza!

 

Nkoranza, 28 april 2005

We krijgen er een jongetje bij. Hij heet Emanuel en komt uit het weeshuis in Tamale. Een van de vrijwilligers die daar werken vroeg ons in een email hem hier een plekje te geven en we hebben "ja"gezegd. Gelijk. De rest volgt wel. En tot nu toe is "vol" hier nog altijd een rekbaar begrip geweest.
Stukje uit Lonneke's mail:

"Ik heb vandaag even gebeld, maar je was niet in de
buurt. Dus ik dacht dan mail ik vast wat informatie, ik heb om twee kamers
gevraagd aan de telefoon, ik neem twee noorse collega's mee. Ik zal even kort
inleiden waarover het gaat. Ema,(3 of 4 jaar?) is vorig jaar rond deze tijd
gevonden op de markt in Kintampo. Hij had een rubberbag bij zich met al zn
spulletjes, achtergelaten door zn ouders. Hij is licht verstandelijk
gehandicapt, ik heb er geen achtergrond in maar wat ik kan zeggen is dat hij
niet kan praten, alleen wat geluidjes maken, hij kwijlt constant en hij heeft
spastische trekjes in zn hand en voetje.
Ik werk nu vier maanden in het Tamale childrens home en had van eerdere
bezoekers gehoord dat er momenteel geen plek was bij jullie. Toen sprak ik
Mireille vorige week die bij jullie was geweest en die vertelde me dat er in
ieder geval over te praten valt. Sindsdien ben ik aan het informeren gegaan en
mijn eerste stap is eigenlijk jullie bezoeken deze week. Mijn eerste vraag is:
is er plek, is Ema geschikt, hoe zit het met voorwaarden voor opname? Oh dat is
er meer dan 1!:-) K heb er al wat nachtjes over liggen piekeren!

Het zou geweldig voor hem zijn denk ik, want niemand weet wie zn ouders zijn en
waarschijnlijk zal hij de rest van zijn leven in het childrens home slijten als
het zo blijft. Hij is ontzettend lief, vrolijk, enorm eigenwijs en begrijpt
toch echt wel veel! Ik ben ontzettend gek op m en heb er veel voor over hem een
beter huis te geven, vooral voor de toekomst. Ik hoorde dat jullie ook met
adoptie werken, of sponsering? Daar zou ik heel graag meer over willen weten
want daar ben ik zeker voor in!

Een van de staffleden in het weeshuis vertelde me dat er al eerder 2 kinderen
bij jullie geplaatst zijn..."

We hopen dat hij snel overgeplaatst kan worden en gaan intussen plannen over wie zijn "vader" of "moeder" zal worden en waar hij gaat wonen. Dat wordt dan een levendige discussie met onze groep.
Wordt vervolgd.
Ineke.

Nkoranza, 20 April 2005


Het schalt ook hier in Ghana door de lucht: "Habemus papam". "We hebben een paus". Katholiek Ghana is blij. Het moet ook gezegd worden dat het roomse Ghana traditioneler, "roomser", zoals dat heet, is dan de Paus zelf.
Net zoals de evangelische kerken hier by wijze van spreken evangelischer zijn dan de vier evangelisten zelf.
Hoe dan ook, wat ik wilde zeggen: "Habemus Website", "We hebben een nieuwe website!"
Douwe, Ellen's zwager, heeft het beheer van de website overgenomen van de andere Ellen, de Limburgse Ellen.
Dank je Douwe, en dank je Ellen.
Het gaat anders worden en wat we hier zo belangrijk vinden: tweetalig! Engels en Nederlands. Uiteindelijk zijn we een Ghaneze organisatie en veel van onze vrienden en benefactors begrijpen dan ook zeer weinig van onze mooie website in die vreemde taal. Leuke foto's zeggen ze dan beleefd.
Er zijn twee nieuwe vrijwilligers aangekomen, enthousiast, klaar om aan de slag te gaan. Ietwat kleine oogjes na hun eerste nacht bij de Ghaneze gastfamilie. Ghanezen hebben nu eenmaal toch een ander gevoel voor lawaai. Ten eerste noemen ze het geen lawaai! En ten tweede verstaan ze de kunst om selectief hun gehoor aan en af te zetten, en nog wel automatisch ook. Ze lijken er niets voor te hoeven doen. Oh wat een gave om dwars door elk lawaai heen te kunnen slapen, of het nu komt van slecht afgestemde radio's, 100 decibel opgefokte nachtelijke disco's, begrafenissen of van gebedsdiensten die de hele nacht duren en over het hele dorp schallen.
Wij op PCC/Hand in Hand zitten daar gelukkig wat van af.

Yaw Balloo is net ontslagen uit het ziekenhuis na een ernstige longontskeking en loopt weer net zo gezellig handen-schuddend en kussend rond alsof er niks gebeurd is. Alleen wat magerder.
De school is weer begonnen en ook de jonge mensen van de beschutte werkplaats komen een voor een weer binnen druppelen.
Frouke is al weer bijna aan haar laatse week toe. Straks komen haar ouders en dan is haar werk hier over. Een komen en gaan, ook van bezoekers. Leuk al die hulp en interesse. Zoals bijvoorbeeld van een medische studente die hier meer dan een jaar gelden een dag doorbracht. Zomaar een dag. Esther heet ze. Krullend haar, kan me haar gezicht niet precies meer herinneren. Emailtje: we willen je helpen. Oh is er een nieuwe schuur nodig voor voedsel? Betalen wij! Zomaar. Zomaar ook haar moeder leren kennen en dan ook weer de kerk in Zoeterwoude die achter deze hulp staat. Ja we zijn ook een bizondere woongroep en mensen zien dat en helpen spontaan en dat doet ons, die verantwoordelijk zijn en daar best wel eens een nachtje van wakker liggen, zoveel goed!
Ellen is terug, ongelofelijk blij weer thuis te zijn, na een succesvolle maand in Nederland waar ze (denken we) nog harder heeft gewerkt dan hier in Ghana.
Met haar aanwezigheid is de beschutte werkplaats weer wat t moet zijn, een gezellige EN productieve eenheid. Oh niet dat het zonder haar in elkaar stort, nee, maar ze werd wel gemist, die Ellen: zo'n lieve vrouw en zo'n geboren leider, een gift uit de hemel vinden we.

Tot volgende week. Ineke.